Η Μυτιλήνη φιλοξενεί το 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας, μια μεγάλη επιστημονική διοργάνωση που συγκεντρώνει περίπου 320 συνέδρους από όλη τη χώρα και ανοίγει έναν ευρύ διάλογο για τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής. Το συνέδριο πραγματοποιείται για πρώτη φορά εκτός Αθήνας και συνδιοργανώνεται από την Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρεία, το Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών.

Σε συνέντευξη Τύπου, ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινωνιολογικής Εταιρείας Νίκος Ναγόπουλος και ο πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Μάνος Σαββάκης παρουσίασαν το περιεχόμενο, τους στόχους και τη σημασία της διοργάνωσης, η οποία μεταφέρει για τρεις ημέρες στο νησί τον επιστημονικό προβληματισμό γύρω από έναν κόσμο που μεταβάλλεται με ένταση και ταχύτητα.

Ο κεντρικός τίτλος του συνεδρίου είναι «Η κοινωνιολογία στον σύγχρονο κόσμο των πολλαπλών αβεβαιοτήτων» και, όπως σημείωσε ο Νίκος Ναγόπουλος, αποτυπώνει το κλίμα που βιώνουν σήμερα οι κοινωνίες. Οι ανασφάλειες στην εργασία, οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, οι κοινωνικές ανισότητες, η γήρανση του πληθυσμού, οι μεταβολές στην υγεία και η ραγδαία επέκταση της τεχνολογίας αποτελούν πεδία που θα βρεθούν στο επίκεντρο των συνεδριών.

Η κρίση δεν είναι πια μόνο φυσική

Ο Νίκος Ναγόπουλος υπογράμμισε ότι οι σημερινές κρίσεις έχουν μια ιδιαίτερη διάσταση, καθώς δεν προκύπτουν μόνο από φυσικά φαινόμενα ή εξωτερικούς παράγοντες. Σε μεγάλο βαθμό, όπως ανέφερε, συνδέονται με τον τρόπο που άνθρωποι, επιχειρήσεις και τεχνολογικά συστήματα παρεμβαίνουν στην καθημερινότητα και διαμορφώνουν νέες συνθήκες ζωής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κλιματική αλλαγή. Οι περιοχές που συχνά συμβάλλουν λιγότερο στην παραγωγή ρύπων είναι εκείνες που δέχονται δυσανάλογα τις συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων, της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και της επισιτιστικής ανασφάλειας. Η κοινωνιολογία, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Κοινωνιολογικής Εταιρείας, καλείται να μελετήσει όχι μόνο τα φαινόμενα αλλά και τις κοινωνικές ανισότητες που αυτά παράγουν ή εντείνουν.

Στο συνέδριο θα αναπτυχθούν θεματικές για την εργασία, την υγεία, το φύλο, την τρίτη ηλικία, τις κοινωνικές ανισότητες, την εκπαίδευση, την τεχνολογία και τις νέες μορφές κοινωνικής οργάνωσης. Κοινός παρονομαστής είναι η έννοια της ρευστότητας, καθώς οι κοινωνίες μεταβάλλονται διαρκώς και οι επιστήμες καλούνται να ανανεώσουν τα εργαλεία με τα οποία κατανοούν την πραγματικότητα.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει την αγορά εργασίας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις επιπτώσεις της τεχνολογικής ανάπτυξης και ειδικότερα της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Νίκος Ναγόπουλος σημείωσε ότι η ταχύτητα των αλλαγών είναι τέτοια ώστε ακόμη και οι επιστήμονες δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν πλήρως τις εξελίξεις και να διατυπώσουν έγκαιρες απαντήσεις.

Όπως τόνισε, η αυτοματοποίηση δεν μετασχηματίζει απλώς επαγγέλματα, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις οδηγεί στην εξαφάνισή τους. Η παραγωγική διαδικασία αλλάζει ριζικά και μαζί της μεταβάλλονται οι σχέσεις εργασίας, η ασφάλεια των εργαζομένων και η προοπτική ολόκληρων επαγγελματικών κλάδων.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι κοινωνικές επιστήμες έχουν κρίσιμο ρόλο να προτείνουν νέους τρόπους κατανόησης και διαχείρισης των αλλαγών. Ο διάλογος ανάμεσα στην τεχνολογία και την κοινωνία, που για χρόνια αντιμετωπιζόταν ως δευτερεύων ή ως δύο ξεχωριστοί κόσμοι, είναι πλέον αναγκαίος. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει ένα σαφές δεοντολογικό πλαίσιο, ώστε η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο και να μην ενισχύει την ανασφάλεια, την ανισότητα και τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Ανοιχτό Πανεπιστήμιο στην κοινωνία

Από την πλευρά του, ο Μάνος Σαββάκης ανέδειξε τη σημασία που έχει η διοργάνωση για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και τη σχέση του με την τοπική κοινωνία. Όπως είπε, το συνέδριο δεν περιορίζεται στους ακαδημαϊκούς χώρους αλλά ανοίγει προς την πόλη και τους πολίτες, καθώς οι συνεδρίες στον Λόφο του Πανεπιστημίου είναι ελεύθερες και ανοιχτές στο κοινό.

Η Μυτιλήνη, μέσα από τις επιστημονικές συναντήσεις, τις παράλληλες κοινωνικές δραστηριότητες και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις, αναδεικνύεται σε σημείο συνάντησης της επιστήμης, της τέχνης, του πολιτισμού και της τοπικότητας. Ο πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας σημείωσε ότι η επιστήμη έχει τη δυνατότητα να προσφέρει τεκμηριωμένες λύσεις στα σύγχρονα προβλήματα, ακόμη κι αν δεν μπορεί να απαντά με την ταχύτητα που συχνά απαιτεί η δημόσια συζήτηση.

Η κοινωνιολογία, όπως ανέφερε, δεν λειτουργεί με εύκολες κραυγές ή έτοιμες συνταγές. Επιχειρεί μέσα από συστηματικό διάλογο, έρευνα και τεκμηρίωση να συνδέσει αντιθέσεις, να κατανοήσει τις κοινωνικές διεργασίες και να προτείνει δρόμους αντιμετώπισης σύνθετων ζητημάτων.

Από τις εισηγήσεις στα ερευνητικά αποτελέσματα

Ένα ακόμη στοιχείο που αναδείχθηκε στη συνέντευξη Τύπου είναι η συνέχεια που θα έχει το συνέδριο μετά την ολοκλήρωσή του. Οι εισηγήσεις των συμμετεχόντων αναμένεται να πάρουν τη μορφή ολοκληρωμένων επιστημονικών άρθρων και να εκδοθούν σε δίτομο έργο, τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή.

Με αυτόν τον τρόπο, τα συμπεράσματα των συζητήσεων δεν θα μείνουν μόνο στο επίπεδο των συνεδριών, αλλά θα αποτελέσουν υλικό για περαιτέρω έρευνα, δημόσιο διάλογο και νέες συνεργασίες ανάμεσα στην Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρεία, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επιστημονικές συνεδρίες, ξεναγήσεις και πολιτιστικές δράσεις. Την Παρασκευή θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο και στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, όπου θα προβληθεί ταινία με θέμα τον απόδημο ελληνισμό, ενώ το Σάββατο και την Κυριακή οι βασικές εργασίες του συνεδρίου θα συνεχιστούν στον Λόφο του Πανεπιστημίου.

Το 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας φιλοδοξεί να αφήσει ένα ουσιαστικό αποτύπωμα όχι μόνο στην ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά και στην ίδια την πόλη που το φιλοξενεί. Σε μια περίοδο όπου οι βεβαιότητες περιορίζονται και οι κοινωνικές προκλήσεις πολλαπλασιάζονται, η ανάγκη για τεκμηριωμένο λόγο, επιστημονική γνώση και ανοιχτή συζήτηση γίνεται πιο επίκαιρη από ποτέ.