× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Πέθανε ο Μυτιληνιός σκηνοθέτης Λάκης Παπαστάθης

Δημιουργός των εμβληματικών για τη Μυτιλήνη ταινιών «Θεόφιλος» και «Ταξίδι στη Μυτιλήνη»

Δημοσίευση 8/3/2023

Πέθανε ο Μυτιληνιός σκηνοθέτης Λάκης Παπαστάθης
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Έφυγε από τη ζωή τα ξημερώματα της Τετάρτης σε ηλικία 79 ετών, μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο, ο βραβευμένος σκηνοθέτης, παραγωγός και συγγραφέας Λάκης Παπαστάθης. Ηταν ένας από τους κύριους εκπροσώπους του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, αλλά και ένας πολύπλευρα δημιουργικός άνθρωπος, ο οποίος άφησε το αποτύπωμά του σε ποικίλα είδη τέχνης και με διαφορετικά μέσα έκφρασης (κινηματογράφος, τηλεόραση, λογοτεχνία, κριτική κ.α.).

Πολυδιάστατη πνευματική προσωπικότητα, ο Παπαστάθης θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες της γενιάς του και παράλληλα ένας από τους θεμελιωτές του πολιτιστικού ντοκιμαντέρ στην ελληνική τηλεόραση, κυρίως μέσω της εκπομπής «Παρασκήνιο» την οποία δημιούργησε μαζί με τον σκηνοθέτη Τάκη Χατζόπουλο το 1976.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εως τις τελευταίες του στιγμές διατήρησε τον δυναμισμό και το πείσμα του, όπως και τη χαρακτηριστική υπερηφάνειά του. Εφυγε όπως έζησε: Με απόλυτη, αδιαπραγμάτευτη αξιοπρέπεια.

Ο Λάκης Παπαστάθης γεννήθηκε στον Βόλο το 1943, τελείωσε το γυμνάσιο στη Μυτιλήνη και σπούδασε στο Κέντρο Σπουδών Κινηματογράφου (1963).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από πολύ νωρίς στη σταδιοδρομία του σκηνοθέτησε μικρού και μεγάλου μήκους κινηματογραφικές ταινίες, οι οποίες απέσπασαν επαίνους από την κριτική για την αισθητική αρτιότητα και το βάθος του περιεχομένου τους, καθώς και πλήθος βραβείων.

Αρχισε τη διαδρομή του στον κινηματογράφο με ταινίες μικρού μήκους το 1963. Το 1972 το φιλμ «Γράμματα από την Αμερική» απέσπασε το βραβείο καλύτερης ταινίας μικρού μήκους στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης της συγκεκριμένης χρονιάς.

Ο Λάκης Παπαστάθης υπήρξε ένας διακριτικός αλλά άοκνος και πρωτότυπος πνευματικός δημιουργός. Η πορεία του στο χώρο του κινηματογράφου επηρεάστηκε καθοριστικά από την «Ευδοκία», την περίφημη και ρηξικέλευθη ταινία του Αλέξη Δαμιανού. Στην «Ευδοκία» ο Παπαστάθης εκτέλεσε καθήκοντα βοηθού σκηνοθέτη και βασικού συντελεστή για την ολοκλήρωση της παραγωγής. Εκ των υστέρων μάλιστα και πρωτοπορώντας για τα ελληνικά δεδομένα, ο Λάκης Παπαστάθης εξέδωσε (Πατάκης 2006) μια εκτενή μονογραφία υπό τον τίτλο «Όταν ο Δαμιανός γύριζε την Ευδοκία», ειδικά αφιερωμένη στο παρασκήνιο μιας ταινίας-σταθμού στην ιστορία του νέου ελληνικού κινηματογράφου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Λάκης Παπαστάθης σκηνοθέτησε συνολικά τέσσερις μεγάλου μήκους ταινίες: «Τον καιρό των Ελλήνων« (1981), «Θεόφιλος» (1987), «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» (2001), «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» (2010). Οι ταινίες του απέσπασαν πολλά κινηματογραφικά βραβεία στην Ελλάδα, μεταξύ άλλων σκηνοθεσίας και καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και στα Κρατικά Βραβεία Κινηματογράφου, ενώ συμμετείχαν επίσης σε διεθνή φεστιβάλ.

Ενδεικτικά, το 1980 ο «Θεόφιλος» συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Βερολίνου, ενώ «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον», βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα του Γεώργιου Βιζυηνού, αποτέλεσε μέρος του επίσημου προγράμματος στο Φεστιβάλ του Τορόντο το 2001.

Το στοιχείο που έκανε το κινηματογραφικό βλέμμα του σκηνοθέτη εντελώς μοναδικό και ευδιάκριτο, ήταν η στενή σχέση του σινεμά με τη λογοτεχνία. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Λάκης Παπαστάθης ήταν ένας σκηνοθέτης λέξεων και κειμένων ή, κατ' απόλυτη συμμετρία, ένας λογοτέχνης της εικόνας. Εν τέλει, ο Λάκης Παπαστάθης υπήρξε ο δημιουργός ενός εντελώς ιδιαίτερου κινηματογραφικού ιδιώματος, συνδυάζοντας τα κινηματογραφικά πλάνα με τα κείμενα και τους συγγραφείς που ο ίδιος αγαπούσε.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Παράλληλα, τo πιο σημαντικό ίσως κεφάλαιο της καλλιτεχνικής του ζωής ήταν η πολιτιστική εκπομπή «Παρασκήνιο» την οποία δημιούργησε μαζί με τον σκηνοθέτη Τάκη Χατζόπουλο και η οποία άρχισε να προβάλλεται στην ΕΡΤ το 1976. Ο Παπαστάθης σκηνοθέτησε ο ίδιος δεκάδες επεισοδίων του «Παρασκηνίου», τα οποία απαθανάτισαν σπουδαία πρόσωπα της πνευματικής ζωής της χώρας και αποτελούν διαχρονικά μείζον τμήμα του ιστορικού αρχείου της ελληνικής τηλεόρασης. Ξεχωρίζουν -μεταξύ πολλών άλλων- τα ντοκιμαντέρ του Λάκη Παπαστάθη για τον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, με τον οποίο τον συνέδεε στενή φιλία.

Ως τον Ιούνιο του 2013, όταν έκλεισε η ΕΡΤ και διακόπηκε η εκπομπή, το «Παρασκήνιο» είχε ξεπεράσει τα εννιακόσια θέματα (δεκαοκτάλεπτα, ημίωρα ή διάρκειας 52 λεπτών). Κατά καιρούς στο «Παρασκήνιο» εργάστηκαν περί τους διακόσιους σκηνοθέτες καθώς και σημαντικοί δημοσιογράφοι, μελετητές και τεχνικοί του κινηματογράφου.

Ο Λάκης Παπαστάθης σκηνοθέτησε επίσης ιστορικά ντοκιμαντέρ στο πλαίσιο της σειράς «Αναζητώντας τη Χαμένη Εικόνα», η οποία στηρίχθηκε αποκλειστικά σε κινηματογραφικά ντοκουμέντα. Το κύκνειο άσμα του στη μικρή οθόνη ήταν η σκηνοθεσία εκπομπών στο πλαίσιο της σειράς «Υστερόγραφο» της ΕΡΤ, έως και το 2022.

Κάποτε, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον Ιάσονα Τριανταφυλλίδη, ο Λάκης Παπαστάθης είχε εξομολογηθεί ότι «το 'Παρασκήνιο' ήταν καθοριστικό γεγονός στη ζωή μου. Κάθε μέρα σκεφτόμασταν την επόμενη εκπομπή. Νομίζω, με επηρέασε σε δύο πράγματα: πρώτον, στην καθυστέρηση να κάνω σινεμά γιατί ήταν κατά κάποιον τρόπο μια αναπλήρωση, είχα μια καθημερινή ενασχόληση με τη δημιουργία. Και, δεύτερον, κάλυπτε τη σχέση μου με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Το 'Παρασκήνιο' έκανε τον δικό μου κινηματογράφο να θέλει μια αχλή παρελθόντος, γιατί είχα χορτάσει τη σχέση με τη σύγχρονη πνευματική ζωή. Ίσως γι' αυτό οδηγήθηκα στις αρχές του αιώνα, που είναι μια εποχή που αγαπάω, που μπορείς να τη δεις όχι σαν ιστορικός, αλλά ποιητικά. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου έζησαν θηρία της ελληνικής πνευματικότητας»

Η προσέγγιση αυτή του Λάκη Παπαστάθη στην τέχνη δεν ήταν, βεβαίως, τυχαία. Εξάλλου ο ίδιος, εκτός από σκηνοθέτης υπήρξε λογοτέχνης, με ευρύ και πρωτότυπο συγγραφικό έργο. «Ξεκίνησα κάνοντας σινεμά επηρεασμένος από τη λογοτεχνία και τώρα γράφω λογοτεχνικά κείμενα που τα έχει καθορίσει ο τρόπος αφήγησης του κινηματογράφου» είχε πει σε μια συνέντευξή του στο «Βήμα» το 2011. Εκτός από το βιβλίο για την «Ευδοκία», έγραψε τέσσερις συλλογές διηγημάτων: «Η νυχτερίδα πέταξε» (εκδ. Νεφέλη, 2002), «Η Ήσυχη και άλλα διηγήματα» (εκδ. Νεφέλη, 2005), «Το καλοκαίρι θα παίξει την Κλυταιμνήστρα» (εκδ. Πόλις, 2011) και «Ο δάσκαλος αγαπούσε το βωβό σινεμά» (εκδ. Πόλις, 2014).

Ξεχωριστό κεφάλαιο της ζωής του ήταν επίσης η στενή φιλία και η συνεργασία με τον Διονύση Σαββόπουλο. Τον Δεκέμβριο του 1973, ο Λάκης Παπαστάθης συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τον Σαββόπουλο αναλαμβάνοντας την κινηματογραφική σκηνοθεσία για το μουσικό πολυθέαμα του τραγουδοποιού με τίτλο «Θίασος Σκιών» στη μπουάτ «Κύτταρο». Αμέσως μετά τη δικτατορία, ο Λάκης Παπαστάθης σκηνοθέτησε την εκπομπή «Χαίρω πολύ Σαββόπουλος», την πρώτη εμφάνιση του Σαββόπουλου στην ελληνική τηλεόραση. Η τελευταία τους συνεργασία έγινε το 1999 με τη σκηνοθεσία του video clip του τραγουδιού «Πρώτη του Δύο Χιλιάδες» από τον δίσκο «Ο Χρονοποιός».

Στο χώρο του θεάτρου, τέλος, ο Λάκης Παπαστάθης συνεργάστηκε με τη θρυλική ομάδα του «Ελεύθερου Θεάτρου», σκηνοθετώντας φιλμάκια μικρού μήκους τα οποία εντάχθηκαν στις παραστάσεις «Μια ζωή Γκόλφω» (1974) και «Το τραμ το τελευταίο» (1976).

 

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Τέσσερις σύλλογοι ζητούν να ακυρωθεί η χωροθέτηση του υποσταθμού στη Νυφίδα

Με κοινή επιστολή ζητούν να εξεταστεί η Μυτιλήνη ως εναλλακτική θέση και να ενημερωθούν οι ιδιοκτήτες που ενδέχεται να επηρεαστούν από απαλλοτριώσεις ή δεσμεύσεις ακινήτων
Τέσσερις σύλλογοι ζητούν να ακυρωθεί η χωροθέτηση του υποσταθμού στη Νυφίδα
ΕΛΛΑΔΑ

Νέες αποκαλύψεις για 13 απευθείας αναθέσεις και στη δεύτερη αδελφή του Βαγγέλη Λιάκου

Τέσσερις δήμοι ανέθεσαν συμβάσεις 256.694 ευρώ στην επιχείρηση της Ισιδώρας Λιάκου
Νέες αποκαλύψεις για 13 απευθείας αναθέσεις και στη δεύτερη αδελφή του Βαγγέλη Λιάκου
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΥΓΕΙΑ

Ο Δήμος Μυτιλήνης διεκδικεί 1,5 εκατ. ευρώ για νέο μαγνητικό τομογράφο στο Βοστάνειο

Οι συχνές βλάβες του μηχανήματος εικοσαετίας καθυστερούν τις εξετάσεις και κοστίζουν ακριβά στο νοσοκομείο
Ο Δήμος Μυτιλήνης διεκδικεί 1,5 εκατ. ευρώ για νέο μαγνητικό τομογράφο στο Βοστάνειο
ΔΡΑΣΕΙΣ

Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία

Σπάνια φύλλα, μαρτυρίες προσφύγων και πρώτες εκδόσεις του Μυριβήλη και του Βενέζη παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης για τα 100 χρόνια της ΕΣΗΕΠΗΝ
Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη

Την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου με ομιλητή τον Νεκτάριο Τριάντη
Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου συζητήθηκε το μεγάλο έργο των 1,42 δισ. ευρώ – Ο ΑΔΜΗΕ δηλώνει ότι μπορεί να εξετάσει νέα θέση για τον υποσταθμό στον Πολιχνίτο και υπόγειο καλώδιο προς τη Μυτιλήνη
Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα

Το σωματείο του Πλωμαρίου ευχαριστεί τον Δήμο Μυτιλήνης και τους εργαζομένους για τις παρεμβάσεις στον αγωνιστικό χώρο
Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών

Το ΚΚΕ θα στηρίξει την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη διερεύνηση των κυβερνητικών αποφάσεων για τα «κόκκινα» δάνεια και τις κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή»
Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών
ΥΓΕΙΑ

Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, από τις 10:30 έως τις 12:30, στο πρώην Δημαρχείο
Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη

Συνελήφθη 29χρονος το μεσημέρι της Τρίτης για παράβαση της νομοθεσίας για τα όπλα
Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης

Δύο ποδηλάτες, 55 και 56 ετών, τραυματίστηκαν στο ατύχημα. Δέκα ημέρες αργότερα, η έρευνα του Αστυνομικού Τμήματος Αγιάσου οδήγησε στην ταυτοποίηση του 20χρονου οδηγού δικύκλου
Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο

Έως τις 22 Ιανουαρίου 2027 η υποβολή προτάσεων από πολιτιστικούς συλλόγους και φορείς για ένταξη στο «Σχέδιο Δράσης Πολιτισμού 2027» της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο