Η πιο αγαπημένη καθημερινή συνήθεια των Ελλήνων, ο καφές, μετατρέπεται σταδιακά σε υπολογίσιμο έξοδο για τα νοικοκυριά. Από το ράφι του σούπερ μάρκετ μέχρι το τραπέζι της καφετέριας, οι τιμές ανεβαίνουν σταθερά, υπονομεύοντας την αίσθηση της μικρής καθημερινής απόλαυσης που χαρακτήριζε την ελληνική κοινωνική ζωή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η τιμή του καφέ στα σούπερ μάρκετ τον Σεπτέμβριο σημείωσε αύξηση 19,8% σε σχέση με πέρυσι, ενώ μέσα στην τελευταία πενταετία οι ανατιμήσεις αγγίζουν το 50%. Στην Αττική, ο καφές «στο χέρι» κυμαίνεται πλέον από 1,80 έως 2,80 ευρώ, ενώ ο σερβιριζόμενος ξεκινά από 3,20 ευρώ και μπορεί να ξεπεράσει τα 5 ευρώ.

Κόστος, φόροι και κλιματική κρίση
Η άνοδος των τιμών δεν οφείλεται μόνο στη φορολογία και στα λειτουργικά κόστη. Η κλιματική κρίση έχει πλήξει σοβαρά τις χώρες παραγωγής – όπως η Βραζιλία και η Κολομβία – οδηγώντας σε μειωμένες σοδειές και εκτίναξη των διεθνών τιμών. Οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα περιορίζουν την προσφορά, ενώ η παγκόσμια ζήτηση παραμένει υψηλή.
Παράλληλα, οι διαφορετικοί συντελεστές ΦΠΑ (13% για τον καφέ στο χέρι και 24% για τον σερβιριζόμενο) προσθέτουν επιπλέον βάρος στην τελική τιμή, ενώ πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν να απορροφήσουν τις αυξήσεις.
Ο «δείκτης καπουτσίνο» και η ευρωπαϊκή σύγκριση
Στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι τιμές ακολουθούν ανοδική πορεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας Numbeo, πρωταθλήτρια στις τιμές είναι η Κοπεγχάγη (5,81 ευρώ), ενώ ακολουθούν η Ισλανδία (5,33 ευρώ) και η Ελβετία (5,27 ευρώ).
Ωστόσο, ο λεγόμενος «δείκτης καπουτσίνο» —που συνυπολογίζει τη σχέση τιμής και εισοδήματος— δείχνει ότι οι κάτοικοι χωρών όπως η Ιταλία ή το Λουξεμβούργο μπορούν να αγοράσουν πολύ περισσότερα φλιτζάνια καφέ με τον μηνιαίο μισθό τους, σε σχέση με τους Έλληνες καταναλωτές.
Στην Ιταλία, ο καπουτσίνο κοστίζει κατά μέσο όρο 1,53 ευρώ, αλλά ο μέσος Ιταλός μπορεί να αγοράσει έως και 1.399 καπουτσίνο με τον μηνιαίο του μισθό. Αντίστοιχα, στη Βέρνη της Ελβετίας ο αριθμός αυτός φτάνει τους 1.378.
Ο καφές ως «μικρή ακριβή πολυτέλεια»
Στην Ελλάδα, ο καφές αποδεικνύεται πλέον πιο δυσπρόσιτος σε σχέση με τα εισοδήματα. Ένα φλιτζάνι αντιπροσωπεύει για τον μέσο καταναλωτή μεγαλύτερο ποσοστό του μηνιαίου του εισοδήματος απ’ ό,τι στις περισσότερες δυτικοευρωπαϊκές χώρες.
Ο καφές, άλλοτε σύμβολο ανεμελιάς, κοινωνικότητας και καθημερινής επαφής, μετατρέπεται σταδιακά σε μια μικρή αλλά ακριβή πολυτέλεια, αποτυπώνοντας με σαφήνεια την πίεση που δέχονται τα ελληνικά νοικοκυριά από τη συνεχιζόμενη ακρίβεια.