Για έκτη συνεχή χρονιά η Λέσβος φιλοξενεί το Θερινό Σχολείο του αγγλόφωνου Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μέσα Επικοινωνίας και Προσφυγικές/Μεταναστευτικές Ροές» του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, συγκεντρώνοντας φοιτητές, πανεπιστημιακούς, δημοσιογράφους και στελέχη διεθνών οργανισμών με αντικείμενο την επικοινωνιακή διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της «Συνύπαρξης και Επικοινωνίας στο Αιγαίο», ο διευθυντής της Συντονιστικής Επιτροπής του Προγράμματος, καθηγητής Γιώργος Πλειός, υπογράμμισε ότι η επιλογή της Λέσβου δεν είναι τυχαία, καθώς το νησί αποτελεί έναν τόπο με μοναδική εμπειρία στη διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Όπως ανέφερε, το πρόγραμμα δεν απευθύνεται στο ευρύ κοινό αλλά στους εγγεγραμμένους μεταπτυχιακούς φοιτητές. Ωστόσο, χαρακτήρισε σημαντικό οι κάτοικοι της Λέσβου να γνωρίζουν ότι στο νησί πραγματοποιείται μια εκπαιδευτική δράση με διεθνή απήχηση, η οποία συγκεντρώνει φοιτητές από πολλές χώρες του κόσμου. Φέτος, μάλιστα, για πρώτη φορά οι αλλοδαποί φοιτητές είναι περισσότεροι από τους Έλληνες, καθώς από τους 19 συμμετέχοντες οι 10 προέρχονται από το εξωτερικό. Συνολικά, από την έναρξη του προγράμματος έχουν εκπαιδευτεί φοιτητές από περισσότερες από 24 χώρες.

Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στον λόγο για τον οποίο η Λέσβος αποτελεί ιδανικό τόπο διεξαγωγής του Θερινού Σχολείου. Όπως σημείωσε, το νησί διαθέτει πολυετή εμπειρία στη φιλοξενία και διαχείριση προσφυγικών πληθυσμών, έχοντας φιλοξενήσει διαχρονικά σημαντικές δομές υποδοχής, ενώ εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο δράσης διεθνών οργανισμών, ευρωπαϊκών υπηρεσιών και ανθρωπιστικών φορέων. Αν και το κύριο βάρος των αφίξεων έχει πλέον μετακινηθεί προς το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη, το προσφυγικό παραμένει ένα ζήτημα με ιδιαίτερη σημασία για τη Λέσβο, επισήμανε.

Παρουσιάζοντας στοιχεία της διεθνούς πραγματικότητας, ο κ. Πλειός ανέφερε ότι το 2025 οι αναγκαστικά εκτοπισμένοι παγκοσμίως έφτασαν τα 118 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ στην Ελλάδα καταγράφηκαν περισσότερες από 52.000 αφίξεις, με πάνω από 22.000 ανθρώπους να διαμένουν σε δομές φιλοξενίας. Τα δεδομένα αυτά, όπως είπε, καταδεικνύουν ότι το προσφυγικό παραμένει ένα διεθνές ζήτημα με έντονες κοινωνικές, πολιτικές και επικοινωνιακές διαστάσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην επικοινωνιακή διαχείριση του προσφυγικού, που αποτελεί και το βασικό αντικείμενο του μεταπτυχιακού προγράμματος. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε πολλές χώρες οι πρόσφυγες παρουσιάζονται από μέρος του δημόσιου λόγου ως δημογραφική, οικονομική, θρησκευτική ή ακόμη και εθνική απειλή. Τέτοιες αφηγήσεις, υποστήριξε, επηρεάζουν τη δημόσια συζήτηση, διαμορφώνουν πολιτικές επιλογές και μπορούν να οδηγήσουν σε κοινωνική ένταση, παραβιάσεις δικαιωμάτων ή φαινόμενα βίας.

Αναφερόμενος στον ρόλο των μέσων ενημέρωσης, ο καθηγητής υποστήριξε ότι ο τρόπος παρουσίασης του προσφυγικού διαφοροποιείται ανάλογα με την προέλευση των προσφύγων, επισημαίνοντας ότι οι Ουκρανοί και οι Ισραηλινοί αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά από τους πρόσφυγες που προέρχονται από χώρες της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, σημείωσε ότι τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, κατά την άποψή του, έχουν περιορισμένη κάλυψη του ζητήματος των παράνομων επαναπροωθήσεων (pushbacks), θέμα που, όπως υποστήριξε, έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο σε επίπεδο διεθνούς δικαίου όσο και για τη διεθνή εικόνα της χώρας.

Ο κ. Πλειός ανακοίνωσε ακόμη ότι στις 18 Αυγούστου αναμένεται να κυκλοφορήσει από μεγάλο βρετανικό εκδοτικό οίκο συλλογικός τόμος, στον οποίο συμμετέχουν μέλη του μεταπτυχιακού προγράμματος και ερευνητές από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, με αντικείμενο την επικοινωνιακή διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος.

Παρουσιάζοντας το πρόγραμμα του Θερινού Σχολείου, εξήγησε ότι κατά την πρώτη εβδομάδα οι φοιτητές θα επισκεφθούν σημεία που συνδέονται με την προσφυγική εμπειρία της Λέσβου, όπως η Σκάλα Συκαμιάς και η Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή στο Μαυροβούνι, ενώ θα ενημερωθούν από στελέχη της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, της Ελληνικής Αστυνομίας και οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στο νησί. Η δεύτερη εβδομάδα επικεντρώνεται στην κάλυψη του προσφυγικού από τα μέσα ενημέρωσης, μέσα από εισηγήσεις δημοσιογράφων τοπικών και εθνικών μέσων.

Ξεχωριστή ήταν η αναφορά του στους δημοσιογράφους της Λέσβου, τους οποίους χαρακτήρισε βασικούς συντελεστές της ενημέρωσης κατά την κορύφωση της προσφυγικής κρίσης. Όπως τόνισε, οι δημοσιογράφοι των τοπικών μέσων δεν λειτούργησαν μόνο ως ανταποκριτές των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, αλλά κάλυψαν τις εξελίξεις και για μεγάλα διεθνή μέσα, αποκτώντας μια εμπειρία που, όπως είπε, είναι εξαιρετικά σπάνια για έναν τοπικό δημοσιογραφικό χώρο και αποτελεί πολύτιμο εκπαιδευτικό κεφάλαιο για τους φοιτητές του προγράμματος.