Με συνέχεια από την καλοκαιρινή εκδήλωση του Ιουνίου, το Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας (ΤΠΤΕ) του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανοίγει ξανά τις πόρτες του στο κοινό με μια εβδομάδα δράσεων αφιερωμένη στο «ψηφιακό ευ ζην» – στο πώς οι τεχνολογίες επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής μας. Όπως τόνισαν η πρόεδρος του ΤΠΤΕ Βαγγελιώ Καβακλή και η καθηγήτρια Εύη Σαμπανίκου, οι εκδηλώσεις συνδυάζουν θεωρία και πράξη: φιλοσοφικές προσεγγίσεις, επιτελεστικές τέχνες, διαδραστικές εμπειρίες και εργαστήρια για όλες τις ηλικίες.

Από την αναγόρευση του Stelarc στη διάδραση με το NAO

Η εβδομάδα ξεκίνησε με την αναγόρευση του καλλιτέχνη επιτέλεσης και νέων μέσων Stelarc σε Επίτιμο Διδάκτορα του ΤΠΤΕ, και συνεχίζεται με ομιλίες και εργαστήρια καλλιτεχνών και ακαδημαϊκών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι συνεδρίες όπου το κοινό αλληλεπιδρά με το NAO, ένα «κοινωνικό ρομπότ» που μιλά, κινείται, στρέφει το βλέμμα στον συνομιλητή και χρησιμοποιείται ευρέως στην εκπαίδευση. Το ΤΠΤΕ εξερευνά πώς η διάδραση με το NAO επηρεάζει τον ψυχισμό, τις δεξιότητες επικοινωνίας και τη σύνδεση – όχι μόνο των παιδιών, αλλά όλων των ηλικιών. Το ρομπότ εκπαιδεύεται προκαταβολικά και μπορεί να συνδέεται με μεγάλα γλωσσικά μοντέλα για πιο «ελεύθερες» αποκρίσεις. 

«Ψηφιακό ευ ζην»: φιλοσοφία χωρίς τεχνοφοβία

Την έναρξη του θεωρητικού άξονα κάνει η Άννα Μαρκοπούλου με την ομιλία «Ευ Ζην: μια φιλοσοφική προσέγγιση», μια διαδρομή από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Όπως διευκρινίζεται, δεν πρόκειται για τεχνοφοβική ματιά· στόχος είναι η ανθρώπινη διάσταση της τεχνολογίας μέσα από μεταουμανιστική οπτική, που τη βλέπει ως προέκταση της ανθρώπινης δραστηριότητας προς όφελος ανθρώπων, μη-ανθρώπινων όντων και φυσικού περιβάλλοντος. 

Κίνηση, τέχνη και διαδραστικές διεπαφές

Στο πρακτικό σκέλος, ο Jean Marc Matos εισάγει τη «Ενσώματη Δημιουργικότητα και τον Ψηφιακό Χώρο», όπου η κίνηση και ο χορός συναντούν τα ψηφιακά προγράμματα – συνήθως με συμμετοχή του κοινού. Ο Μιχάλης Φειδάκης συζητά «με ένα ρομπότ για την τεχνητή νοημοσύνη», ενώ ο Διονύσης Ζαμπλάρας μιλά για «Επανεξέταση του Ψηφιακού Ευ Ζην» μέσα από διαδραστική τέχνη, δεδομένα και ενσώματες διεπαφές. Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα του προγράμματος παρουσιάζει preview ερευνητικού ντοκιμαντέρ για τα δύο χρόνια της δράσης. 

Εργαστήρια για παιδιά και ανοικτό workshop του Stelarc

Τρίτη και Τετάρτη το απόγευμα προγραμματίζονται εργαστήρια αποκλειστικά για παιδιά (δημοτικό και πρώτες τάξεις γυμνασίου) με το NAO και εφαρμογές εικονικής/μεικτής πραγματικότητας. Τη Δευτέρα ο Stelarc προσφέρει ανοικτό workshop με θέμα «Το Ανθρωποειδές, το Ανδροειδές, το Άβαταρ και η ΤΝ», παρουσιάζοντας και προσωπικά καλλιτεχνικά του πειράματα. 

Προ-παρουσίαση βιβλίου και προβολές

Καθώς το πρόγραμμα «Digital Wellbeing in the Posthuman Era» ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο, οι Καβακλή και Σαμπανίκου προαναγγέλλουν την έκδοση συλλογικού τόμου με τα αποτελέσματα της διετίας. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και η προβολή του ντοκιμαντέρ “Who Was Here?” της Εύης Στάμου, για τη σχέση ανθρωπο-τεχνολογίας και μνήμης, με ήδη καταγεγραμμένες διακρίσεις. 

Έκθεση εικαστικών: «Wellbeing Visions and the Artist of the Posthuman Era»

Σε παράλληλη διοργάνωση φιλοξενείται ομαδική έκθεση με έργα των Νεφέλης Κατσαρού, Νικολέτας Γουργούλη, Δέσποινας Μανώλαρου και Joan Caronil.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων (χώροι & ώρες όπως ανακοινώθηκαν)

Τετάρτη 29 Οκτωβρίου

• Αναγόρευση Stelarc σε Επίτιμο Διδάκτορα — Αίθουσα Συγκλήτου, Κτίριο Διοίκησης, 12:00

Πέμπτη 30 Οκτωβρίου – Κτίριο Σχολής Κοινωνικών Επιστημών (ΣΚΕ)

• Άννα Μαρκοπούλου, «Wellbeing: a philosophical perspective / “Ευ Ζην: μια Φιλοσοφική Προσέγγιση”» — 18:00

• Jean Marc Matos, «Physical Creativity and the Digital Space / “Ενσώματη Δημιουργικότητα και Ψηφιακός Χώρος”» — 19:00

Παρασκευή 31 Οκτωβρίου – ΣΚΕ

• Μιχάλης Φειδάκης, «Discussing with a robot on AI / “Συνομιλώντας με ένα ρομπότ για την ΤΝ”» — 17:00

• Διονύσης Ζαμπλάρας, «Rethinking Digital Wellbeing… / “Επανεξετάζοντας το Ψηφιακό Ευ Ζην…”» — 18:00

• Ερευνητική Ομάδα DWB, «Προβολή ερευνητικού ντοκιμαντέρ» — 19:00

Σάββατο 1 Νοεμβρίου – ΣΚΕ

• Ερευνητική Ομάδα DWB, «Screening of a Research Documentary on Digital Wellbeing» — 19:00

Κυριακή 2 Νοεμβρίου – ΣΚΕ

• Προβολή ερευνητικού ντοκιμαντέρ DWB — 18:00

Δευτέρα 3 Νοεμβρίου – Αίθουσα Γ, Κτίριο Τμήματος Γεωγραφίας

• Workshop Stelarc, «The Humanoid, the Android, the Avatar and the AI» — 18:00

Τρίτη 4 Νοεμβρίου – ΣΚΕ

• CILab Workshop, «Η Τεχνολογία Ζωντανεύει: Διαδραστική συμμετοχική εμπειρία» — 17:00

• Καβακλή & Σαμπανίκου, «Αναγγελία και προ-παρουσίαση του τόμου Digital Wellbeing in the Posthuman Era» — 19:00

Τετάρτη 5 Νοεμβρίου – ΣΚΕ

• CILab Workshop, «Η Τεχνολογία Ζωντανεύει: Διαδραστική συμμετοχική εμπειρία» — 17:00

• Προβολή ντοκιμαντέρ: Εύη Στάμου, “Who Was Here?” — 19:00

Παράλληλη έκθεση (29/10–5/11/2025):
“Wellbeing Visions and the Artist of the Posthuman Era” – ομαδική εικαστική έκθεση (Nefeli Katsarou, Nikoleta Gourgouli, Despina Manolarou, Joan Caronil).

Πλαίσιο χρηματοδότησης

Το ερευνητικό έργο Digital Well-being in the Posthuman Era: a critical approach [WELLBEING-15640] υλοποιείται στο πλαίσιο της δράσης του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. «Χρηματοδότηση της Βασικής Έρευνας (Οριζόντια υποστήριξη όλων των Επιστημών)» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU (Αρ. Έργου ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.015640).