Μια μερίδα συκαλευριάς, πασπαλισμένη με χοντροκομμένο καρύδι και κανέλα, γίνεται στο Δημοτικό Σχολείο Λουτρόπολης Θερμής η αφορμή για ένα διαφορετικό μάθημα. Ένα μάθημα γνωριμίας με τις γεύσεις της Λέσβου, τις συνταγές που περνούν από γενιά σε γενιά και τα προϊόντα που συνδέονται με την καθημερινή ζωή του νησιού.

Οκτώ χρόνια συμπληρώνει φέτος το πρόγραμμα «Ανακαλύπτω τη Λεσβιακή κουζίνα – Γνωρίζω τα τοπικά προϊόντα», μέσα από το οποίο εκατοντάδες μαθητές έχουν έρθει σε επαφή με τη γαστρονομική παράδοση του τόπου τους. Μια πρωτοβουλία που συνεχίζεται χάρη στη φροντίδα των ανθρώπων του σχολείου και στη σταθερή υποστήριξη της τοπικής κοινωνίας.

Μια πρώτη κουταλιά που δεν ενθουσίασε αμέσως όλους

Η αρχή έγινε με τη μουσταλευριά. Όπως θυμούνται οι άνθρωποι του σχολείου, τα περισσότερα παιδιά, που γνώριζαν ήδη τη γεύση της, υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό το παραδοσιακό γλύκισμα. Υπήρξαν, όμως, και μαθητές που δυσανασχέτησαν, καθώς το δοκίμαζαν για πρώτη φορά.

Αυτή ακριβώς η πρώτη εμπειρία ανέδειξε και την αξία της προσπάθειας. Οι τοπικές γεύσεις δεν είναι αυτονόητα γνώριμες σε όλα τα παιδιά. Χρειάζονται ευκαιρίες για να τις ανακαλύψουν, να τις δοκιμάσουν και να διαμορφώσουν τη δική τους σχέση μαζί τους.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, η γνωριμία αυτή απέκτησε συνέχεια. Σύμφωνα με την περιγραφή του σχολείου, κάθε εβδομάδα ετοιμάζονταν 70 μερίδες ενός τοπικού επιδορπίου, το οποίο παρασκεύαζαν νοικοκυρές της Θερμής ή τοπικές επιχειρήσεις. Έτσι, ένα απλό κέρασμα εξελίχθηκε σε σταθερή γέφυρα ανάμεσα στη σχολική κοινότητα και στους ανθρώπους που διατηρούν ζωντανές τις παραδοσιακές συνταγές.

Οι γεύσεις του νησιού έχουν τη δική τους θέση στο σχολείο

Η μουσταλευριά —ή, ακριβέστερα, η συκαλευριά που προσφέρεται στο σχολείο— καθιερώθηκε ως το έδεσμα με το οποίο ξεκινά το πρόγραμμα κάθε νέα σχολική χρονιά.

Στη συνέχεια ακολουθεί η γνωριμία με το καρύδι, το μήλο, το κάστανο, το ρόδι και το πορτοκάλι, αλλά και με τον αγιασώτικο χαλβά, τη μυζήθρα, το ρυζόγαλο, τους γκιουζλεμέδες και άλλα παρασκευάσματα της λεσβιακής κουζίνας.

Μέσα από αυτή τη γευστική διαδρομή, τα τοπικά προϊόντα αποκτούν μια ξεχωριστή θέση στη σχολική καθημερινότητα. Η παράδοση γίνεται μια εμπειρία που τα παιδιά μπορούν να μοιραστούν, να θυμούνται και να μεταφέρουν στο σπίτι τους.

Η προσπάθεια απέσπασε και σημαντική αναγνώριση το 2024, όταν το Δημοτικό Σχολείο Λουτρόπολης Θερμής έλαβε το Χρυσό Βραβείο για την προώθηση της Γαστρονομικής Κληρονομιάς, στο Φεστιβάλ «Αμάλθεια», στο Γκάζι της Αθήνας.

Το φετινό κέρασμα είχε τη φροντίδα της κυρίας Ζίνας

Στο φετινό ξεκίνημα, το παραδοσιακό γλύκισμα ετοίμασε και σέρβιρε η καθαρίστρια του σχολείου, η κυρία Ζίνα. Με χοντροκομμένο καρύδι και κανέλα, η δημιουργία της απέσπασε ιδιαίτερα θερμά σχόλια από τη σχολική κοινότητα.

«Ήταν από τις ωραιότερες που δοκιμάσαμε. Ξετρελαθήκαμε όλοι με τη νοστιμιά της. Γεια στα χέρια σου, Ζίνα», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι άνθρωποι του σχολείου, αναγνωρίζοντας τη συμβολή της.

Στην ίδια ανακοίνωση ευχαριστούν όλους όσοι στήριξαν το πρόγραμμα τα προηγούμενα χρόνια και συνεχίζουν να το στηρίζουν, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συνεχίσουν αυτή την «τόσο όμορφη και τόσο γευστική περιπέτεια».

Όπως εξηγεί το σχολείο, ενώ η μουσταλευριά παρασκευάζεται από μούστο σταφυλιού και αλεύρι, η συκαλευριά αποτελεί μια λεσβιακή εκδοχή με ζουμί από ξερά ή ώριμα σύκα και αλεύρι ή νισεστέ. Μια γεύση που, μέσα από τη συγκεκριμένη δράση, βρίσκει κάθε χρόνο τον δρόμο προς τη νέα γενιά.