× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

O «Μυτιληνιός» Μπαρμπαρόσα

Νέα στοιχεία στο φως, από ανασκαφές και αναστηλωτικά έργα για την παρουσία του στη Λέσβο

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 26/3/2023

O «Μυτιληνιός» Μπαρμπαρόσα
Ο υπό αναστήλωση μενδρεσές στο κάστρο της Μυτιλήνης, χτισμένος από το Μπαρμπαρόσα

Την παρουσία του «Μυτιληνιού» μεγάλου αρχιναυάρχου του οθωμανικού στόλου Χαϊρεντίν πασά, πιο γνωστού ως Μπαρμπαρόσα (από την ιταλική λέξη Barbarossa, «κοκκινογένης», στα τουρκικά Barbaros), φέρνει στο φως η συνεχιζόμενη έρευνα την Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, τόσο στα αρχεία όσο και στα τείχη αλλά και στα άλλα μνημεία του κάστρου της Μυτιλήνης. Το μεγάλου μνημείου τοπόσημου όλης της Λέσβου στο οποίο συνεχίζονται οι ανασκαφικές και αναστηλωτικές εργασίες.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Μπαρμπαρόσα, σύμφωνα με τις πηγές γεννήθηκε στη Μυτιλήνη. 

Μια άγνωστη επιγραφή χαραγμένη σε γκρίζο μάρμαρο που βρέθηκε σε πύργο της νοτιοανατολικής πλευράς του οθωμανικού τμήματος του κάστρου της Μυτιλήνης αναφέρεται στον Σπαχή Γιακούπ Αγά, ο οποίος ήταν πατέρας του Μπαρμπαρόσα και είχε εγκατασταθεί στη Μυτιλήνη με την άλωση της πόλης το 1462 με διαταγή του Πορθητή, είχε παντρευτεί μια Ελληνίδα, και είχε μείνει στο νησί εκπροσωπώντας το Οθωμανικό κράτος.  Στην οθωμανική (με αραβικά γράμματα) επιγραφή του κάστρου της Μυτιλήνης αναφέρονται τα εξής: «Την κατασκευή αυτού του μεγαλοπρεπούς κάστρου διέταξε ο Μέγας Σουλτάνος και Tέλειος  Χαν ο Γιος του Σουλτάνου Μεχμέτ Χαν, ο Σουλτάνος Μπεγιαζίτ., Ο Θεός να κάνει αιώνια τη σουλτανία του και το κράτος του. Αυτό (σ.σ. το έργο) το έκανε ο γιος του Άντεμ, Εμίρ Γιακούπ, το έτος 890.»

Ο Γιακούπ Αγά συμμετείχε στην άλωση του νησιού μαζί με τον Πορθητή το 1462 και με απόφαση του Πορθητή έγινε ο «προστάτης» του νησιού, ο διοικητής του νέου κάστρου και όλου του νησιού δηλαδή. Με την άδεια του Πορθητή, παντρεύτηκε με Ρωμιά Μυτιληνιά με την οποία απέκτησε τέσσερις γιους που γεννήθηκαν όλοι στη Μυτιλήνης: Τον Ισχάκ, τον Ορούτς, τον  Χιζίρ που μετονομάστηκε σε Μπαρμπαρός και τον Ιλιάς.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η ανακάλυψη η οποία σύμφωνα με ειδικούς επιστήμονες έχει ισχυρές πιθανότητες να είναι πραγματικότητα, έρχεται να διαψεύσει «θρύλους» που ενώ αναφέρονταν στη Μυτιληνιά καταγωγή του Οθωμανού αρχινάυαρχου, έλεγαν ότι ο Μπαρμπαρόσα ήταν γόνος είτε Μυτιληνιών που αλλαξοπίστησαν, ή ακόμα και γενίτσαρος που είχε αρπαχτεί σε παιδομάζωμα από το σημερινό Παλαιόκηπο της Γέρας! 

Ο Μπαρμπαρόσα θεωρείται ο κατεξοχήν οργανωτής του οθωμανικού στόλου, στον οποίο κατείχε τον βαθμό του ναυάρχου. Αργότερα έγινε σουλτάνος του Αλγερίου και τελικά μπεηλέρμπεης (Αρχιμπέης) του Αιγαίου, ένα από τα μεγαλύτερα οθωμανικά αξιώματα. Κατά τη διάρκεια των κατακτητικών και αρπακτικών επιδρομών του ο Μπαρμπαρόσα έστειλε τους πειρατές του εναντίον πολλών νησιών του Αιγαίου, ειδικά στις Κυκλάδες, ουδέποτε όμως στη Λέσβο.

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το χαμάμ στο κάτω κάστρο

Όπως οι ανασκαφές αποδεικνύουν ο Μπαρμπαρόσα είχε πλήρη συνείδηση της καταγωγής του από τη Λέσβο και της σύνδεσης του με το κάστρο της πόλης, του οποίου υπήρξε ευεργέτης. 

Στις ανασκαφές στο κάτω κάστρο της Μυτιλήνης και πάνω από την επίχωση της βυζαντινής πόλης από τα ερείπια του βυζαντινού Μελανουδίου, του περιτειχισμένου προαστίου της πόλης που πρώτο κατέλαβαν οι Οθωμανοί το 1462, ανακαλύφθηκε ένας εντυπωσιακός λουτρός - χαμάμ. Αυτός σύμφωνα με τις πηγές που υποστηρίζουν ότι ο Μπαρμπαρόσα έφτιαξε ένα χαμάμ δώρο στους κατοίκους της Μυτιλήνης,  είναι το δώρο του Μπαρμπαρόσα. 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ήδη έχει συντηρηθεί πλήρως το εύρημα και είναι μέρος του επισκέψιμου πια μεγάλου αρχαιολογικού χώρου του κάτω κάστρου της Μυτιλήνης.

 

Κι ο υπό αναστήλωση μενδρεσές

Στον κυρίως όμως χώρο του κάστρου εκεί όπου ήταν άλλοτε χτισμένη η αρχαία ακρόπολη της Μυτιλήνης ο Μπαρμπαρόσα έχτισε το κτήριο του οθωμανικού ιεροδιδασκαλείου (Μενδρεσέ). Σύμφωνα με τις αρχειακές πηγές, ο Μενδρεσές ήταν ίδρυμα του Μπαρμπαρόσα. 

Το κτίσμα του 15ου αιώνα το οποίο σώζεται ακέραιο, είναι τετράγωνο, διώροφο με κεντρική αυλή και χώρους περιμετρικά διατεταγμένους σε σχήμα Π, οι οποίοι αναπτύσσονται σε δύο ορόφους. Το ισόγειο λειτουργούσε ως δημόσιο μαγειρείο-πτωχοκομείο (ιμαρέτ). Οι χώροι του ισογείου είναι θολοσκεπείς και φωτίζονται μόνο από την πλευρά της αυλής. Στον δεύτερο όροφο, στη βορειοανατολική γωνία του, δεσπόζει μια τετράγωνη τρουλαία αίθουσα μεγάλου ύψους. Στο μέσον της νοτιοανατολικής πλευράς διαμορφώνεται μικρή κόγχη (μιχράμπ). Πρόκειται για τον χώρο προσευχής και διδασκαλίας του Μεντρεσέ. Εσωτερική στοά οδηγεί στα κελιά των σπουδαστών (σοφτάδες) και των διδασκόντων (μουλάδες). 

Στο οθωμανικό ιεροδιδασκαλείο οι μουσουλμάνοι σπουδαστές διδάσκονταν το Κοράνιο, την αραβική γλώσσα, καθώς επίσης αστρονομία και νομική. Ενδεχομένως το κτήριο να λειτούργησε και ως ασκητήριο σουφικών ταγμάτων δερβίσηδων.

Το μνημείο παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα που χαρακτηρίζουν την κατάστασή του επισφαλή για αυτό και αποφασίστηκε η αναστήλωση του. Έργο, το οποίο από το περασμένο καλοκαίρι εντάχθηκε προς υλοποίηση στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό περί τα δυο εκατομμύρια ευρώ.

 

[ΠΗΓΗ]
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Η Νέα Αριστερά βάζει στην πολιτική, ατζέντα, χωρίς ταμπού»

Στην Πλατεία Σαπφούς πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση της Νέας Αριστεράς , για την παρουσίαση του υποψήφιου ευρωβουλευτή Θεόδωρου Παραδέλλη, με την παρουσία του πρώην υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου.
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Απεβίωσε ο αρχιτέκτονας Ραφαήλ Μωραΐτης

Μεγάλη θλίψη προκάλεσε η απώλεια του στο τεχνικό κόσμο της Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Ακυρώθηκε το «Take Care Of your Trails 2024»

Αιτία η μη αδειοδότηση της δράσης από την Διεύθυνση Δασών Λέσβου, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ποδηλατικού Συλλόγου Λέσβου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τσιριγώτη: Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να δώσει λύση στα προβλήματα των πολιτών

Συνάντηση της υποψήφιας ευρωβουλεύτριας του ΣΥΡΙΖΑ με μέλη και φίλους του κόμματος στο εκλογικό περίπερο στην Πλατεία Σαπφούς της Μυτιλήνης
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Να προσληφθούν οι επιτυχόντες του ΑΣΕΠ ζητά το ΠΑΣΟΚ

Ερώτηση στην Βουλή κατέθεσε η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ ζητώντας να αξιοποιηθούν οι επιτυχόντες του διαγωνισμού 2Γ/2022 Α.Σ.Ε.Π.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ξεκίνησαν οι εργασίες του Διεθνούς Σχολείου Γεωπάρκων

Στη Λέσβο επικεντρώνεται το παγκόσμιο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη των Γεωπάρκων
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Παράταση ως τις 30 Ιουνίου για τον καθαρισμό των οικοπέδων

Σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

«Καλή επιτυχία, θα είμαστε στο πλευρό σας»

Μήνυμα του δημάρχου Μυτιλήνης Παναγιώτη Χριστόφα για τα παιδιά που συμμετέχουν στην διαδικασία των πανελλαδικών εξετάσεων
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Περιοδείες ΚΚΕ ενόψει ευρωεκλογών

Η Μαρία Κομνηνάκα βρέθηκε σε χωριά της Λέσβου
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

«Αοκνες οι προσπάθειες του κ.Ζούρου και της ομάδας του»

Χαιρετισμός του Δημάρχου Μυτιλήνης Παναγιώτη Χριστόφα στην Σύνοδο του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης
ΘΕΑΤΡΟ

«Ελάτε να βιβλιοπαίξουμε» στο aRtοποιώ

Την Κυριακή 2 Ιουνίου στις 12 το μεσημέρι με την συγγραφέα- θεατρολόγο- ηθοποιό Νάσια Δαφιώτη
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Τιμητική Βράβευση Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου από την Unesco

Για την συμβολή της Περιφέρειας στην προβολή της γεωλογικής κληρονομιάς της Λέσβου