Από το 6% έκπτωση στο 31% και όφελος 125.000 ευρώ για τον Δήμο Δυτικής Λέσβου

Ζήτημα διαφάνειας, δημοσιότητας και προστασίας των οικονομικών συμφερόντων του Δήμου έθεσε κατά τη χθεσινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Δυτικής Λέσβου ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης, Γιάννης Συκάς. Με την παρέμβασή του ζήτησε να δημοσιοποιούνται στον τοπικό Τύπο οι διαδικασίες για έργα, προμήθειες και υπηρεσίες που δεν πραγματοποιούνται μέσω ανοικτού διαγωνισμού, ώστε να διευρύνεται ο κύκλος των ενδιαφερομένων και να επιτυγχάνονται ευνοϊκότερες προσφορές για τον Δήμο.

Ο κ. Συκάς υποστήριξε ότι ακόμη και μια απλή ανακοίνωση στον Τύπο θα μπορούσε να ενισχύσει τον ανταγωνισμό, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για συμβάσεις σημαντικού οικονομικού αντικειμένου. Όπως ανέφερε, τα προβλεπόμενα όρια φτάνουν, κατά περίπτωση, τις 70.000 ευρώ για έργα και τις 35.000 ευρώ για προμήθειες και υπηρεσίες.

Το παράδειγμα του έργου των 500.000 ευρώ

Για να τεκμηριώσει την κριτική του, ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης παρουσίασε την περίπτωση έργου προϋπολογισμού 500.000 ευρώ, το οποίο αφορούσε την αποκατάσταση ζημιών στο οδικό δίκτυο και σε υποδομές των Δημοτικών Ενοτήτων Μήθυμνας και Καλλονής από φυσικές καταστροφές.

Όπως ανέφερε, η Δημοτική Επιτροπή με τις ψήφους των μελών της Δημοτικής Αρχής του Ταξιάρχη Βέρρου αλλά και αυτές της Αντιπολίτευσης του Απόστολου Αλατζά είχε αρχικά προχωρήσει σε διαδικασία με χρήση του άρθρου 32, στο πλαίσιο της οποίας κατατέθηκαν περιορισμένες προσφορές με μικρά ποσοστά έκπτωσης. Η χαμηλότερη προσφορά που επιλέχθηκε προέβλεπε, έκπτωση 6%.

Ο Γιάννης Συκάς σημείωσε, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη διαδικασία δεν εγκρίθηκε κατά τον προσυμβατικό έλεγχο από τον Επίτροπο και το έργο οδηγήθηκε τελικά σε διαγωνισμό. Από τη νέα διαδικασία προέκυψε αισθητά μεγαλύτερη έκπτωση. Κατά τον υπολογισμό που παρουσίασε στο Δημοτικό Συμβούλιο, η διαφορά έφτασε τις 25 ποσοστιαίες μονάδες, δηλαδή από το 6% στο 31%.

Η οικονομική διαφορά, αντιστοιχεί σε 125.000 ευρώ επί του συνολικού προϋπολογισμού των 500.000 ευρώ.

«Καταλαβαίνετε τι ποσά παίζονται με αυτόν τον τρόπο. Είναι δυνατόν να μιλάμε για διαφορά 125.000 ευρώ; Ποιος κερδίζει και ποιος ωφελείται; Σίγουρα δεν ωφελείται ο Δήμος ούτε ο δημότης», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί.

Ερωτήματα για τον χαρακτηρισμό του «κατεπείγοντος»

Ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης στάθηκε και στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε ανάμεσα στην πρόκληση των ζημιών και στην έναρξη της διαδικασίας ανάθεσης. Όπως υποστήριξε, οι φυσικές καταστροφές είχαν σημειωθεί τον Νοέμβριο του 2023, ενώ η σχετική απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής ελήφθη τον Σεπτέμβριο του 2025.

Με αυτή την αναφορά αμφισβήτησε, ουσιαστικά, κατά πόσο μπορούσε ύστερα από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα να δικαιολογηθεί η επιλογή μιας έκτακτης διαδικασίας. Υπογράμμισε, πάντως, ότι η παρέμβασή του δεν αφορούσε την ταυτότητα του αναδόχου, αλλά τη μέθοδο που επιλέχθηκε και το οικονομικό αποτέλεσμα για τον Δήμο.

Αίτημα για ανοικτή δημοσιοποίηση των αναθέσεων

Ο Γιάννης Συκάς επανέφερε την πρόταση της Λαϊκής Συσπείρωσης να δημοσιεύονται στον τοπικό Τύπο σύντομες ανακοινώσεις για τα έργα και τις συμβάσεις που πρόκειται να ανατεθούν χωρίς ανοικτό διαγωνισμό. Όπως εξήγησε, μια τέτοια πρακτική δεν απαιτεί περίπλοκες ή χρονοβόρες διαδικασίες, αλλά μπορεί να προσελκύσει περισσότερους επαγγελματίες και εργολήπτες.

«Να γίνεται μια απλή δημοσίευση ότι ο Δήμος έχει αυτά τα έργα. Όποιος θέλει, να έρθει και να καταθέσει προσφορά», τόνισε.

Κατά τον ίδιο, οι εκπτώσεις της τάξης του 1%, του 2% ή του 3%, που συχνά εμφανίζονται σε περιορισμένες διαδικασίες, δεν διασφαλίζουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τα δημοτικά ταμεία. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι ακόμη και ένας πρόχειρος διαγωνισμός με ευρύτερη δημοσιότητα μπορεί να δημιουργήσει ουσιαστικό ανταγωνισμό και να εξοικονομήσει σημαντικούς πόρους.

Η παρέμβασή του έκλεισε με την επισήμανση ότι τα χρήματα αυτά ανήκουν στους δημότες και ότι κάθε διαδικασία ανάθεσης πρέπει να ελέγχεται όχι μόνο ως προς την τυπική νομιμότητά της, αλλά και ως προς το αν υπηρετεί πραγματικά το οικονομικό συμφέρον του Δήμου Δυτικής Λέσβου.

Η απάντηση της δημοτικής αρχής

Από την πλευρά της δημοτικής αρχής, ο αντιδήμαρχος Ιορδάνης Ιορδάνου υποστήριξε ότι στη συζήτηση συγχέονται διαφορετικές διαδικασίες. Όπως ανέφερε, άλλο είναι οι απευθείας αναθέσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών εντός των χρηματικών ορίων που θέτει η νομοθεσία και άλλο η προσφυγή στο άρθρο 32, το οποίο εφαρμόζεται σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως πλημμύρες, σεισμοί, πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές.

Ο κ. Ιορδάνου επισήμανε ότι ο νομοθέτης έχει προβλέψει τη συγκεκριμένη δυνατότητα, ώστε οι δήμοι να μπορούν να αντιδρούν ταχύτερα όταν προκύπτουν επείγουσες ανάγκες. Τόνισε, παράλληλα, ότι η δημοτική αρχή ακολουθεί τις προβλεπόμενες νόμιμες διαδικασίες και ξεκαθάρισε πως δεν απορρίπτει κατ’ αρχήν τη σκέψη της Λαϊκής Συσπείρωσης για μεγαλύτερη δημοσιότητα. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε πρόσθετη διαδικασία θα πρέπει να εξεταστεί προηγουμένως από την Τεχνική και τη Νομική Υπηρεσία του Δήμου.

Τα έργα σε Σκάλα Ερεσού και Δημοτικό Σχολείο Καλλονής

Στο επιχείρημα ότι μέσω ενός διαγωνισμού μπορεί να επιτευχθεί σημαντικό οικονομικό όφελος, στελέχη της δημοτικής αρχής αντέτειναν ότι στις έκτακτες περιπτώσεις δεν πρέπει να υπολογίζεται μόνο το ύψος της έκπτωσης, αλλά και ο χρόνος που απαιτείται για την εκτέλεση του έργου.

Ως παραδείγματα αναφέρθηκαν δύο έργα που προχώρησαν με τη διαδικασία του άρθρου 32 όπως η αποκατάσταση του τοιχίου αντιστήριξης στη Σκάλα Ερεσού και η αντικατάσταση της στέγης του Δημοτικού Σχολείου Καλλονής.

Για το έργο στη Σκάλα Ερεσού επισημάνθηκε ότι ολοκληρώθηκε πριν από την κορύφωση της τουριστικής περιόδου και ότι, εάν δεν είχε επιλεγεί η συγκεκριμένη διαδικασία, θα μπορούσαν να προκύψουν σοβαρά προβλήματα στην περιοχή κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Για τη στέγη του Δημοτικού Σχολείου Καλλονής αναφέρθηκε ότι, παρά την εφαρμογή του άρθρου 32, σημειώθηκαν καθυστερήσεις, καθώς η σύμβαση είχε υπογραφεί μόλις λίγες ημέρες πριν και ο ανάδοχος δεν είχε ακόμη εγκατασταθεί στο έργο.

Σύμφωνα με όσα υποστηρίχθηκαν από τη δημοτική αρχή, ακόμη και οι κατεπείγουσες διαδικασίες απαιτούν χρόνο. Επομένως, η προσθήκη νέων σταδίων δημοσιότητας ενδέχεται να επιφέρει περαιτέρω καθυστερήσεις σε παρεμβάσεις που πρέπει να πραγματοποιηθούν άμεσα.

Τονίστηκε ακόμη ότι ο Δήμος Δυτικής Λέσβου έχει κάνει περιορισμένη χρήση του άρθρου 32. Όπως αναφέρθηκε, κατά το τρέχον έτος η συγκεκριμένη διαδικασία αξιοποιήθηκε μόνο για τα δύο προαναφερθέντα έργα.

«Οι υπηρεσίες δίνουν μάχη με περιορισμένο προσωπικό»

Στη διάρκεια της συζήτησης έγινε αναφορά και στην υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών. Από τη δημοτική αρχή επισημάνθηκε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλος αριθμός έργων, είτε μέσω της Τεχνικής Υπηρεσίας είτε μέσω αναπτυξιακών φορέων, ενώ το τμήμα που ασχολείται με τις δημοπρατήσεις διαθέτει μόλις δύο υπαλλήλους.

Όπως υποστηρίχθηκε, οι εργαζόμενοι καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια για να προχωρήσουν οι δημοπρατήσεις και να μην χαθούν χρηματοδοτήσεις και προθεσμίες. Στο πλαίσιο αυτό εκφράστηκε προβληματισμός για το εάν η υποχρεωτική δημοσίευση κάθε επικείμενης ανάθεσης θα προσέθετε ένα ακόμη στάδιο και επιπλέον διοικητικό βάρος.

Άλλα στελέχη της δημοτικής αρχής ανέφεραν ότι η πρόταση εγείρει πρακτικά και νομικά ερωτήματα. Σε ποια μέσα θα γίνεται η δημοσίευση, αν θα αφορά μόνο τον τοπικό ή και τον πανελλαδικό Τύπο, ποια χρονικά περιθώρια θα δίνονται και κατά πόσο οι προσφορές που θα υποβάλλονται με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ενταχθούν στη νόμιμη διαδικασία μιας απευθείας ανάθεσης.

 Η τοποθετηση Γελαγώτη

Ο δημοτικός σύμβουλος Στρατής Γελαγώτης  εμφανίστηκε θετικός επί της αρχής στην πρόταση της Λαϊκής Συσπείρωσης. Όπως σημείωσε, η πρόταση δεν ζητά την κατάργηση των απευθείας αναθέσεων ούτε την παραβίαση της ισχύουσας νομοθεσίας. Ζητά, αντιθέτως, να προηγείται μια επιπλέον ενημέρωση μέσω των τοπικών έντυπων ή ηλεκτρονικών μέσων, ώστε να μπορούν να εκδηλώσουν ενδιαφέρον περισσότεροι επαγγελματίες.

Έθεσε, ωστόσο, το ερώτημα αν το Δημοτικό Συμβούλιο διαθέτει την αρμοδιότητα να επιβάλει μια τέτοια διαδικασία στις υπηρεσίες και συμφώνησε ότι πρέπει να ζητηθεί η γνώμη των αρμόδιων νομικών και τεχνικών στελεχών.

Η επιμονή του Γιάννη και του Γιώργου Συκά

Από την πλευρά της Λαϊκής Συσπείρωσης, οι Γιάννης και Γιώργος Συκάς διευκρίνισαν επανειλημμένα ότι δεν κατηγόρησαν τη δημοτική αρχή για παράνομες ενέργειες. Όπως ανέφεραν, η πρότασή τους αφορά το οικονομικό συμφέρον του Δήμου και τη δυνατότητα επίτευξης μεγαλύτερων εκπτώσεων μέσα από την ευρύτερη δημοσιοποίηση.

«Δεν είναι παράνομο αυτό που κάνετε. Απλώς δεν είναι προς το συμφέρον του Δήμου», ήταν το βασικό επιχείρημα που διατυπώθηκε από τη Λαϊκή Συσπείρωση.

Ο Γιώργος Συκάς έδωσε ως παράδειγμα μια ανάθεση ύψους 35.000 ευρώ για καθαρισμούς χόρτων. Όπως εξήγησε, αντί η υπηρεσία να απευθύνεται μόνο σε συγκεκριμένους επαγγελματίες για την υποβολή προσφορών, θα μπορούσε να αναρτά για λίγες ημέρες μια δημόσια πρόσκληση, ώστε κάθε ενδιαφερόμενος με τα απαιτούμενα προσόντα να έχει τη δυνατότητα να καταθέσει τη δική του πρόταση.

Σύμφωνα με τη Λαϊκή Συσπείρωση, η συγκεκριμένη πρακτική ούτε απαγορεύεται από τη νομοθεσία ούτε απαιτεί μακρόχρονες διαδικασίες. Αντιθέτως, θα μπορούσε να υλοποιείται με μια σύντομη ανακοίνωση λίγων ημερών, χωρίς να μεταβάλλεται ο νόμιμος χαρακτήρας της ανάθεσης.

Ο Γιάννης Συκάς επέμεινε επίσης στο χρονικό σκέλος του έργου των 500.000 ευρώ που είχε παρουσιάσει. Όπως ανέφερε, οι ζημιές είχαν προκληθεί από φυσική καταστροφή τον Νοέμβριο του 2023, ενώ η πρώτη σχετική διαδικασία ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2025. Με βάση αυτό το χρονοδιάγραμμα, αμφισβήτησε ότι μια σύντομη δημοσίευση θα προκαλούσε καθοριστική καθυστέρηση σε μια υπόθεση που ήδη εκκρεμούσε για μεγάλο διάστημα.

Απαντώντας στις αναφορές για απευθείας αναθέσεις κατά τη δική του θητεία ως δημάρχου, σημείωσε ότι δεν μπορούν να συγκρίνονται αναθέσεις της τάξης των 6.000 ευρώ με ένα έργο προϋπολογισμού μισού εκατομμυρίου ευρώ. Υποστήριξε ακόμη ότι άλλες περιπτώσεις που τέθηκαν στη συζήτηση αφορούσαν διαφορετικές διαδικασίες και δεν σχετίζονταν με το υπό εξέταση θέμα.

Η πρόταση να γνωμοδοτήσουν οι υπηρεσίες

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε χωρίς να δοθεί οριστική απάντηση επί της ουσίας της πρότασης. Ο Ιορδάνης Ιορδάνου ζήτησε να δοθεί χρόνος στη δημοτική αρχή, ώστε το ζήτημα να εξεταστεί από την Τεχνική και τη Νομική Υπηρεσία. Δήλωσε ότι αντιλαμβάνεται την ανάγκη μεγαλύτερης δημοσιότητας, αλλά δεν μπορεί να ζητήσει από τις υπηρεσίες να εφαρμόσουν μια πρόσθετη διαδικασία χωρίς να έχει προηγουμένως διαπιστωθεί ότι αυτή διαθέτει νόμιμο έρεισμα.

Από τη Λαϊκή Συσπείρωση ζητήθηκε η γνωμοδότηση των υπηρεσιών να είναι γραπτή και να παρουσιαστεί στο Δημοτικό Συμβούλιο. Η παράταξη επέμεινε ότι η πρότασή της πρέπει να τεθεί σε ψηφοφορία, ώστε κάθε δημοτικός σύμβουλος να αναλάβει την ευθύνη της ψήφου του.

Κατά την ψηφοφορία καταγράφηκαν τέσσερις θετικές ψήφοι και τέσσερα «λευκά», ενώ από την πλευρά της δημοτικής αρχής εκφράστηκε η πρόθεση να επανέλθει το θέμα μετά την εξέτασή του από τις αρμόδιες υπηρεσίες.