Με ιδιαίτερη επιτυχία και σημαντική προσέλευση κοινού πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης 1 Ιουλίου στο Μουσείο-Βιβλιοθήκη Στρατή Ελευθεριάδη – Teriade η αφιερωματική εκδήλωση προς τιμήν του Αντώνη Πρωτοπάτση, ενός από τους σημαντικότερους Λέσβιους δημιουργούς του 20ού αιώνα και πρωτεργάτη της περίφημης «Λεσβιακής Άνοιξης». Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Μουσείο Teriade, σε συνεργασία με τους Φίλους Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας (ΦΙΜΠΟΔ) και το Τμήμα Λέσβου των Γενικών Αρχείων του Κράτους, αποτελώντας μια ουσιαστική προσπάθεια να αναδειχθεί εκ νέου το πολύπλευρο έργο ενός ανθρώπου που άφησε έντονο αποτύπωμα στις τέχνες, τα γράμματα και την Αντίσταση.

Η βραδιά ξεκίνησε με τα εγκαίνια της έκθεσης έργων του Αντώνη Πρωτοπάτση, η οποία φιλοξενείται στο Μουσείο έως τις 31 Αυγούστου. Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα που παραχωρήθηκαν από ιδιώτες συλλέκτες, καθώς και σπάνιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, δίνοντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά την εικαστική του δημιουργία και την προσωπική του διαδρομή.

Την έναρξη της εκδήλωσης έκανε εκπρόσωπος των ΦΙΜΠΟΔ, ο οποίος ευχαρίστησε θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίησή της, υπογραμμίζοντας ότι το αφιέρωμα αποτελεί μόνο την αρχή μιας ευρύτερης προσπάθειας για τη διάσωση, την προβολή και τη μελέτη του έργου του Αντώνη Πρωτοπάτση. Όπως τόνισε, στόχος είναι να ακολουθήσουν και άλλες δράσεις από φορείς της Λέσβου, ώστε το έργο του να αποκτήσει τη θέση που πραγματικά του αξίζει στην πολιτιστική ιστορία του τόπου.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε η προϊσταμένη του Τμήματος Λέσβου των Γενικών Αρχείων του Κράτους, Άννα Λιγνού, η οποία χαρακτήρισε τον Πρωτοπάτση μια πολυσχιδή προσωπικότητα. Όπως ανέφερε, δεν υπήρξε μόνο ζωγράφος και σκιτσογράφος, αλλά και πεζογράφος, ποιητής, μεταφραστής, λαογράφος, αντιστασιακός και ένας από τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν τη Λεσβιακή Άνοιξη. Υπογράμμισε ακόμη ότι τα Γενικά Αρχεία του Κράτους συμμετείχαν στην έκθεση με πολύτιμο αρχειακό υλικό, συμβάλλοντας στην ανάδειξη της ιστορικής του παρουσίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η ομιλία της Δρος Νίκης Ταστάνη, η οποία προσέγγισε το λογοτεχνικό έργο του Πρωτοπάτση, επισημαίνοντας ότι η μελέτη της προσωπικότητάς του παραμένει δύσκολη, καθώς μεγάλο μέρος του αρχείου του βρίσκεται ακόμη διάσπαρτο σε ιδιωτικές συλλογές ή παραμένει ανέκδοτο. Παρουσίασε άγνωστες πτυχές της ζωής του, αλλά και μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν, σκιαγραφώντας έναν δημιουργό με έντονη προσωπικότητα, βαθιά καλλιέργεια και αδιάλλακτη πίστη στις ιδέες του.

Ξεχωριστή θέση στην εκδήλωση είχε και η αναφορά στην αντιστασιακή του δράση κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής. Μέσα από ιστορικές μαρτυρίες παρουσιάστηκε ο ρόλος του στη συγκρότηση του λεσβιακού ΕΑΜ, καθώς και η στάση του απέναντι στους κατακτητές, αναδεικνύοντας έναν άνθρωπο που δεν περιορίστηκε στην τέχνη αλλά συμμετείχε ενεργά στους αγώνες της εποχής του.

Ο διευθυντής του Μουσείου Teriade, εικαστικός και ιστορικός τέχνης Κώστας Μανιατόπουλος, στάθηκε κυρίως στο εικαστικό έργο του τιμώμενου δημιουργού. Όπως ανέφερε, ο Πρωτοπάτσης υπήρξε κορυφαίος σκιτσογράφος, με μοναδική ικανότητα να αποτυπώνει τον χαρακτήρα των προσώπων μέσα από λίγες γραμμές, χωρίς να χάνει την ουσία της προσωπικότητάς τους. Αναφέρθηκε επίσης στις ακουαρέλες, τα σχέδια και τις καρικατούρες του, επισημαίνοντας ότι πίσω από την απλότητα των έργων του κρυβόταν άρτια σχεδιαστική κατάρτιση και σπάνια τεχνική. Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στη φιλία που συνέδεε τον Αντώνη Πρωτοπάτση με τον Στρατή Ελευθεριάδη (Teriade), καθώς οι δύο άνδρες μεγάλωσαν μαζί στη Μυτιλήνη και από νεαρή ηλικία μοιράζονταν το ενδιαφέρον τους για τη λαογραφία και τον πολιτισμό της Λέσβου.

Στο τέλος της εκδήλωσης οι διοργανωτές εξέφρασαν την ικανοποίησή τους τόσο για τη μεγάλη συμμετοχή του κοινού όσο και για τη συνεργασία όλων των φορέων που συνέβαλαν στην πραγματοποίησή της. Όπως τόνισαν, η ανταπόκριση των πολιτών δείχνει ότι υπάρχει ενδιαφέρον για την ανάδειξη σημαντικών μορφών της λεσβιακής πνευματικής ιστορίας, ενώ εξέφρασαν την ελπίδα ότι η έκθεση και οι σχετικές δράσεις θα αποτελέσουν την απαρχή μιας πιο μόνιμης παρουσίας του έργου του Αντώνη Πρωτοπάτση στον πολιτιστικό χάρτη της Λέσβου. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με παραδοσιακή μουσική, τιμώντας και την ιδιαίτερη αγάπη του Πρωτοπάτση για τη λαϊκή παράδοση.