× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

O «Μυτιληνιός» Μπαρμπαρόσα

Νέα στοιχεία στο φως, από ανασκαφές και αναστηλωτικά έργα για την παρουσία του στη Λέσβο

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 26/3/2023

O «Μυτιληνιός» Μπαρμπαρόσα
Ο υπό αναστήλωση μενδρεσές στο κάστρο της Μυτιλήνης, χτισμένος από το Μπαρμπαρόσα
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Την παρουσία του «Μυτιληνιού» μεγάλου αρχιναυάρχου του οθωμανικού στόλου Χαϊρεντίν πασά, πιο γνωστού ως Μπαρμπαρόσα (από την ιταλική λέξη Barbarossa, «κοκκινογένης», στα τουρκικά Barbaros), φέρνει στο φως η συνεχιζόμενη έρευνα την Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, τόσο στα αρχεία όσο και στα τείχη αλλά και στα άλλα μνημεία του κάστρου της Μυτιλήνης. Το μεγάλου μνημείου τοπόσημου όλης της Λέσβου στο οποίο συνεχίζονται οι ανασκαφικές και αναστηλωτικές εργασίες.

Ο Μπαρμπαρόσα, σύμφωνα με τις πηγές γεννήθηκε στη Μυτιλήνη. 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μια άγνωστη επιγραφή χαραγμένη σε γκρίζο μάρμαρο που βρέθηκε σε πύργο της νοτιοανατολικής πλευράς του οθωμανικού τμήματος του κάστρου της Μυτιλήνης αναφέρεται στον Σπαχή Γιακούπ Αγά, ο οποίος ήταν πατέρας του Μπαρμπαρόσα και είχε εγκατασταθεί στη Μυτιλήνη με την άλωση της πόλης το 1462 με διαταγή του Πορθητή, είχε παντρευτεί μια Ελληνίδα, και είχε μείνει στο νησί εκπροσωπώντας το Οθωμανικό κράτος.  Στην οθωμανική (με αραβικά γράμματα) επιγραφή του κάστρου της Μυτιλήνης αναφέρονται τα εξής: «Την κατασκευή αυτού του μεγαλοπρεπούς κάστρου διέταξε ο Μέγας Σουλτάνος και Tέλειος  Χαν ο Γιος του Σουλτάνου Μεχμέτ Χαν, ο Σουλτάνος Μπεγιαζίτ., Ο Θεός να κάνει αιώνια τη σουλτανία του και το κράτος του. Αυτό (σ.σ. το έργο) το έκανε ο γιος του Άντεμ, Εμίρ Γιακούπ, το έτος 890.»

Ο Γιακούπ Αγά συμμετείχε στην άλωση του νησιού μαζί με τον Πορθητή το 1462 και με απόφαση του Πορθητή έγινε ο «προστάτης» του νησιού, ο διοικητής του νέου κάστρου και όλου του νησιού δηλαδή. Με την άδεια του Πορθητή, παντρεύτηκε με Ρωμιά Μυτιληνιά με την οποία απέκτησε τέσσερις γιους που γεννήθηκαν όλοι στη Μυτιλήνης: Τον Ισχάκ, τον Ορούτς, τον  Χιζίρ που μετονομάστηκε σε Μπαρμπαρός και τον Ιλιάς.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η ανακάλυψη η οποία σύμφωνα με ειδικούς επιστήμονες έχει ισχυρές πιθανότητες να είναι πραγματικότητα, έρχεται να διαψεύσει «θρύλους» που ενώ αναφέρονταν στη Μυτιληνιά καταγωγή του Οθωμανού αρχινάυαρχου, έλεγαν ότι ο Μπαρμπαρόσα ήταν γόνος είτε Μυτιληνιών που αλλαξοπίστησαν, ή ακόμα και γενίτσαρος που είχε αρπαχτεί σε παιδομάζωμα από το σημερινό Παλαιόκηπο της Γέρας! 

Ο Μπαρμπαρόσα θεωρείται ο κατεξοχήν οργανωτής του οθωμανικού στόλου, στον οποίο κατείχε τον βαθμό του ναυάρχου. Αργότερα έγινε σουλτάνος του Αλγερίου και τελικά μπεηλέρμπεης (Αρχιμπέης) του Αιγαίου, ένα από τα μεγαλύτερα οθωμανικά αξιώματα. Κατά τη διάρκεια των κατακτητικών και αρπακτικών επιδρομών του ο Μπαρμπαρόσα έστειλε τους πειρατές του εναντίον πολλών νησιών του Αιγαίου, ειδικά στις Κυκλάδες, ουδέποτε όμως στη Λέσβο.

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το χαμάμ στο κάτω κάστρο

Όπως οι ανασκαφές αποδεικνύουν ο Μπαρμπαρόσα είχε πλήρη συνείδηση της καταγωγής του από τη Λέσβο και της σύνδεσης του με το κάστρο της πόλης, του οποίου υπήρξε ευεργέτης. 

Στις ανασκαφές στο κάτω κάστρο της Μυτιλήνης και πάνω από την επίχωση της βυζαντινής πόλης από τα ερείπια του βυζαντινού Μελανουδίου, του περιτειχισμένου προαστίου της πόλης που πρώτο κατέλαβαν οι Οθωμανοί το 1462, ανακαλύφθηκε ένας εντυπωσιακός λουτρός - χαμάμ. Αυτός σύμφωνα με τις πηγές που υποστηρίζουν ότι ο Μπαρμπαρόσα έφτιαξε ένα χαμάμ δώρο στους κατοίκους της Μυτιλήνης,  είναι το δώρο του Μπαρμπαρόσα. 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ήδη έχει συντηρηθεί πλήρως το εύρημα και είναι μέρος του επισκέψιμου πια μεγάλου αρχαιολογικού χώρου του κάτω κάστρου της Μυτιλήνης.

 

Κι ο υπό αναστήλωση μενδρεσές

Στον κυρίως όμως χώρο του κάστρου εκεί όπου ήταν άλλοτε χτισμένη η αρχαία ακρόπολη της Μυτιλήνης ο Μπαρμπαρόσα έχτισε το κτήριο του οθωμανικού ιεροδιδασκαλείου (Μενδρεσέ). Σύμφωνα με τις αρχειακές πηγές, ο Μενδρεσές ήταν ίδρυμα του Μπαρμπαρόσα. 

Το κτίσμα του 15ου αιώνα το οποίο σώζεται ακέραιο, είναι τετράγωνο, διώροφο με κεντρική αυλή και χώρους περιμετρικά διατεταγμένους σε σχήμα Π, οι οποίοι αναπτύσσονται σε δύο ορόφους. Το ισόγειο λειτουργούσε ως δημόσιο μαγειρείο-πτωχοκομείο (ιμαρέτ). Οι χώροι του ισογείου είναι θολοσκεπείς και φωτίζονται μόνο από την πλευρά της αυλής. Στον δεύτερο όροφο, στη βορειοανατολική γωνία του, δεσπόζει μια τετράγωνη τρουλαία αίθουσα μεγάλου ύψους. Στο μέσον της νοτιοανατολικής πλευράς διαμορφώνεται μικρή κόγχη (μιχράμπ). Πρόκειται για τον χώρο προσευχής και διδασκαλίας του Μεντρεσέ. Εσωτερική στοά οδηγεί στα κελιά των σπουδαστών (σοφτάδες) και των διδασκόντων (μουλάδες). 

Στο οθωμανικό ιεροδιδασκαλείο οι μουσουλμάνοι σπουδαστές διδάσκονταν το Κοράνιο, την αραβική γλώσσα, καθώς επίσης αστρονομία και νομική. Ενδεχομένως το κτήριο να λειτούργησε και ως ασκητήριο σουφικών ταγμάτων δερβίσηδων.

Το μνημείο παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα που χαρακτηρίζουν την κατάστασή του επισφαλή για αυτό και αποφασίστηκε η αναστήλωση του. Έργο, το οποίο από το περασμένο καλοκαίρι εντάχθηκε προς υλοποίηση στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό περί τα δυο εκατομμύρια ευρώ.

 

[ΠΗΓΗ]

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Τέσσερις σύλλογοι ζητούν να ακυρωθεί η χωροθέτηση του υποσταθμού στη Νυφίδα

Με κοινή επιστολή ζητούν να εξεταστεί η Μυτιλήνη ως εναλλακτική θέση και να ενημερωθούν οι ιδιοκτήτες που ενδέχεται να επηρεαστούν από απαλλοτριώσεις ή δεσμεύσεις ακινήτων
Τέσσερις σύλλογοι ζητούν να ακυρωθεί η χωροθέτηση του υποσταθμού στη Νυφίδα
ΕΛΛΑΔΑ

Νέες αποκαλύψεις για 13 απευθείας αναθέσεις και στη δεύτερη αδελφή του Βαγγέλη Λιάκου

Τέσσερις δήμοι ανέθεσαν συμβάσεις 256.694 ευρώ στην επιχείρηση της Ισιδώρας Λιάκου
Νέες αποκαλύψεις για 13 απευθείας αναθέσεις και στη δεύτερη αδελφή του Βαγγέλη Λιάκου
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΥΓΕΙΑ

Ο Δήμος Μυτιλήνης διεκδικεί 1,5 εκατ. ευρώ για νέο μαγνητικό τομογράφο στο Βοστάνειο

Οι συχνές βλάβες του μηχανήματος εικοσαετίας καθυστερούν τις εξετάσεις και κοστίζουν ακριβά στο νοσοκομείο
Ο Δήμος Μυτιλήνης διεκδικεί 1,5 εκατ. ευρώ για νέο μαγνητικό τομογράφο στο Βοστάνειο
ΔΡΑΣΕΙΣ

Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία

Σπάνια φύλλα, μαρτυρίες προσφύγων και πρώτες εκδόσεις του Μυριβήλη και του Βενέζη παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης για τα 100 χρόνια της ΕΣΗΕΠΗΝ
Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη

Την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου με ομιλητή τον Νεκτάριο Τριάντη
Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου συζητήθηκε το μεγάλο έργο των 1,42 δισ. ευρώ – Ο ΑΔΜΗΕ δηλώνει ότι μπορεί να εξετάσει νέα θέση για τον υποσταθμό στον Πολιχνίτο και υπόγειο καλώδιο προς τη Μυτιλήνη
Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα

Το σωματείο του Πλωμαρίου ευχαριστεί τον Δήμο Μυτιλήνης και τους εργαζομένους για τις παρεμβάσεις στον αγωνιστικό χώρο
Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών

Το ΚΚΕ θα στηρίξει την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη διερεύνηση των κυβερνητικών αποφάσεων για τα «κόκκινα» δάνεια και τις κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή»
Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών
ΥΓΕΙΑ

Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, από τις 10:30 έως τις 12:30, στο πρώην Δημαρχείο
Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη

Συνελήφθη 29χρονος το μεσημέρι της Τρίτης για παράβαση της νομοθεσίας για τα όπλα
Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης

Δύο ποδηλάτες, 55 και 56 ετών, τραυματίστηκαν στο ατύχημα. Δέκα ημέρες αργότερα, η έρευνα του Αστυνομικού Τμήματος Αγιάσου οδήγησε στην ταυτοποίηση του 20χρονου οδηγού δικύκλου
Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο

Έως τις 22 Ιανουαρίου 2027 η υποβολή προτάσεων από πολιτιστικούς συλλόγους και φορείς για ένταξη στο «Σχέδιο Δράσης Πολιτισμού 2027» της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο