
Η επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει ήδη προκαλέσει καταστροφές και εκατοντάδες νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 60 μικρών κοριτσιών από ένα δημοτικό σχολείο, στο Μινάμπ.
Στην πραγματικότητα, η επίθεση στο Ιράν δεν ήταν η πρώτη. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βρίσκονται σε κατάσταση πολέμου με το Ιράν, εδώ και δεκαετίες, είτε μέσω άμεσων στρατιωτικών επιθέσεων (μόλις τον Ιούνιο του 2025), είτε μέσω του μακροχρόνιου υβριδικού πολέμου, που επιβλήθηκε στο Ιράν με κυρώσεις των ΗΠΑ και οικονομικό αποκλεισμό, από το 1996.
Πρώτο δεδομένο, το γεγονός πως ούτε το Ισραήλ, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες τιμούν τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, του οποίου το Άρθρο 2 έχει παραβιαστεί συστηματικά και από τις δύο αυτές χώρες.
Επί δεκαετίες, τώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους, έχουν δαιμονοποιήσει το Ιράν, αντιμετωπίζοντας την πολιτική του ως τρομοκρατία και την κυβέρνησή του ως δικτατορική. Ουσιαστικά έχουν στηρίξει το επιχείρημα ότι οι προσπάθειες ανατροπής της κυβέρνησης στην Τεχεράνη είναι θεμιτές και αναγκαίες, ακόμη και αν αποτελούν παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Ωστόσο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει όρεξη για έναν μακρύ πόλεμο. Επιδιώκει γρήγορες νίκες, όπως η απαγωγή και σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου 2026 και το εκτελεστικό διάταγμα για την απαγόρευση πώλησης πετρελαίου στην Κούβα στις 30 Ιανουαρίου.
Ο Τραμπ ήλπιζε σε ένα παρόμοιο γρήγορο αποτέλεσμα: τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ή του προέδρου, Μασούντ Πεζεσκιάν. Οι αρχές της Τεχεράνης επιβεβαίωσαν ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν σκοτώθηκε στην ισραηλινο-αμερικανική επίθεση. Ωστόσο, παρά την έκκληση του Τραμπ για αλλαγή καθεστώτος, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή στους πολιτικούς ηγέτες του Ιράν.
Δεδομένο δεύτερο, κανένας άλλος πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει διατάξει περισσότερες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον τρίτων χωρών, όσο ο Ντόναλντ Τραμπ.
Έχει επιτεθεί σε επτά κράτη, τρία από τα οποία - το Ιράν, η Νιγηρία και η Βενεζουέλα - δεν είχαν ποτέ στοχοποιηθεί από στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ. Ενέκρινε επίσης περισσότερες αεροπορικές επιδρομές το 2025, από όσες είχε εγκρίνει ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Γιατί έχει σημασία: Ο Τραμπ έθεσε υποψηφιότητα ως υποψήφιος κατά του πολέμου. Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι εξακολουθεί να είναι κατά του πολέμου- ότι εξαντλεί τη διπλωματία πριν ενεργήσει και ότι η προβολή συντριπτικής δύναμης είναι από μόνη της μια πορεία, προς τη διαρκή ειρήνη. Ο θάνατος τριών Αμερικανών στρατιωτικών τις πρώτες 24 ώρες των επιθέσεων του Τραμπ στο Ιράν, θέτει αυτό το επιχείρημα, υπό ισχυρή δοκιμασία και αμφισβήτηση.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, δήλωσε ότι «η θαρραλέα απόφαση του προέδρου Τραμπ να ξεκινήσει την Επιχείρηση Epic Fury βασίζεται σε μια αλήθεια για την οποία μιλούν οι πρόεδροι εδώ και σχεδόν 50 χρόνια, αλλά κανένας πρόεδρος δεν είχε το θάρρος να αντιμετωπίσει: το Ιράν αποτελεί άμεση και άμεση απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και τα στρατεύματά μας, στη Μέση Ανατολή».
Όμως, παράλληλα με τις παραδοσιακές προσπάθειες καταπολέμησης της τρομοκρατίας, ο Τραμπ άνοιξε νέα μέτωπα — μια επίθεση ανήμερα των Χριστουγέννων στη Νιγηρία, βυθισμένα δεκάδες πλοία μεταφοράς ναρκωτικών στην Καραϊβική και μία απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο, από το Καράκας.
Το προτιμώμενο τραμπικό μοντέλο είναι συνεπές: καμία στρατιωτική δύναμη στο έδαφος, καμία μακροχρόνια εμπλοκή, συντριπτική δύναμη που εφαρμόζεται γρήγορα και χαρακτηρίζεται ως απαραίτητη για την υπεράσπιση των αμερικανικών συμφερόντων.
Ο Τραμπ ξεκίνησε την Επιχείρηση «Επική Οργή» — μια κοινή εκστρατεία ΗΠΑ-Ισραήλ που στόχευε ρητά στην ανατροπή της κυβέρνησης του Ιράν — χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου ή δημόσια συζήτηση.
Προηγήθηκε η μεγαλύτερη στρατιωτική συγκέντρωση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, από την εισβολή στο Ιράκ το 2003 - μια προειδοποίηση προς το Ιράν ότι η αποτυχία των συνομιλιών στη Γενεύη θα είχε συνέπειες.
Ο Τραμπ περιέγραψε πολλαπλούς στόχους για την Επική Οργή που, όπως είπε, θα μπορούσε να διαρκέσει τέσσερις εβδομάδες προκειμένου να πετύχει την καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, των εργοστασίων πυραύλων του και του πολεμικού του ναυτικού.
Τα ιρανικά αντίποινα για τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις συμπεριέλαβαν επιθέσεις σε συμμάχους και βάσεις των ΗΠΑ, σε όλη την περιοχή, στοιχίζοντας περισσότερες από δώδεκα ζωές σε κράτη του Κόλπου και στο Ισραήλ.
Τουλάχιστον έξι Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί ενώ μια αμερικανική πρεσβεία χτυπήθηκε και ένα περιστατικό από φίλια πυρά που κατέρριψαν, σοκαριστικά, τρία αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο πόλεμός του με το Ιράν θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες και δεν απέκλεισε τη χρήση αμερικανικών χερσαίων στρατευμάτων.
Ο ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, δολοφονήθηκε από τις ισραηλινές επιθέσεις, τις πρώτες 24 ώρες, μαζί με δεκάδες ανώτερους αξιωματούχους του καθεστώτος κι όλα δείχνουν πως οδηγείται η Δύση σε άλλη μία μακροχρόνια σύγκρουση με ασαφείς στόχους.
Πώς τελειώνει αυτό;
Τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια τελετής απονομής Μεταλλίου Τιμής στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν υπήρχε σταθερό χρονοδιάγραμμα. «Προβλέπαμε τέσσερις εβδομάδες για να τερματίσουμε την στρατιωτική ηγεσία και, όπως γνωρίζετε, αυτό έγινε σε περίπου μία ώρα. Άρα είμαστε πολύ πιο μπροστά, από το χρονοδιάγραμμα».
Το Ιράν, ωστόσο, είναι ένα στοίχημα εντελώς διαφορετικού μεγέθους και ο πρόεδρος δεν έχει ακόμη διατυπώσει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική πέρα από την ελπίδα ότι «όλα θα πάνε καλά». Το μάθημα του Μπους υιού στο Ιράκ είναι ότι η «αλλαγή καθεστώτος» μιας χώρας είναι το εύκολο μέρος. Αυτό που ακολουθεί είναι μια κόλαση».
Ακόμη και ορισμένοι παραδοσιακοί σύμμαχοι του Τραμπ πιστεύουν τώρα ότι τα μηνύματα του Λευκού Οίκου έχουν μπερδευτεί και δεν βγάζουν νόημα.
Αν ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ είναι ένας πόλεμος για αλλαγή καθεστώτος, τότε είναι ένας πόλεμος που δεν μπορεί να κερδηθεί, χωρίς τεράστιες απώλειες ανθρώπινων ζωών. Υπάρχουν σχεδόν 100 εκατομμύρια άνθρωποι στο Ιράν, ένα μεγάλο μέρος των οποίων θα υπερασπιστεί τη δημοκρατία του, μέχρι θανάτου. Η δολοφονία του Χαμενεΐ δεν θα αποθαρρύνει τους υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά αντίθετα θα τον ανεβάσει στη σφαίρα του μάρτυρα και θα ενισχύσει την αποφασιστικότητά τους. Με το Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν έχουν καμία ρεαλιστική στρατηγική για να κερδίσουν. Μπορεί να σκοτώσουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Αλλά δεν μπορούν να σπάσουν τη θέληση του ιρανικού πατριωτισμού.
Οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν αργά το βράδυ της Δευτέρας πως τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν, ενώ απειλούν ότι θα επιτεθούν σε οποιοδήποτε πλοίο, πλεύσει από αυτό το σημείο.
Τα Στενά του Ορμούζ είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν το πετρέλαιό τους μπορούν να έχουν πρόσβαση στον υπόλοιπο κόσμο, καθιστώντας το ένα από τα πιο στρατηγικά σημαντικά σημεία, στο παγκόσμιο εμπόριο.
«Η τιμή του πετρελαίου έχει φτάσει τα 81 δολάρια και ο κόσμος σίγουρα περιμένει να φτάσει τουλάχιστον τα 200 δολάρια. Τα Στενά του Ορμούζ είναι κλειστά. Οι ήρωές μας στο Ναυτικό και τον Στρατό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης θα βάλουν φωτιά σε οποιαδήποτε πλοία επιθυμούν να περάσουν από αυτό το στενό», δήλωσε ο Εμπραχίμ Τζαμπάρι, σύμβουλος του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης στην κρατική τηλεόραση.
«Θα στοχεύσουμε επίσης τους πετρελαιαγωγούς τους στην περιοχή και δεν θα επιτρέψουμε τις εξαγωγές πετρελαίου από αυτήν την περιοχή μέχρι να ασκήσουμε πίεση στον εχθρό. Οι Αμερικανοί έχουν χρέη εκατοντάδων χιλιάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων και διψούν για το πετρέλαιο της περιοχής. Δεν θα πάρουν ούτε μια σταγόνα».
Ανώτατος αξιωματούχος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) απείλησε με εντατικοποίηση των πυραυλικών πληγμάτων και κατά της Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξήσει σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί, σύμφωνα με κυπριακά ΜΜΕ που επικαλούνται τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Συγκεκριμένα το philenews.com, αναφέρει ότι ο Ιρανός στρατηγός Σαρντάρ Τζαμπάρι, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Khabar Fouri, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον έχει μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος των αεροσκαφών της στην Κύπρο, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλέσει σκληρή αντίδραση.
Φέρεται να δήλωσε: «Οι Αμερικανοί έχουν μεταφέρει τα περισσότερα από τα αεροσκάφη τους στην Κύπρο. Θα εκτοξεύσουμε πυραύλους κατά της Κύπρου με τέτοια ένταση ώστε οι Αμερικανοί θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το νησί».
Το philenews σημειώνει ότι επιβεβαίωσε την ακρίβεια των δηλώσεων του Τζαμπάρι, όπως αυτές ακούγονται στο σχετικό βίντεο.
Εν τω μεταξύ, κυπριακή πηγή φέρεται να δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι όλα τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι τα drones που έπληξαν βρετανικές βάσεις στην Κύπρο εκτοξεύθηκαν, από τη Χεζμπολάχ στο Λίβανο.
Δύο μη επανδρωμένα που κινούνταν προς την κατεύθυνση των βρετανικών βάσεων στο Ακρωτήρι αντιμετωπίστηκαν εγκαίρως, ανακοίνωσε νωρίτερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
Υπενθυμίζεται ότι ήχησαν εκ νέου σειρήνες στο Ακρωτήρι της Κύπρου, ενώ συναγερμός σήμανε και στο αεροδρόμιο της Πάφου, το μεσημέρι της Δευτέρας.
Ξεκάθαρη στάση κρατά ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, αναφορικά με τον πόλεμο που έχει ξεσπάσει στη Μέση Ανατολή, μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Ο Στάρμερ διευκρίνισε ότι η η Βρετανία δεν θα εμπλακεί στη σύρραξη τονίζοντας με νόημα ότι «όλοι θυμόμαστε τα λάθη που έγιναν στο Ιράκ και μάθαμε από αυτά».
Αναφορικά με το χτύπημα στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου, ο Στάρμερ τόνισε ότι «οι βάσεις μας στην Κύπρο δεν χρησιμοποιούνται από αμερικανικά βομβαρδιστικά», προσθέτοντας ότι η επίθεση δεν αποτελεί απάντηση «σε κάποια απόφαση που έχουμε λάβει».
Στις δηλώσεις του ο Στάρμερ επιχείρησε να εξηγήσει γιατί άλλαξε γνώμη και δεν επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τις βρετανικές βάσεις για να βομβαρδίσουν το Ιράν. Σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση, θα δίνεται άδεια μόνο για αμυντικές ενέργειες. Όπως τόνισε ο Στάρμερ, αυτό είναι το νόμιμο και σύμφωνο, με τους διεθνείς κανόνες.
Θα ήταν ενδιαφέρον να γνωρίζουμε πάντως πόσοι από τους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά στον Τραμπ στοιχημάτισαν μεγάλα ποσά στο ότι οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν όταν ανοίξουν οι αγορές τη Δευτέρα το πρωί.
Οι παγκόσμιες αγορές υποχώρησαν καθώς η διαταραχή του ενεργειακού εφοδιασμού στη Μέση Ανατολή απείλησε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό. Η τιμή του αργού πετρελαίου αυξήθηκε κατά 15% σε δύο ημέρες και η ευρωπαϊκή χονδρική τιμή του φυσικού αερίου αυξήθηκε, κατά 40%.
Οι αγορές την περασμένη εβδομάδα υποτιμούσαν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ και του Κόλπου του πετρελαίου.
Οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα βγάλουν, τώρα, πολλά χρήματα.
Η Κίνα και άλλοι εισαγωγείς πετρελαίου θα υποφέρουν. Οι Αμερικανοί οικονομικοί κερδοσκόποι θα βγάλουν επίσης πολλά χρήματα, επειδή η παραγωγή πετρελαίου τους είναι εγχώρια. Αυτό το γεγονός μπορεί ακόμη και να έπαιξε ρόλο στην απόφαση των ΗΠΑ να τερματίσουν την πρόσβαση του κόσμου στο πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής για μια μακρά περίοδο.
Οι χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και του Παγκόσμιου Νότου, σύντομα, δεν θα μπορούν να προμηθευτούν πετρέλαιο, παρά μόνο σε τιμές που θα καθιστούν πολλές βιομηχανίες τους ασύμφορες και πολλούς οικογενειακούς προϋπολογισμούς ανεπαρκείς.
Αυτοί, λοιπόν, που κερδίζουν από αυτόν τον πόλεμο είναι πολύ πιθανόν να τον υποκίνησαν.