Το βιβλίο του Αριστείδη Κυριαζή: «Κόλπος Καλλονής Λέσβου-Ιστορική Περιήγηση» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Μύθος», παρουσίασε το Πνευματικό Κέντρο Καλλονής «Η Αρίσβη» χτες, Παρασκευή το απόγευμα στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής

Για το βιβλίο μίλησαν ο γιατρός Μάκης Αξιώτης δρ Πολιτισμικής Τεχνολογίας, ο δρ Γιάννης Κωνσταντέλλης φιλόλογος, ο Αργύρης Κεραμιτζής π. Διευθυντής ΕΠΑΛ Καλλονής και ο Αριστείδης Κυριαζής.

Στο εξώφυλλο του βιβλίου εικονίζεται το σχέδιο αναπαράστασης του Ιερού των Μέσσων, του Γερμανού αρχαιολόγου Robert Koldewey, που το ανέσκαψε τα έτη 1885-86. Ο οκτάστυλος ιωνικός ναός του Κοινού των Λεσβίων του 4ου αιώνα π.Χ. βρίσκεται στο Μέσσον του νησιού, ένδεκα χιλιόμετρα από την κωμόπολη της Καλλονής, στον βορειοανατολικό μυχό του Κόλπου της Καλλονής, όπου από τον 7^ο π.Χ. αιώνα μέχρι και τους ρωμαϊκούς χρόνους αποτέλεσε χώρο συνεδριάσεων των αντιπροσώπων των πόλεων της Λέσβου για την επίλυση προβλημάτων του νησιού, κέντρο παλλεσβιακής λατρείας με παράλληλα ετήσια καλλιστεία γυναικών για την "Αιολήιαν κυδαλίμαν θέον πάντων γενέθλαν", (Αιολίδα ένδοξη θεά πάντων γεννήτρα), όπως έγραψε ο Αλκαίος, δηλαδή προς τιμήν της αρχέγονης Αφροδίτης-Καλλονής που λατρεύτηκε στον Κόλπο της Καλλονής, ο οποίος ονομαζόταν Πυρραίων Εύριποςκατά την κλασική και ύστερη αρχαιότητα και Μεσόγειον Έρμα κατά την άφιξη των Αιολέων εποίκων στη Λέσβο το 1.054 π.Χ.

Στο βιβλίο, με βάση την ελληνική και ξένη βιβλιογραφία καθώς και την ελληνική και παγκόσμια μυθολογία και ιστορία, επιχειρείται ένα ταξείδι στο παρελθόν από το απώτατο μυθολογικό μέχρι το κοντινό της απελευθέρωσης της Λέσβου το 1912, με εικοσιμία περιηγήσεις γύρω από τον Κόλπο, με την πρώτη να ξεκινά από τη βραχονησίδα της εισόδου του Κόλπου, η οποία καταγράφεται στους γεωγραφικούς χάρτες ως Καλλονή, ονομάζεται από τους ψαράδες Γαρμπιάς, ενώ τον πρώτο αιώνα μ.Χ. λεγόταν Σανδάλιον, από το Σάνδαλον της Αφροδίτης.

Από τη λατρεία Αφροδίτης-Καλλονής στην αρχαία Πύρρα της Λέσβου πήραν το όνομα: 1) ο Κόλπος, 2) το ανατολικό Ακρωτήρι του, 3) η βραχονησίδα της εισόδου του, 4) το Λεκανοπέδιό του, 5) ο Κάμπος του, 6) η μεσαιωνική πόλη της Καλλονής που καταγράφεται από το 1334 και καταστράφηκε το 1450 από τον Οθωμανό ναύαρχο Σουλεϊμάν Μπαλτάογλου, 7) το Παλιόκαστρό της στο χώρο της αρχαίας Αρίσβης, 8) τα είκοσι επτά χωριά της που είτε προϋπήρχαν είτε δημιουργήθηκαν μετά την καταστροφή της, και από τα οποία διασώθηκαν και ελευθερώθηκαν το 1912 τα επτά, η Αχερώνη, τα Δάφια, τα Αργειανά, το Κεράμι, τα Παπιανά, τα Σουμούρια και ο Άγιος Κοσμάς, που εκτός από το ιδιαίτερο όνομά τους φέρουν και την κοινή προσωνυμία Καλλονή και 9) η σημερινή κωμόπολη Καλλονή, όπως μετονομάστηκε το 1916 η Αχερώνη, η πρωτεύουσα των τότε επτά χωριών της Καλλονής.