Η ανάπτυξη των αναβαθμίδων στο ανατολικό τμήμα της Λέσβου συνδέεται με την εποχή της αναγέννησης του ελαιώνα του νησιού μετά την μεγάλη καμάδα (Ιανουάριος του 1850). Οι κτηματίες και οι ξωμάχοι (έτσι αποκαλούνταν εκείνη την εποχή οι εργάτες γης) του νησιού είχαν κατανοήσει από τότε την μεγάλη σημασία που έχουν οι εδαφολογικές συνθήκες και το βάθος του χώματος μέσα στο οποίο αναπτύσσεται ένα ελαιόδεντρο στην απόδοση του σε καρπό, την ελαιοπεριεκτικότητα του καρπού, την ζωντάνια του δέντρου και μείωση του φαινομένου της παρενιαυτοφορίας.
Στις μέρες μας οι τεχνολογικές εφαρμογές και η επιστημονική γνώση δίνει την δυνατότητα να αναδειχθεί ο πολύ σημαντικός ρόλος των αναβαθμίδων τόσο στο επίπεδο κάθε επιμέρους καλλιέργειας όσο και στο επίπεδο της ευρύτερης περιβαλλοντικής παρέμβασης για την συγκράτηση του χώματος στο έδαφος και του εμπλουτισμού του με οργανική ύλη για να είναι πιο παραγωγικό.
Πολλά και ενδιαφέροντα επιστημονικά στοιχεία για τον ρόλο των αναβαθμίδων παρουσίασε ο Γεωπόνος MS Γεώργιος Στεφανάκης κατά την διάρκεια της ημερίδας που διοργάνωσε την Πέμπτη 28 Αυγούστου η Γεωτεχνική Αιγαίου. Το θέμα της εισήγησης του κ. Στεφανάκη είχε τίτλο: «Το έδαφος της Λέσβου και η συμβουλή των αναβαθμίδων για την προστασία της οργανικής ουσίας σε αυτό». Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν και η εισήγηση της Δρ. Ερμιόνη Ειρήνη Παπαδοπούλου από το Εργαστήριο Χαρτογραφίας και Γεωπληροφορικής ΠΜΣ «Γεωγραφία και Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική», Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Ο κ. Στεφανάκης τόνισε πως οι αναλύσεις εδάφους που έγιναν στα πλαίσια του προγράμματος των Γεωργικών Συμβούλων έδειξαν πως οι οργανική ύλη είναι αυξημένη στους ελαιώνες της Λέσβου που είτε βρίσκονται σε πεδινές εκτάσεις είτε σε ορεινούς όγκους με αναβαθμίδες. Οι περιοχές που εμφανίζουν καλύτερα επίπεδα οργανικής ύλης στο έδαφος είναι ο κάμπος της Ερεσού, οι πεδινές εκτάσεις στην περιοχή της Αγίας Παρασκευής. Ικανοποιητικά επίπεδα οργανικής ύλης εντοπίζονται στους ελαιώνες του ορεινού όγκου του Πλωμαρίου και της Βόρειας Λέσβου όπου υπάρχει εκτεταμένο δίκτυο από αναβαθμίδες (σέτια). Το χαμηλό επίπεδο οργανικής ύλης στου ελαιώνες στην περιοχή της Μυτιλήνης αποδίδονται στο υψηλό επίπεδο κατεργασίας του εδάφους που οδηγεί σε σημαντικές απώλειες χώματος αλλά και οργανικών στοιχείων.
Η Δρ. Ερμιόνη Ειρήνη Παπαδοπούλου υπογράμμισε πως το Εργαστήριο χαρτογραφίας με τα εξελιγμένα drones που διαθέτει έχει την δυνατότητα να κάνει τρισδιάστατες χαρτογραφήσεις που περιλαμβάνουν πολλά χρήσιμα στοιχεία για τους ελαιώνες και τις άλλες αγροτικές εκτάσεις που έχουν αναβαθμίδες. Τα στοιχεία αυτά είναι εξαιρετικά χρήσιμα για να τεκμηριωθεί το αίτημα να επιδοτούνται όλοι οι νησιωτικοί ελαιώνες μέσα από τα οικολογικά σχήματα. Τις προηγούμενες ημέρες το Εργαστήριο χαρτογραφίας και η Γεωτεχνική Αιγαίου συνεργάστηκαν για να χαρτογραφήσουν μια μεγάλη έκταση ελαιώνων στην περιοχή της Κουρνέλας στο Πλωμάρι.
Δείτε όλο το βίντεο από τις εργασίες της ημερίδας εδώ: