× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η Λέσβος, ένα απολιθωμένο «τζουράσικ παρκ» ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών

Περίπου 500 απολιθωμένα θηλαστικά, όπως άλογα, βοοειδή, ελάφια, αντιλόπες, μικροθηλαστικά κυρίως λαγόμορφα και σαρκοφάγα ανακαλύφθηκαν στην περιοχή της Θερμής από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 28/12/2021

Η Λέσβος, ένα απολιθωμένο «τζουράσικ παρκ» ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών
Απολιθωμένη γνάθος λαγόμορφου θηλαστικού ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Το Τζουράσικ Παρκ (Jurassic Park) ή Ιουρασικό Πάρκο στα Ελληνικά, ήταν πριν χρόνια ο τίτλος αμερικανικής ταινίας θρίλερ επιστημονικής φαντασίας. Στη Λέσβο  και μάλιστα στην ευρύτερη περιοχή της Θερμής στην ανατολική πλευρά του νησιού, και όχι στη γνωστή δυτική «απολιθωμένη», τα νέα ευρήματα που έρχονται για πρώτη φορά στο φως ηλικίας δυο εκατομμυρίων ετών, δείχνουν μια ποικιλία πανίδας αποτελούμενη από μεγάλα θηλαστικά, όπως άλογα, βοοειδή, ελάφια, αντιλόπες αλλά και σαρκοφάγα ζώα αλλά και πολλά μικροθηλαστικά, κυρίως λαγόμορφα. Αποτελούν καρπό μιας επίπονης ερευνητικής προσπάθειας και αναδεικνύουν ένα σύγχρονο «τζουράσικ πάρκ». 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Απολιθωμένη κάτω γνάθος ζώου που δεν έχει ακόμα ταυτοποιηθεί

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η έρευνα ξεκίνησε από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου τον Νοέμβριο του 2019 και παρά τους περιορισμούς και τα προβλήματα που δημιούργησε η πανδημία, ολοκλήρωσε την πρώτη της φάση στα τέλη του 2021. «Από την έρευνα αποκαλύφθηκαν εκατοντάδες οστά σπονδυλωτών ζώων που έζησαν στη Λέσβο την γεωλογική περίοδο του κατωτέρου πλειστοκαίνου δηλαδή, πριν από περίπου δυο εκατομμύρια χρόνια» λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο Διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου Νίκος Ζούρος. Και συνεχίζει: «To πλούσιο υλικό των παλαιοντολογικών ανασκαφών που βρίσκεται υπό μελέτη, μαρτυρά τον πλούτο της πανίδας του νησιού αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία για την πανίδα και τα οικοσυστήματα του Ανατολικού Αιγαίου και τη σύνδεση των νησιών με την γειτονική Μικρασιατική χέρσο». 

Ανασκάπτοντας την πανίδα της Λέσβου πριν δυο εκατομμύρια χρόνια

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μέχρι στιγμής από την ανασκαφική έρευνα έχουν ανακτηθεί περίπου 500 προσδιορίσιμα δείγματα και πολλά περισσότερα απροσδιορίστου οστεολογικού χαρακτήρα θραύσματα απολιθωμάτων. 

Αρχή από μια μικρή αντιλόπη!

«Η έρευνα, συνεχίζει ο κ. Ζούρος, ξεκίνησε όταν βρέθηκε το πρώτο απολίθωμα, μέσα σε ιζηματογενή πετρώματα. Επρόκειτο για ένα θραύσμα γνάθου που φέρει μικρό τμήμα της οδοντοστοιχίας και ανήκει πιθανότατα σε μια μικρή αντιλόπη. Τότε ξεκίνησε έρευνα διερευνητικού χαρακτήρα προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν και άλλα απολιθώματα. Εντοπίσθηκαν διάφορα θραύσματα απολιθωμένων οστών μέσα στα φερτά ιζήματα και διαπιστώθηκε η ύπαρξη, στην ίδια περιοχή, μεγάλων τεκτονικών κοιλοτήτων που δημιουργήθηκαν στα ασβεστολιθικά πετρώματα τα οποία είχαν πληρωθεί στη συνέχεια με απολιθωματοφόρα ιζήματα».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μεγάλος αριθμός απολιθωμένων οστών ταυτοποιούνται στα εργαστήρια

Την επόμενη χρονιά, σχεδιάσθηκε η πραγματοποίηση διερευνητικής ανασκαφής στην κύρια απολιθωματοφόρα θέση. Παράλληλα, συνεχίστηκε η συλλογή ιζημάτων προκειμένου να κοσκινιστούν και να ανακτηθούν διάφορα μικροαπολιθώματα μέσα από αυτά. Επιπλέον, διαπιστώθηκε η παρουσία μεγάλων μπλόκ με οστεολογικό υλικό, τα οποία προφανώς είχαν μεταφερθεί από ψηλότερα σημεία της θέσης λόγω της διάβρωσης των πετρωμάτων.

Επίπονες εργασίες ανασκαφής και ανάδειξης των απολιθωμένων ζώων

«Τελικά, σημειώνει ο κ. Ζούρος, αποκαλύφθηκε η ύπαρξη ενός ορίζοντα με απολιθωμένα οστά. Τα πρώτα απολιθώματα που εντοπίστηκαν αφορούσαν σκελετούς μεγάλων οπληφόρων θηλαστικών, κατά βάση Αρτιοδάκτυλων, (χαρακτηρίζονται από άρτιο αριθμό δακτύλων στις οπλές, συνήθως δύο ή τέσσερα).  Η κατάσταση διατήρησης των οστών δεν ήταν πολύ καλή, αφού τα περισσότερα ήταν αρκετά αποσαθρωμένα, εξαιτίας της αυξημένης υγρασίας. Η έρευνα ανακόπηκε λόγω των περιορισμών της πανδημίας που δεν επέτρεψε εργασίες κατά την περίοδο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου του 2020».

Ένας σταθερός απολιθωματοφόρος ορίζοντας 

Από τον Ιούνιο του 2021 ξεκίνησε η πιο ουσιαστική φάση της συστηματικής ανασκαφικής έρευνας και οι εργασίες επικεντρώθηκαν στο κεντρικό τμήμα του ορίζοντα, όπου παρατηρήθηκε αυξημένη συσσώρευση απολιθωμένων οστών. «Η πυκνή συγκέντρωση των οστών μέσα στο ίζημα και ο χωρίς συγκεκριμένο προσανατολισμό ενταφιασμός τους, οδήγησε, συχνά, στον επαναπροσδιορισμό της ανασκαφικής μεθοδολογίας προκειμένου να ανακτηθούν ασφαλέστερα τα απολιθώματα. Η πυκνή συγκέντρωση των οστών, δυσχέρανε κατά πολύ την ανασκαφή, καθώς οι εργασίες έπρεπε να προχωρούν με πολύ αργό ρυθμό για να μην δημιουργηθούν φθορές. Η ιδιαίτερα μειωμένη μηχανική αντοχή των απολιθωμάτων απαιτούσε τη προσεκτική και ακριβή ανάδειξη τους». 

Απαιτήθηκε για το λόγο αυτό, επί τόπου συντήρηση στη πλειονότητα του οστεολογικού υλικού η οποία πραγματοποιήθηκε από τους έμπειρους συντηρητές του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, που περιλάμβανε, κατά βάση, τις εργασίες της στερέωσης και της συγκόλλησης ενώ στα πιο ευαίσθητα δείγματα τοποθετήθηκε γυψονάρθηκας προτού αποκολληθούν από το χώρο. Στις περιπτώσεις που η μεγάλη συγκέντρωση των οστών δρούσε αποτρεπτικά στη μεμονωμένη εξαγωγή των απολιθωμάτων δημιουργήθηκαν  απολιθωματοφόρα μπλοκ, τα οποία επεξεργάστηκαν στα εργαστήρια του Μουσείου.  Κατά κύριο λόγο, το πλούσιο υλικό που ανακτήθηκε κατά την ανασκαφική περίοδο αποτελούνταν από οστά θηλαστικών, στη πλειοψηφία τους επιμήκη οστά, χωρίς όμως να απουσιάζουν κρανία μικροθηλαστικών και γνάθοι με τμήμα οδοντοστοιχίας από Αρτιοδάκτυλα. Τελικά, το σύνολο των προσδιορίσιμων δειγμάτων απομακρύνθηκε από τον ορίζοντα και μεταφέρθηκε στα εργαστήρια του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

Υπεύθυνοι της έρευνας

Η έρευνα διεξάγεται από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου με επικεφαλής τον Διευθυντή του καθηγητή Νίκο Ζούρο, σε συνεργασία με τον Λέσβιο ερευνητή Δρ. Παλαιοντολογίας του ΕΚΠΑ Γιώργο Λύρα. Υπεύθυνος των ερευνητικών ανασκαφικών εργασιών που πραγματοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή της Θερμής  είναι ο γεωλόγος και υποψήφιος διδάκτορας Παλαιοντολογίας του ΕΚΠΑ Μιχάλης Γεωργίτσης.  Στην έρευνα συμμετείχαν επίσης τα στελέχη του Μουσείου Γιώργος Γρημπιλάκος, Γιάννης. Χωραφάς, Νίκος Σαλαμπαρχός, Γιώργος Πασλής και Γιάννης Καρακωσταντής.

 

[ΠΗΓΗ]

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Καθυστέρηση στην πτήση της Aegean από Αθήνα για Μυτιλήνη

Μέσα στο αεροσκάφος παραμένουν οι επιβάτες, οι οποίοι ενημερώθηκαν ότι η αναχώρηση θα καθυστερήσει τουλάχιστον μία ώρα
Καθυστέρηση στην πτήση της Aegean από Αθήνα για Μυτιλήνη
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

Προχωρά με γοργούς ρυθμούς ο δρόμος Αγίας Παρασκευής – Πέτρας

Ικανοποίηση Μουτζούρη από την εξέλιξη των εργασιών κατά τη σημερινή επίσκεψή του στο εργοτάξιο – Παρών και ο Χρυσόστομος Χατζηκυριαζής, που παρακολουθεί από κοντά την πορεία του έργου
Προχωρά με γοργούς ρυθμούς ο δρόμος Αγίας Παρασκευής – Πέτρας
ΧΩΡΙΑ

Ξεκίνησε η σίτιση στον Παιδικό Σταθμό Παπάδου

Επίσκεψη του Δημάρχου Μυτιλήνης Παναγιώτη Χριστόφα στον Παπάδο και τον Μεσαγρό – Στις 73.781 ευρώ το έργο ηλεκτροφωτισμού που περιλαμβάνει και την ανάδειξη της πλατείας Μεσαγρού
Ξεκίνησε η σίτιση στον Παιδικό Σταθμό Παπάδου
ΔΡΑΣΕΙΣ

Ο Κρόνος στο τηλεσκόπιο από την πλατεία Σαπφούς

Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου στις 6 το απόγευμα, μικροί και μεγάλοι θα γνωρίσουν το ηλιακό μας σύστημα μέσα από πλανητικά ομοιώματα που επιμελήθηκαν μαθητές του Γυμνασίου Πλωμαρίου
Ο Κρόνος στο τηλεσκόπιο από την πλατεία Σαπφούς
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στις Βρυξέλλες ο Χαράλαμπος Αθανασίου για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος

Εκπροσώπησε την Ελληνική Βουλή σε διακοινοβουλευτικό συνέδριο για την Eurojust – Έμφαση στην τρομοκρατία, τις διαδικτυακές απάτες και τη συνεργασία των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στις Βρυξέλλες ο Χαράλαμπος Αθανασίου για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Τέσσερις σύλλογοι ζητούν να ακυρωθεί η χωροθέτηση του Υποσταθμού Ζεύξης στη Νυφίδα

Ο υποσταθμός προβλέπεται στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Λέσβου με την ηπειρωτική Ελλάδα. Οι σύλλογοι ζητούν να εξεταστεί εναλλακτική θέση στην περιοχή της Μυτιλήνης.
Τέσσερις σύλλογοι ζητούν να ακυρωθεί η χωροθέτηση του Υποσταθμού Ζεύξης στη Νυφίδα
ΕΛΛΑΔΑ

Νέες αποκαλύψεις για 13 απευθείας αναθέσεις και στη δεύτερη αδελφή του Βαγγέλη Λιάκου

Τέσσερις δήμοι ανέθεσαν συμβάσεις 256.694 ευρώ στην επιχείρηση της Ισιδώρας Λιάκου
Νέες αποκαλύψεις για 13 απευθείας αναθέσεις και στη δεύτερη αδελφή του Βαγγέλη Λιάκου
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΥΓΕΙΑ

Ο Δήμος Μυτιλήνης διεκδικεί 1,5 εκατ. ευρώ για νέο μαγνητικό τομογράφο στο Βοστάνειο

Οι συχνές βλάβες του μηχανήματος εικοσαετίας καθυστερούν τις εξετάσεις και κοστίζουν ακριβά στο νοσοκομείο
Ο Δήμος Μυτιλήνης διεκδικεί 1,5 εκατ. ευρώ για νέο μαγνητικό τομογράφο στο Βοστάνειο
ΔΡΑΣΕΙΣ

Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία

Σπάνια φύλλα, μαρτυρίες προσφύγων και πρώτες εκδόσεις του Μυριβήλη και του Βενέζη παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης για τα 100 χρόνια της ΕΣΗΕΠΗΝ
Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη

Την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου με ομιλητή τον Νεκτάριο Τριάντη
Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου συζητήθηκε το μεγάλο έργο των 1,42 δισ. ευρώ – Ο ΑΔΜΗΕ δηλώνει ότι μπορεί να εξετάσει νέα θέση για τον υποσταθμό στον Πολιχνίτο και υπόγειο καλώδιο προς τη Μυτιλήνη
Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα

Το σωματείο του Πλωμαρίου ευχαριστεί τον Δήμο Μυτιλήνης και τους εργαζομένους για τις παρεμβάσεις στον αγωνιστικό χώρο
Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα