Μια απόφαση που αφορά άμεσα χιλιάδες δανειολήπτες οι οποίοι εξακολουθούν να αποπληρώνουν τις ρυθμίσεις τους βάσει του Νόμου Κατσέλη χαρακτήρισε ως ιδιαίτερα σημαντική η δικηγόρος Ραλλού Τσακαρέλλου, μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Ν» 99 FM. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις δόσεις προστασίας της κύριας κατοικίας, αλλά και στον ρόλο που διαδραματίζουν πλέον τα funds στη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων.

Τι έκρινε ο Άρειος Πάγος

Όπως εξήγησε η κ. Τσακαρέλλου, το βασικό ζήτημα που απασχόλησε την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ήταν ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να υπολογίζεται ο τόκος στις μηνιαίες δόσεις που έχουν οριστεί με δικαστικές αποφάσεις για την προστασία της κύριας κατοικίας.

Σύμφωνα με την απόφαση, ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται πάνω στο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης και όχι στο συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο του δανείου. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για μια ερμηνεία που αποτρέπει σημαντικές επιβαρύνσεις στους δανειολήπτες, καθώς ο αντίθετος τρόπος υπολογισμού οδηγούσε σε υπερδιπλασιασμό των μηνιαίων καταβολών σε πολλές περιπτώσεις.

Χρησιμοποιώντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, εξήγησε ότι σε οφειλή ύψους 100.000 ευρώ με μηνιαία δόση 200 ευρώ, η εφαρμογή τόκου επί του συνολικού κεφαλαίου μπορούσε να αυξήσει τη μηνιαία καταβολή στα περίπου 450 ευρώ, ενώ με τον τρόπο που έκρινε ο Άρειος Πάγος η επιβάρυνση περιορίζεται σε λίγα ευρώ πάνω στη μηνιαία δόση.

Η ιστορία του Νόμου Κατσέλη

Η δικηγόρος υπενθύμισε ότι ο Νόμος 3869/2010, γνωστός ως Νόμος Κατσέλη, θεσπίστηκε μέσα στην οικονομική κρίση, δίνοντας τη δυνατότητα σε φυσικά πρόσωπα χωρίς πτωχευτική ικανότητα να ρυθμίσουν δικαστικά τις οφειλές τους και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους.

Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με την ίδια, είχε το γεγονός ότι κάθε υπόθεση εξεταζόταν εξατομικευμένα από δικαστή, ο οποίος αξιολογούσε τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα κάθε οικογένειας και καθόριζε τις δόσεις με βάση τις δυνατότητες αποπληρωμής. Η προστασία της κύριας κατοικίας καταργήθηκε για νέες αιτήσεις το 2019, ενώ το 2020 ο νόμος αντικαταστάθηκε από το νέο πτωχευτικό πλαίσιο. Ωστόσο, όσοι είχαν ήδη υπαχθεί στις διατάξεις του συνεχίζουν μέχρι σήμερα να εφαρμόζουν τις δικαστικές ρυθμίσεις που εκδόθηκαν υπέρ τους.

Η αντιπαράθεση με τα funds

Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στα funds που απέκτησαν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από τις τράπεζες και στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.

Η κ. Τσακαρέλλου εξήγησε ότι μετά τη μεταβίβαση των «κόκκινων» δανείων δημιουργήθηκε έντονη διαφωνία σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των δικαστικών αποφάσεων του Νόμου Κατσέλη, καθώς οι εταιρείες διαχείρισης υποστήριζαν ότι ο τόκος έπρεπε να υπολογίζεται επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.

Η ίδια υποστήριξε ότι η πρακτική αυτή αλλοίωνε τον σκοπό του νόμου, καθώς οδηγούσε πολλούς δανειολήπτες σε αδυναμία καταβολής των δόσεων και συνεπώς σε κίνδυνο απώλειας της προστασίας που τους είχε χορηγήσει το δικαστήριο.

Γιατί χαρακτηρίζει ιστορική την απόφαση

Η δικηγόρος χαρακτήρισε την απόφαση του Αρείου Πάγου «ιστορική», εκτιμώντας ότι αποκαθιστά τον πραγματικό σκοπό του Νόμου Κατσέλη.

Όπως ανέφερε, το σκεπτικό του ανώτατου δικαστηρίου αναγνωρίζει ότι ο θεσμός είχε τρεις βασικούς στόχους: την προστασία της κύριας κατοικίας, την οικονομική και κοινωνική επανένταξη του οφειλέτη και την αποκατάσταση της δυνατότητάς του να συμμετέχει ενεργά στην οικονομική ζωή.

Σύμφωνα με την ίδια, η απόφαση διασφαλίζει ότι οι δικαστικές ρυθμίσεις παραμένουν εφαρμόσιμες και δεν καθίστανται ανεφάρμοστες λόγω υπέρμετρων οικονομικών επιβαρύνσεων.

Τι ισχύει πλέον για τους δανειολήπτες

Η κ. Τσακαρέλλου σημείωσε ότι μετά τη δημοσίευση της απόφασης προκλήθηκαν αντιδράσεις ως προς την εφαρμογή της, ενώ στη συνέχεια θεσπίστηκε νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει ρητά ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και για χρονικό διάστημα ενός μήνα.

Παράλληλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για τη συνταγματικότητα της πρόβλεψης που αφορά περιπτώσεις δανειοληπτών οι οποίοι έχουν ήδη ολοκληρώσει την αποπληρωμή των ρυθμίσεών τους ή έχασαν τις ρυθμίσεις επειδή δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις που τους είχαν επιβληθεί, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούνται διαφορετικές κατηγορίες πολιτών απέναντι στην ίδια ερμηνεία του νόμου. Πρόκειται για νομική εκτίμηση που διατύπωσε η ίδια κατά τη διάρκεια της συνέντευξης.

«Καμία μάχη δεν πάει χαμένη»

Κλείνοντας τη συνέντευξη, η Ραλλού Τσακαρέλλου απηύθυνε μήνυμα προς όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με οικονομικές δυσκολίες και δικαστικές διαμάχες.

«Να ξέρουν οι οφειλέτες και όλοι όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα, είτε κρατικής αυθαιρεσίας είτε αυθαιρεσίας μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, ότι καμία μάχη δεν πάει χαμένη. Μόνο αυτή που δεν δώσαμε ποτέ», ανέφερε, συνοψίζοντας τη φιλοσοφία με την οποία, όπως είπε, ασκεί τη δικηγορία εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.