Το σχέδιο προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαιώνει αυτό που λίγο-πολύ ακουγόταν εδώ και καιρό: θα υπάρξει δραστική μείωση στις αγροτικές επιδοτήσεις, ώστε να διατεθούν περισσότεροι πόροι για την αγορά όπλων και τη στήριξη της Ουκρανίας.

Το σχέδιο της Κομισιόν ξεκινά με μια περικοπή 22% στις πιστώσεις της ΚΑΠ, που αντιστοιχεί σε 86 δισ. ευρώ. Έτσι, κατά τη νέα προγραμματική περίοδο, στους αγρότες της Ε.Ε. θα διανεμηθούν μόλις 300 δισ. ευρώ. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, μαζί με άλλες ανάλογες ατασθαλίες σε χώρες-μέλη της Ε.Ε., ήρθε στη δημοσιότητα λίγους μήνες πριν η Κομισιόν παρουσιάσει τη συγκεκριμένη πρόταση.

Είναι φανερό πως, στο όνομα των ατασθαλιών στην κατανομή των αγροτικών επιδοτήσεων, η ευρωπαϊκή γραφειοκρατία επιδιώκει να δικαιολογήσει τις επερχόμενες μειώσεις στις ενισχύσεις.

Οι περικοπές αυτές αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση του εισοδήματος των αγροτών και, ταυτόχρονα, στη δημιουργία ακόμα μεγαλύτερων προβλημάτων στις αγροτικές περιφέρειες της Ε.Ε. Επιπλέον, πρέπει να θεωρείται βέβαιη η αύξηση του κόστους των τροφίμων, με την διατροφική ασφάλεια και επάρκεια να κινδυνεύουν να γίνουν έννοιες ξεχασμένες στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Το «μεγάλο ψαλίδι» στις αγροτικές επιδοτήσεις θα έχει ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για τους αγρότες της νησιωτικής Ελλάδας. Γι’ αυτό είναι κρίσιμο, σε επίπεδο δήμων και περιφερειών, να απαιτηθεί πρόσθετη ενίσχυση των παραγωγών αυτών των περιοχών. Με στόχο να αντισταθμιστούν οι μειώσεις των επιδοτήσεων που θα επιφέρει η συνολική περικοπή των πόρων της ΚΑΠ.

Οι βασικές προβλέψεις του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου οδηγούν σε μείωση 22% στις συνολικές πιστώσεις της ΚΑΠ, που σημαίνει περίπου 86 δισ. ευρώ λιγότερα για τους Ευρωπαίους αγρότες. Από τα 386 δισ. ευρώ του σημερινού προϋπολογισμού της ΚΑΠ, προτείνεται να διατεθούν μόλις 300 δισ. ευρώ για τη νέα περίοδο. Η περικοπή των  επιδοτήσεων για τους Έλληνες αγρότες αναμένεται να είναι πολύ μεγαλύτερη καθώς είναι βέβαιο πως θα τεθεί θέμα εξωτερικής σύγκλισης από την πλευρά της κρατών μελών της Ε.Ε.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η προοπτική αποκλεισμού από τις ενισχύσεις των συνταξιούχων αγροτών και των παραγωγών που λαμβάνουν ποσά κάτω των 1.000 ευρώ. Επίσης, είναι πολύ πιθανό να μείνουν εκτός ενισχύσεων όσοι εμφανίζουν μηδενική αγροτική παραγωγή στις καλλιέργειές τους.

Το σχέδιο για τη νέα ΚΑΠ περιλαμβάνει και κλιμακωτές μειώσεις στις ενισχύσεις των μεγάλων αγροτών. Πρόκειται για μέτρο που εξαγγέλλεται σχεδόν σε κάθε προγραμματική περίοδο, ωστόσο μέχρι να οριστικοποιηθεί η συμφωνία είτε εγκαταλείπεται είτε αποδυναμώνεται σημαντικά.

Από τους αγρούς στα όπλα τα κονδύλια της Ε.Ε.

Αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι οι επιδοτήσεις για τους αγρότες και τους αλιείς θα συνεχίσουν να υφίστανται, η πραγματικότητα του νέου σχεδίου δείχνει σαφή μετατόπιση πόρων προς άλλες πολιτικές προτεραιότητες.

Συγκεκριμένα, οι στρατιωτικές δαπάνες της Ε.Ε. αναμένεται να αυξηθούν κατά 500%, ενώ η οικονομική στήριξη προς την Ουκρανία θα διπλασιαστεί, φτάνοντας τα 100 δισ. ευρώ. Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ο γενικός γραμματέας της COAG, Μιγκέλ Παντίγια: «Η Ε.Ε. αποφάσισε να θυσιάσει την ΚΑΠ στον βωμό της γεωπολιτικής. Ανάμεσα σε τρακτέρ και τανκς, η Κομισιόν επέλεξε να κόψει από τη γεωργία για να πολλαπλασιάσει τις στρατιωτικές δαπάνες. Είναι απαράδεκτο».

Η πρόταση της Κομισιόν έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και ανάμεσα στους αγροτικούς φορείς. Οι μεγάλες αγροτικές οργανώσεις στην Ισπανία —COAG, ASAJA και UPA— κάνουν λόγο για «διάλυση της ΚΑΠ», που θέτει σε κίνδυνο την ενιαία αγορά, το αγροτικό εισόδημα και τη διατροφική επάρκεια της Ευρώπης. Έντονες αντιδράσεις, σε επίπεδο ανακοινώσεων υπάρχουν από την Επιτροπή Επαγγελματικών Αγροτικών Οργανώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης COPA-COGECA. Το κρίσιμο είναι να υπάρξει έντονη αντίδραση και κινητοποιήσεις από τους ίδιους τους αγρότες της Ε.Ε. για να αποτραπεί ο σχεδιασμός που προωθείται.