Σήμερα Πέμπτη 6 Οκτωβρίου, παγκόσμια ημέρα γεωποικιλότητας και η Διεθνής Ένωση Γεωλογικών Επιστημών σε συνεργασία με την UNESCO  ανακοίνωσε τα πρώτα 100 Μνημεία Παγκόσμιας Γεωλογικής Κληρονομιάς. Σε αυτά  περιλαμβάνονται δύο θέσεις από την Ελλάδα: το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου και η ηφαιστειακή καλδέρα της Σαντορίνης.

Ας σημειωθεί ότι η πρωτοβουλία της διαμόρφωσης καταλόγου με τις κορυφαίες περιοχές γεωλογικού ενδιαφέροντος παγκοσμίως λήφθηκε από τη Διεθνή Ένωση Γεωλογικών Επιστημών σε συνεργασία με την UNESCO. Σε αυτό το πλαίσιο αυτό η Διεθνής Επιτροπή Γεωλογικής Κληρονομιάς (ΙUGS-IGC) ανέλαβε την υλοποίηση ενός Διεθνούς Προγράμματος με σκοπό την καταγραφή και αξιολόγηση με σκοπό τη ανάδειξη των πρώτων 100 Μνημείων Γεωλογικής Κληρονομιάς. Ας σημειωθεί ότι σύμφωνα με την Επιτροπή, ως Μνημείο Γεωλογικής Κληρονομιάς (IUGSGeologicalHeritageSite) ορίζεται μία περιοχή που φέρει γεωλογικά στοιχεία ή και γεωλογικές διεργασίες διεθνούς επιστημονικής εμβέλειας, που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς και ή έχει συνεισφέρει καθοριστικά στην ανάπτυξη των Γεωεπιστημών στο πέρασμα του χρόνου.

Τα πρώτα 100 Μνημεία Γεωλογικής Κληρονομιάς της IUGS θα τιμηθούν σε ειδική εκδήλωση που διοργανώνεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 60 ετών από την ίδρυση της Διεθνούς Ένωσης Γεωλογικών Επιστημών σε συνεργασία με την UNESCO και το Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων και θα πραγματοποιηθεί στη Ζουμαία (Ακτή των Βάσκων, περιοχή που έχει αναγνωρισθεί ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO) στην Ισπανία στις 25 έως 28 Οκτωβρίου.

Την υποψηφιότητα του απολιθωμένου δάσους της Λέσβου θα παρουσιάσει ο Καθηγητής Νίκος Ζούρος.

Μιλώντας στο «Ν» ο κ. Ζούρος  σημείωσε ότι «είναι ιδιαίτερα τιμητικό για τη χώρα μας το γεγονός  ότι μεταξύ των 100 θέσεων που αξιολογήθηκαν από την Διεθνή Επιτροπή, είναι δυο θέσεις στην Ελλάδα και φυσικά ιδιαίτερα τιμητικό είναι ότι μια από τις δυο αυτές θέσεις είναι αυτή του απολιθωμένου δάσους της Λέσβου που αποτελεί διατηρητέο μνημείο της φύσης».

Ο φάκελος υποψηφιότητας υποβλήθηκε από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου και προετοιμάστηκε από επιστημονική ομάδα από τους Καθηγητή Ν. Ζούρο (Πανεπιστήμιο Αιγαίου),  Καθηγητή Ν. Σουλακέλλη (Πανεπιστήμιο Αιγαίου), Δρ. Η. Βαλιάκο και Κ. Μπεντάνα.

Σύμφωνα με το φάκελο υποψηφιότητας, το Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου αποτελεί ένα σπάνιο απολιθωμένο δασικό οικοσύστημα που περιλαμβάνει μεγάλες συγκεντρώσεις απολιθωμένων δένδρων και απολιθώματα ζώων τα οποία σκεπάσθηκαν από ηφαιστειακά υλικά και απολιθώθηκαν στη θέση τους πριν από 18 εκατομμύρια χρόνια. Μέσα σε στρώματα ηφαιστειακής στάχτης  αποκαλύπτονται ιστάμενοι και κατακείμενοι απολιθωμένοι κορμοί, κλαδιά, ρίζες, καρποί και φύλλα δένδρων καθώς και απολιθωμένα οστά και δόντια ζώων. Σημαντικές απολιθωματοφόρες περιοχές συναντώνται επίσης στην παράκτια ζώνη αλλά και στη θαλάσσια περιοχή δυτικά της Λέσβου.

Στην περιοχή του Απολιθωμένου Δάσους συναντώνται επίσης εντυπωσιακοί ηφαιστειακοί γεώτοποι, που μαρτυρούν την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα κατά το παρελθόν. Με Προεδρικό Διάταγμα από το 1985, το Απολιθωμενο Δάσος ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο της φύσης.

Το Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου είναι ένα από τα τέσσερα ιδρυτικά μέλη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων το 2000 και του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων το 2004. Είναι ένας μνημείο γεωλογικής κληρονομιάς που χρησιμοποιείται για δεκαετίες από σχολεία για την υλοποίηση δράσεων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και  πανεπιστήμια στις επιστήμες της γης, τους γεωκινδύνους και την κλιματική αλλαγή.