Νέα δεδομένα δημιουργούνται στο ζήτημα των εκπτώσεων αιρετών λόγω οφειλών προς δήμους και δημοτικές επιχειρήσεις, με τις πρόσφατες εξελίξεις στο ανώτατο διοικητικό δικαστήριο να ενισχύουν την αισιοδοξία και για τις εκκρεμείς υποθέσεις της Λέσβου.

Η αφετηρία βρίσκεται στην εφαρμογή του άρθρου 11 του νόμου 4804/2021, όπως εξειδικεύτηκε με την εγκύκλιο 1334/2023 του Υπουργείου Εσωτερικών. Με βάση το πλαίσιο αυτό, αιρετοί σε Δήμους και Περιφέρειες όφειλαν πριν την ανάληψη των καθηκόντων τους να εξοφλήσουν ή να ρυθμίσουν οφειλές άνω των 300 ευρώ προς τον οικείο δήμο ή νομικά του πρόσωπα. Σε αντίθετη περίπτωση προβλέπεται αυτοδίκαιη έκπτωση, η οποία διαπιστώνεται με πράξη του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

Στη Λέσβο οι εκπτώσεις που ανακοινώθηκαν αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τον Στρατή Γελαγώτη, τον Απόστολο Αλατζά, τον Απόστολο Βαρελτζή, τον πρόεδρο του Λισβορίου καθώς και τον Δημήτρη Βαρβαγιάννη από τον Δήμο Μυτιλήνης. Οι περισσότεροι εξ αυτών προσέφυγαν στη δικαιοσύνη ζητώντας την ακύρωση των διαπιστωτικών πράξεων, με προσωρινές αποφάσεις να τους επιτρέπουν να επιστρέψουν στα καθήκοντά τους έως την οριστική κρίση.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβούλιο της Επικρατείας που αφορούν αυτοδιοικητικούς από τη Ρόδο και την Ηγουμενίτσα. Οι συγκεκριμένες υποθέσεις εκδικάστηκαν τον Δεκέμβριο του 2024 και οι αποφάσεις που εκδόθηκαν είναι θετικές για τους προσφεύγοντες, ακόμη και σε περίπτωση οφειλής 9.500 ευρώ προς δημοτική επιχείρηση ύδρευσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σκεπτικό των αποφάσεων βασίστηκε στο ότι οι αιρετοί δεν είχαν ενημερωθεί εγκαίρως και εγγράφως από την αρμόδια υπηρεσία για τις οφειλές τους, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να τις τακτοποιήσουν εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Οι προφορικές ειδοποιήσεις δεν κρίθηκαν επαρκείς. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο και για τις υποθέσεις της Λέσβου, όπου αρκετοί αιρετοί υποστηρίζουν ότι δεν έλαβαν επίσημη και έγκαιρη ενημέρωση, παρότι τα ποσά σε ορισμένες περιπτώσεις ήταν 310 ή 450 ευρώ.

Οι υποθέσεις των Χατζηπαναγιώτη, Βαρελτζή και Αλατζά εκδικάστηκαν στις 8 Μαΐου 2025, ενώ η υπόθεση Γελαγώτη εκδικάστηκε τον Ιανουάριο του 2026. Οι αποφάσεις αναμένονται, με το κλίμα που διαμορφώνεται μετά τις εξελίξεις σε Ρόδο και Ηγουμενίτσα να ενισχύει τις προσδοκίες για θετική έκβαση.

Η διαδικασία προσφυγής, πάντως, έχει σημαντικό οικονομικό κόστος. Όπως αναφέρουν αιρετοί, στην καλύτερη περίπτωση η δαπάνη ανέρχεται σε 3.500 ευρώ, ενώ δεν λείπουν περιπτώσεις όπου ξεπέρασε τις 10.000 ή ακόμη και τις 15.000 ευρώ. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα χρήματα που δαπανήθηκαν για τη δικαστική διεκδίκηση ήταν πολλαπλάσια των ίδιων των οφειλών.

Το ζήτημα αποκτά πλέον ευρύτερη θεσμική διάσταση, καθώς η ουσία της αντιπαράθεσης δεν αφορά μόνο το ύψος των οφειλών αλλά κυρίως την τήρηση των διοικητικών διαδικασιών και την υποχρέωση έγκαιρης και έγγραφης ενημέρωσης των αιρετών. Οι επόμενες αποφάσεις του ανώτατου δικαστηρίου αναμένεται να καθορίσουν το τοπίο για το σύνολο της αυτοδιοίκησης.