Την επιστροφή χρημάτων από το πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» που υλοποιήθηκε το 2017, 2018 και 2019 ζητούν το τελευταίο διάστημα από κατοίκους της Λέσβου που εντάχθηκαν στην εν λόγω δράση ελεγκτές της «Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας» επειδή στα νησιά μας ισχύουν μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ .

Αντιμέτωποι  με την  απίθανη αυτή ιστορία γραφειοκρατικής τρέλας βρίσκονται δεκάδες συμπολίτες μας οι οποίοι μαζί με τους μηχανικούς που συνεργάστηκαν για τις παρεμβάσεις που πραγματοποίησαν στα σπίτια τους, προσπαθούν να εξηγήσουν τα ανεξήγητα και τα αυτονόητα.

Λόγω χαμηλού ΦΠΑ

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρουν μηχανικοί οι οποίοι ήρθαν σε επαφή με το «Ν» όσα ισχυρίζονται οι ελεγκτές της Ελληνικής Αναπτυξιακής  Τράπεζας δεν έχουν καμία βάση γιατί όπως λένε οι χαμηλοί συντελεστές ΦΠΑ που ισχύουν  στα νησιά μας έχουν χαρακτήρα εξισορρόπησης των τιμών και σε καμία περίπτωση τα υλικά που αγόρασαν οι νησιώτες από την αγορά για την ενεργειακή αναβάθμιση των σπιτιών τους δεν ήταν πιο φθηνά από αντίστοιχα υλικά στην υπόλοιπη χώρα.

Όπως μας εξήγησε ο Μηχανικός Αργύρης Σκοπελίτης, ο οποίος ήρθε αντιμέτωπος με αρκετές τέτοιες περιπτώσεις, οι ελεγκτές θεωρούν ότι οι συμπολίτες μας αγόρασαν σε χαμηλότερες τιμές από αυτές που ορίζονται στο πρόγραμμα τα υλικά για την επισκευή των σπιτιών τους. «Με το σκεπτικό αυτό, ζητούν πίσω ποσοστό της χρηματοδότησης, σημειώνει το οποίο μπορεί να φτάσει και τα 1.750 ευρώ για μια επένδυση 25.000 ευρώ.

Αυτό είναι εξαιρετικά άδικο διότι όλοι γνωρίζουμε ότι οι χαμηλοί συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά μας βοηθούν ώστε οι τιμές να παραμένουν στα επίπεδα της υπόλοιπης χώρας και να μην είναι αυξημένες λόγω του μεταφορικού κόστους και άλλων χρεώσεων που ανεβάζουν τις τιμές. Για να είμαστε ειλικρινείς, όχι μόνο οι νησιώτες δεν πληρώνουν πιο οικονομικά τα υλικά της αναβάθμισης αλλά σε κάποιες περιπτώσεις τα πληρώνουν ακριβότερα, επομένως είναι εξαιρετικά άδικη αυτή η απαίτηση».

Προειδοποιήσεις με email

Όπως εξηγεί Αργύρης Σκοπελίτης, οι ελεγκτές της «Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας», δεν μπαίνουν καν στη διαδικασία να ενημερώσουν τηλεφωνικά ή δια ζώσης τους δικαιούχους του προγράμματος για το ζήτημα παρά τους στέλνουν e-mail με έναν αριθμό λογιαριασμού στον οποίον ζητούν να καταθέσουν τη διαφορά της χρηματοδότησης όπως αυτοί την έχουν υπολογίσει. «Μάλιστα όπως αναφέρεται στο εν λόγω προειδοποιητικό μήνυμα, σε περίπτωση που ο δικαιούχος του προγράμματος δεν προχωρήσει άμεσα στην επιστροφή των χρημάτων, θα υποχρεωθεί να επιστρέψει το σύνολο της χρηματοδότησης. Όταν επικοινωνήσαμε μαζί τους τηλεφωνικά και προσπαθήσαμε να τους εξηγήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει με τους χαμηλούς συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά, μας παρέπεμψαν σε μια νομοθεσία για επιχειρήσεις που έχουν απαλλαγή ΦΠΑ,η οποία στην προκειμένη περίπτωση δεν ισχύει».

Η επιστολή του Τεχνικού Επιμελητηρίου 

Αξίζει να σημειωθεί ότι για το θέμα αυτό πραγματοποίησε παρέμβαση το Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος με επιστολή που απέστειλε το Σεπτέμβριο ο ίδιος ο πρόεδρος Στρατής Μανωλακέλλης προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος Κώστα Σκρέκα.

Στην επιστολή μεταξύ άλλων αναφέρεται:

«Αναφερόμαστε  σε παρατηρήσεις που προέκυψαν σε μερικές (όχι σε όλες) περιπτώσεις φακέλων που αφορούν τις δαπάνες των παρεμβάσεων και των αμοιβών των μελετητών/συμβούλων/ενεργειακών επιθεωρητών. Ο οδηγός του προγράμματος , οποίος αποτελεί την βάση και καθορίζει τους όρους υλοποίησης του, αναφέρει με σαφήνεια, χωρίς να αφήνει περιθώρια παρερμηνειών ή μελλοντικών τροποποιήσεων,  πως οι ανώτατες επιλέξιμες τιμές που αφορούν τις παρεμβάσεις υλοποίησης έργου και τις αμοιβές μελετητών/συμβούλων/ενεργειακών επιθεωρητών περιλαμβάνουν  τον ΦΠΑ,  χωρίς να γίνεται διαχωρισμός περιοχών κανονικού και μειωμένου ΦΠΑ.

Επομένως λανθασμένα και καταχρηστικά, αντιβαίνοντας  στην ουσία και στον τύπο του προγράμματος, όπως ορίζονται σαφέστατα στον αντίστοιχο οδηγό, κάποιοι ελεγκτές επιστρέφουν στη φάση της τελικής εκταμίευσης την αίτηση με την παρατήρηση πως οι μέγιστες επιλέξιμες δαπάνες συμπεριλαμβάνουν ΦΠΑ 24% και πως στην περίπτωση νησιωτικής περιοχής με μειωμένο ΦΠΑ (17%) πρέπει να καταβληθεί  από τον ωφελούμενο το επιπλέον ποσό για την κάλυψη της διαφοράς. Για να γίνει κατανοητό θα παραθέσουμε το εξής παράδειγμα: Ο οδηγός αναφέρει πως η μέγιστη επιλέξιμη δαπάνη που αφορά τα παράθυρα με δείκτη U<2,0 είναι 440 €/Μ² και βάσει αυτής της τιμής έχει βγει η απόφαση υπαγωγής. Κατά τον έλεγχο οι εν λόγω ελεγκτές ερμηνεύουν λανθασμένα πως η μέγιστη επιλέξιμη δαπάνη είναι 440/1,24*1,17=415,16 €/Μ² καλώντας τον ωφελούμενο να καταβάλει τη διαφορά μέχρι τα 440 €.

Πρέπει για την αποφυγή τυχόν παρερμηνειών να τονίσουμε  ότι σύμφωνα πάντα με τον οδηγό, η μόνη περίπτωση μείωσης των μέγιστων επιλέξιμων δαπανών αφορά περιπτώσεις στις οποίες οι προμηθευτές και οι εμπλεκόμενοι μελετητές/σύμβουλοι/ενεργειακοί επιθεωρητές βάσει της παρ.1 του άρθρου 251 του Ν.4281 (ΦΕΚ 160Α/08.08.2014) απαλλάσσονται από την υποχρέωση υποβολής δήλωσης και καταβολής ΦΠΑ . Το μειωμένο ΦΠΑ των νησιωτικών περιοχών σε καμία περίπτωση δεν εμπίπτει στο εν λόγω ΦΕΚ και αποτελεί κεκτημένο δικαίωμα  και κινητήρια δύναμη για τις τοπικές κοινωνίες δεδομένου των πολυάριθμων και ιδιαίτερων προβλημάτων που τις μαστίζουν (παραμεθόριο, προσφυγικές ροές)».