Τις ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τις προοπτικές αποκλιμάκωσης της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και τις γεωπολιτικές και οικονομικές ισορροπίες που διαμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο, ανέλυσε μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του «Ν» στους 99 fm η δημοσιογράφος Μαρία Λίλα.

Tο σημαντικότερο γεγονός των τελευταίων ημερών είναι η ανακοίνωση για επικείμενη υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με τη διαμεσολάβηση της Γενεύης, η οποία –εφόσον προχωρήσει– θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για τον τερματισμό μιας σύγκρουσης που έχει προκαλέσει τεράστιες αναταράξεις στη διεθνή οικονομία και την ενεργειακή αγορά.

Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και το στοίχημα της ειρήνευσης

Η Μαρία Λίλα υπενθύμισε ότι η πολεμική σύγκρουση ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν πραγματοποιήθηκαν συντονισμένες επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά στόχων στο Ιράν. Έκτοτε ακολούθησαν αμοιβαία πλήγματα, ενώ η κατάσταση παρέμεινε εξαιρετικά εύθραυστη παρά την εκεχειρία που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο.

Όπως εξήγησε, η υπό διαμόρφωση συμφωνία προβλέπει παύση των εχθροπραξιών, περιορισμό ή τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και σταδιακή άρση κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τεχεράνη. Παράλληλα, αναμένεται η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Τα Στενά του Ορμούζ και η παγκόσμια οικονομία

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις επιπτώσεις που είχε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.

Όπως ανέφερε, η κρίση οδήγησε σε εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και δημιούργησε σοβαρούς φόβους για παγκόσμια οικονομική ύφεση. Η πρόσφατη αποκλιμάκωση, ωστόσο, είχε ως αποτέλεσμα σημαντική υποχώρηση της τιμής του πετρελαίου Brent, γεγονός που δημιούργησε αισιοδοξία στις διεθνείς αγορές.

Παρόλα αυτά, όπως επισήμανε, η πλήρης επαναλειτουργία της θαλάσσιας διόδου προϋποθέτει αποναρκοθέτηση της περιοχής και ασφαλή διέλευση των εκατοντάδων πλοίων που παραμένουν εγκλωβισμένα κοντά στα στενά.

Το Ισραήλ ως καθοριστικός παράγοντας

Η δημοσιογράφος υποστήριξε ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια συνολική ειρήνευση στην περιοχή παραμένει το Ισραήλ και ειδικότερα η αντιπαράθεση με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Όπως σημείωσε, το Τελ Αβίβ θεωρεί τη στρατιωτική εξουδετέρωση της οργάνωσης ζήτημα εθνικής ασφάλειας, ενώ οι συνεχείς επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο καθιστούν αβέβαιη οποιαδήποτε προσπάθεια σταθεροποίησης. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις κατά καιρούς διαφωνίες μεταξύ του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ως προς τη διαχείριση της κρίσης.

«Η Γάζα παραμένει ανοιχτή πληγή»

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτησή της για την κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη.

Η Μαρία Λίλα έκανε λόγο για μια ανθρωπιστική τραγωδία που συνεχίζεται στη Γάζα, επισημαίνοντας τον μεγάλο αριθμό αμάχων θυμάτων και την επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Παράλληλα αναφέρθηκε στις αποφάσεις διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων, αλλά και στις διαφορετικές στάσεις που τηρούν ευρωπαϊκές χώρες απέναντι στο παλαιστινιακό ζήτημα.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία χωρίς ορατό τέλος

Σχολιάζοντας το μέτωπο της Ουκρανίας, η δημοσιογράφος σημείωσε ότι, παρά τις κατά καιρούς δηλώσεις περί ειρηνευτικής προοπτικής, οι συγκρούσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση.

Όπως ανέφερε, η Ουκρανία εξακολουθεί να λαμβάνει σημαντική στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι επιθέσεις πραγματοποιούνται πλέον βαθιά και στις δύο πλευρές των συνόρων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πλήγμα που δέχθηκε η ιστορική Μονή της Λαύρας των Σπηλαίων κοντά στο Κίεβο, χαρακτηρίζοντας εξαιρετικά σοβαρή την καταστροφή μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς εν μέσω πολέμου.

Τεχνητή νοημοσύνη και Κίνα στην ατζέντα της G7

Αναφερόμενη στη Σύνοδο των G7, η Μαρία Λίλα εκτίμησε ότι οι ηγέτες των ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου θα επικεντρωθούν σε τέσσερα βασικά ζητήματα: τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και την τεχνητή νοημοσύνη.

Όπως εξήγησε, η AI αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους κεντρικούς άξονες συζήτησης, καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να απαντήσουν στο ερώτημα εάν η τεχνολογία θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες ή θα οδηγήσει σε απώλεια θέσεων εργασίας. Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ενίσχυση της οικονομικής και τεχνολογικής επιρροής της Κίνας, η οποία εμφανίζεται να ενδυναμώνεται γεωπολιτικά χωρίς να έχει εμπλακεί άμεσα στις πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις.

Κλείνοντας, η δημοσιογράφος υπογράμμισε ότι η διεθνής κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις που θα επηρεάσουν όχι μόνο την ασφάλεια αλλά και την οικονομική σταθερότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, με τη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία και τον ανταγωνισμό με την Κίνα να διαμορφώνουν το νέο γεωπολιτικό τοπίο.