Ιδιαίτερα μεγάλη ήταν η συμμετοχή πολιτών στην εκδήλωση – συζήτηση για την ιστορία και τη σύγχρονη πραγματικότητα της Παλαιστίνης, που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 9 Μαΐου στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Μυτιλήνης, με πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας Αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου «Μικρή Ιστορία της Σύγκρουσης Ισραήλ – Παλαιστίνης» του ιστορικού Ilan Pappé, επιδιώκοντας να ανοίξει έναν δημόσιο διάλογο γύρω από τις ιστορικές και πολιτικές διαστάσεις του Παλαιστινιακού ζητήματος.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, ο μεταφραστής του βιβλίου, Φώτης Τερζάκης, μιλώντας στην κάμερα του «Ν», στάθηκε αρχικά στη μαζική παρουσία του κοινού, σημειώνοντας πως και ο ίδιος εντυπωσιάστηκε από τη συμμετοχή και το ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε.

Όπως ανέφερε, ιδιαίτερο βάρος στις παρεμβάσεις του κοινού είχε ένα τοπικό ζήτημα, που αφορά – σύμφωνα με τον ίδιο – την αγορά γης από Ισραηλινούς στη Λέσβο και ειδικότερα στην περιοχή του Πλωμαρίου. Ο ίδιος υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που, όπως είπε, «μαστίζει όλη την Ελλάδα», ενώ έκανε αναφορά και στην Κύπρο.

«Έχουμε μια πραγματική διαδικασία κατοχής με οικονομικά μέσα, αυξανόμενης κατοχής με οικονομικά μέσα, η οποία είναι το συμπλήρωμα της δουλικής πολιτικής του ελληνικού κράτους και της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στο Ισραήλ», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στο βιβλίο του Ilan Pappé, ο Φώτης Τερζάκης το χαρακτήρισε ως ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για όσους επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος την ιστορία της σύγκρουσης.

«Είναι ένα πραγματικό εγχειρίδιο. Έχει το πλεονέκτημα ότι είναι ευσύνοπτο, μικρό αλλά τρομερά πυκνό. Για όποιον θέλει να έχει μια ενημερωμένη γνώμη για τον φάκελο Παλαιστίνη, είναι ιδεώδης σύμβουλος αυτό το βιβλίο. Θεωρώ ότι όλοι πρέπει να το έχουν διαβάσει», ανέφερε.

Ο κ. Τερζάκης σχολίασε επίσης τις τελευταίες εξελίξεις που αφορούν περιστατικό με πλοίο ανθρωπιστικής αποστολής προς τη Γάζα, εξαπολύοντας σφοδρή κριτική στην ελληνική στάση απέναντι στο Ισραήλ.

Όπως είπε, θεωρεί «εξευτελισμό» για τη χώρα να αποδέχεται τέτοιες ενέργειες, ενώ υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε «προσάρτημα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ».

Ιδιαίτερα ζωντανή ήταν και η συζήτηση που ακολούθησε την εκδήλωση για την ιστορία και τη σύγχρονη πραγματικότητα της Παλαιστίνης.

Στις παρεμβάσεις των ομιλητών έγινε εκτενής αναφορά στην κατάσταση στη Γάζα, με έμφαση στις καταστροφές που έχουν υποστεί νοσοκομεία, σχολεία, θέατρα, υποδομές και χώροι πολιτισμού. Όπως σημειώθηκε, η ανοικοδόμηση της Γάζας εκτιμάται ότι θα απαιτήσει πολλά χρόνια, ακόμη και υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν οι πολιτικές και ανθρωπιστικές συνθήκες για να ξεκινήσει ουσιαστικά.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους περιορισμούς εισόδου ανθρωπιστικής βοήθειας, με τους ομιλητές να επισημαίνουν ότι πλέον δεν γίνεται λόγος μόνο για απαγορευμένα είδη, αλλά για μια περιορισμένη λίστα επιτρεπόμενων αγαθών. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάστηκε ως ένδειξη της ασφυκτικής κατάστασης που βιώνει ο παλαιστινιακός πληθυσμός, ενώ συνδέθηκε με τη συζήτηση για τον ρόλο των διεθνών οργανισμών και την αδυναμία εφαρμογής του διεθνούς δικαίου.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι ομιλητές έκαναν λόγο για κρίση του διεθνούς δικαίου και για πολιτικές επιλογές που, όπως υποστήριξαν, επιτρέπουν τη συνέχιση της κατοχής και της καταστροφής στη Γάζα. Η συζήτηση επεκτάθηκε και στο ενδεχόμενο επιστροφής μορφών διεθνούς ή μεταβατικής διοίκησης στην περιοχή, με την εκτίμηση ότι τέτοιες λύσεις δεν μπορούν να απαντήσουν στο βασικό αίτημα των Παλαιστινίων για αυτοδιάθεση και δικαιώματα.

Ένα από τα βασικά σημεία της εκδήλωσης ήταν η αναφορά στο διεθνές κίνημα BDS, το οποίο παρουσιάστηκε ως πρακτικό εργαλείο πίεσης προς το Ισραήλ. Ομιλήτρια της εκδήλωσης υπογράμμισε ότι το BDS δεν στρέφεται κατά ανθρώπων λόγω καταγωγής ή θρησκείας, αλλά κατά κρατικών πολιτικών, εταιρικών συνεργασιών και θεσμικών σχέσεων που, όπως είπε, στηρίζουν ή νομιμοποιούν την κατοχή και τον πόλεμο.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκαν παραδείγματα πολιτιστικού μποϊκοτάζ, ακυρώσεων συμμετοχών σε διοργανώσεις στο Ισραήλ και παρεμβάσεων καλλιτεχνών και συλλογικοτήτων. Τονίστηκε ακόμη ότι το πολιτιστικό πεδίο δεν είναι ουδέτερο, καθώς, σύμφωνα με τις τοποθετήσεις, η τέχνη και ο πολιτισμός μπορούν είτε να λειτουργήσουν ως πεδίο συγκάλυψης κρατικών εγκλημάτων είτε ως χώρος αντίστασης και αλληλεγγύης.

Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατέλαβε το ζήτημα της Λέσβου και ειδικότερα οι αναφορές κατοίκων στο Πλωμάρι για αγορές γης από Ισραηλινούς. Συμμετέχοντες πήραν τον λόγο και εξέφρασαν έντονη ανησυχία, κάνοντας λόγο για μαζική αγορά ακινήτων και εκτάσεων στην περιοχή. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά από συμμετέχοντα, το θέμα δεν περιορίζεται στο αν κάποιος θα συμμετάσχει σε μποϊκοτάζ προϊόντων, αλλά αφορά το ερώτημα τι μπορεί να κάνει μια τοπική κοινωνία όταν βλέπει τη γη της να αλλάζει χέρια.

Οι παρεμβάσεις αυτές άνοιξαν μια ευρύτερη συζήτηση για τον τουρισμό, το ιδιοκτησιακό καθεστώς, την οικονομική πίεση σε τοπικές κοινωνίες και τον κίνδυνο αλλοίωσης του κοινωνικού και πολιτισμικού χαρακτήρα περιοχών της Λέσβου. Από συμμετέχοντες επισημάνθηκε ότι η συζήτηση δεν αφορά όλους τους Ισραηλινούς συλλήβδην, αλλά πρόσωπα και συμφέροντα που συνδέονται, όπως υποστήριξαν, άμεσα ή έμμεσα με τον ισραηλινό στρατό, τον σιωνισμό και τις πολιτικές κατοχής.

Στο ίδιο θέμα, προτάθηκε από συμμετέχοντες να υπάρξει χαρτογράφηση των αγορών γης και των επιχειρηματικών κινήσεων, ώστε η συζήτηση να γίνεται με συγκεκριμένα στοιχεία και όχι με γενικεύσεις. Παράλληλα τέθηκε η ανάγκη να οργανωθεί νέα συζήτηση στο Πλωμάρι, καθώς, όπως ειπώθηκε, το ζήτημα αφορά άμεσα την τοπική κοινωνία της περιοχής, αλλά δεν περιορίζεται μόνο σε αυτήν.

Στη συζήτηση τέθηκε επίσης το ζήτημα των κρουαζιερόπλοιων και των αφίξεων Ισραηλινών τουριστών στα ελληνικά νησιά. Συμμετέχοντες αναφέρθηκαν σε κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν το προηγούμενο διάστημα σε άλλα λιμάνια της χώρας, σημειώνοντας ότι τέτοιες δράσεις στέλνουν πολιτικό μήνυμα σε όσους στηρίζουν ή συμμετέχουν στις πολιτικές του ισραηλινού κράτους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά στο λεγόμενο «δόγμα Σαμψών» και στο ζήτημα των πυρηνικών του Ισραήλ. Σε σχετική ερώτηση από το κοινό, οι ομιλητές σημείωσαν ότι πρόκειται για ένα θέμα που σπάνια συζητείται δημόσια, ενώ υποστήριξαν ότι κάθε συζήτηση για τα πυρηνικά στην περιοχή της Μέσης Ανατολής δεν μπορεί να περιορίζεται στο Ιράν, αγνοώντας το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ισραήλ.

Ο Φώτης Τερζάκης, απαντώντας σε σχετικές παρεμβάσεις, παρέπεμψε και στο επίμετρο του δημοσιογράφου Γιώργου Τσιάρα που περιλαμβάνεται στην ελληνική έκδοση του βιβλίου, σημειώνοντας ότι εκεί γίνεται μια συνοπτική αναδρομή στις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις. Όπως είπε, το βιβλίο βοηθά τον αναγνώστη να κατανοήσει όχι μόνο την ιστορία του Παλαιστινιακού, αλλά και τις διεθνείς συμμαχίες και αντιφάσεις που διαμόρφωσαν τη σημερινή κατάσταση.

Στη διάρκεια της εκδήλωσης έγινε ακόμη αναφορά στο περιστατικό με τον στόλο αλληλεγγύης προς τη Γάζα και στις συλλήψεις ακτιβιστών από το Ισραήλ. Όπως ειπώθηκε, δύο από τους κεντρικούς διοργανωτές είχαν οδηγηθεί στο Ισραήλ και ξεκίνησαν απεργία πείνας κατά την κράτησή τους, ενώ οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν ότι υπήρχαν εξελίξεις για την απελευθέρωσή τους.

Η συζήτηση έκλεισε με την ανάγκη συντονισμού των πρωτοβουλιών αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη σε πανελλαδικό και διεθνές επίπεδο. Από το κοινό τέθηκε η πρόταση για πιο οργανωμένες δράσεις, για πίεση σε κυβερνήσεις και θεσμούς, αλλά και για παρεμβάσεις σε χώρους όπου, όπως υποστηρίχθηκε, υπάρχουν οικονομικές, στρατιωτικές ή πολιτιστικές συνεργασίες με το Ισραήλ.

Η μεγάλη συμμετοχή και οι αλλεπάλληλες παρεμβάσεις έδειξαν ότι το Παλαιστινιακό δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως διεθνές ζήτημα από ένα πολιτικοποιημένο ακροατήριο, αλλά συνδέεται και με τοπικές ανησυχίες, κοινωνικές αντιστάσεις και ερωτήματα για το μέλλον της Λέσβου.