Ξεκίνησαν εδώ και λίγες μέρες τα έργα αναστήλωσης του ξεχασμένου και ερειπωμένου Βαλιδέ Τζαμί, του μουσουλμανικού τεμένους στην οδό Σιγείου στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης. Φορέας εκτέλεσης του έργου είναι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου και ήδη πραγματοποιούνται εργασίες καθαρισμού του χώρου, αποκάλυψης των λιθόστρωτων δαπέδων περιμετρικά του μνημείου και συγκέντρωσης αρχιτεκτονικών και δομικών στοιχείων τόσο από το κυρίως κτήριο όσο και από τον μιναρέ.

Το έργο χρηματοδοτείται με 1,2 εκατομμύρια ευρώ από το ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για τα νησιά του Αιγαίου και όταν ολοκληρωθεί θα λειτουργήσει ως μουσείο επιγραφών της οθωμανικής περιόδου.

Το Βαλιδέ Τζαμί της Μυτιλήνης είναι το παλαιότερο οθωμανικό τέμενος στην Μυτιλήνη, η κτητορική επιγραφή στο υπέρθυρο της πρόσοψής του δε, αποδεικνύει ότι κτίστηκε το 1615 στο κέντρο της, εκτός του κάστρου, μουσουλμανικής συνοικίας της πόλης επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο από του υπουργείο Πολιτισμού το 1981, αλλά έκτοτε δεν υπήρξε η παραμικρή εργασία συντήρησης του μνημείου.

Πρόκειται για κτίσμα λιθόκτιστο, μονώροφο, με δίρριχτη στέγη, η οποία στο μεγαλύτερο μέρος της έχει καταρρεύσει. Μαρμάρινη κλίμακα (με τρεις βαθμίδες) οδηγούσε στο λιθόστρωτο προαύλιο, στο κέντρο του οποίου ήταν τοποθετημένο πολύπλευρο σιντριβάνι από λευκό μάρμαρο διακοσμημένο με εγχάρακτα αραβουργήματα. Στο εσωτερικό, η οροφή έφερε έγχρωμη διακόσμηση, που μετά την αποχώρηση των Τούρκων το 1923, καλύφθηκε με σκούρο χρώμα. Γύψινος ήταν ο διάκοσμος του μιχράμπ, το οποίο έφτανε περίπου τα έξι μέτρα ύψος.

Ο μιναρές του, χαμηλός και σύμφωνος με τα αραβικά αρχιτεκτονικά δεδομένα, είναι χτισμένος από κόκκινη πέτρα από το Αϊβαλί (σαρμουσακόπετρα) και σώζεται σχεδόν ολόκληρος. Ένα μικρό κομμάτι του στην κορυφή έχει πέσει αλλά μεγάλο μέρος των λίθινων δόμων του έχει διασωθεί.
Εκτός από την επισκευή του κυρίως χώρου του τζαμιού, η μελέτη προβλέπει την επισκευή και στήριξη του μιναρέ του, αλλά και την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου.

Άλλα έργα στην Επάνω Σκάλα
Σημειώνεται ότι στο Πρόγραμμα «Φιλοδήμος» και στην περιοχή της Επάνω Σκάλας της Μυτιλήνης πάντα, εντάχθηκε με 1,375 εκατομμύρια ευρώ το έργο της επισκευής, ανακαίνισης και διαρρύθμισης των παλαιών σφαγείων της Μυτιλήνης για τη δημιουργία εκεί κέντρου ενημέρωσης και προβολής καθώς και πολυχώρου εναλίων αρχαιοτήτων.

Τέλος, στο ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για τα νησιά του Αιγαίου με φορέα εκτέλεσης την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου με προϋπολογισμό 2,2 εκατομμύρια ευρώ εντάχθηκε το έργο του εκσυγχρονισμού των μουσειακών αποθηκών Σαπλιτζά στο Κάτω Κάστρο στην Επάνω Σκάλα Μυτιλήνης.