Περίπου 20 γεωργικές εκμεταλλεύσεις στη Λέσβο συμμετέχουν ήδη σε πιλοτικές εφαρμογές αναγεννητικής γεωργίας, επιχειρώντας να δοκιμάσουν στην πράξη νέους τρόπους καλλιέργειας που μπορούν να προστατεύσουν το έδαφος, να περιορίσουν το κόστος παραγωγής και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των ελαιώνων απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αυτή εξέλιξη αποκάλυψε μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Ν» στους 99 FM ο δρ Βασίλης Τακαβάκογλου, ερευνητής του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, με αφορμή τη διαδικτυακή εκδήλωση «Η καινοτομία στην επιχειρηματικότητα μέσω της αναγεννητικής γεωργίας», που πραγματοποιείται την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, στις 4 το απόγευμα, στο πλαίσιο των δράσεων του AEGEAN Living Lab.
Όπως εξήγησε, στη Λέσβο έχουν ήδη αναπτυχθεί συνεργασίες με παραγωγούς, μέσα από τις οποίες δοκιμάζονται και αξιολογούνται καλλιεργητικές πρακτικές σε πραγματικές συνθήκες. Οι εφαρμογές επικεντρώνονται κυρίως στην προστασία του εδάφους από τη διάβρωση, στη διατήρηση της υγρασίας και στη βελτίωση της γονιμότητας των ελαιώνων.
«Αυτή τη στιγμή συμμετέχουν γύρω στις 20 γεωργικές εκμεταλλεύσεις σε επιδεικτικές εφαρμογές αναγεννητικής γεωργίας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ερευνητής, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για μια προσπάθεια που βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο.
Ο ίδιος απέφυγε να παρουσιάσει πρόωρα συμπεράσματα, υπογραμμίζοντας ότι απαιτούνται χρόνος και συστηματική παρακολούθηση προκειμένου να διαπιστωθεί ποιες πρακτικές αποδίδουν πραγματικά και ποιο είναι το οικονομικό όφελος για τους αγρότες.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στόχος είναι μέσα στον επόμενο χρόνο να υπάρχουν μετρήσιμα δεδομένα που θα μπορούν να δημοσιοποιηθούν και να αξιοποιηθούν ευρύτερα από τον αγροτικό κόσμο. Οι ερευνητές επιδιώκουν να καταγράψουν όχι μόνο τις επιπτώσεις στο έδαφος και στην καλλιέργεια, αλλά και το κόστος εφαρμογής κάθε πρακτικής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο δρ Τακαβάκογλου στη θέση που κατέχει το Αιγαίο στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για τη βιώσιμη γεωργία.
Όπως σημείωσε, το AEGEAN Living Lab αποτελεί ένα από τα 100 ζωντανά εργαστήρια που υποστηρίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ συγκαταλέγεται στα πρώτα 25 που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της σχετικής πρωτοβουλίας.
Πρόκειται για ένα δίκτυο συνεργασίας που συντονίζεται από το Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και στο οποίο συμμετέχουν παραγωγοί, επιστήμονες, επιχειρήσεις και τοπικοί φορείς.
Η ιδιαιτερότητά του βρίσκεται στο γεγονός ότι η έρευνα δεν περιορίζεται στα εργαστήρια των επιστημονικών ιδρυμάτων, αλλά μεταφέρεται στα ίδια τα χωράφια. Εκεί οι παραγωγοί συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό, στη δοκιμή και στην αξιολόγηση των λύσεων.
Ο ερευνητής τόνισε ότι δεν πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία οι επιστήμονες υποδεικνύουν απλώς στους αγρότες τι πρέπει να κάνουν. Αντίθετα, η εμπειρία των ίδιων των παραγωγών αποτελεί βασικό στοιχείο της προσπάθειας, καθώς εκείνοι γνωρίζουν καλύτερα τις ιδιαιτερότητες των χωραφιών τους.
Το δίκτυο παραμένει ανοιχτό σε νέες συμμετοχές, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για παραγωγούς και συνεταιρισμούς που επιθυμούν να βελτιώσουν τις καλλιεργητικές τους πρακτικές.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις ιδιαίτερες συνθήκες της λεσβιακής ελαιοκαλλιέργειας, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της τοπικής οικονομίας.
Οι μεγάλες κλίσεις πολλών ελαιώνων, τα φτωχά εδάφη, η περιορισμένη διαθεσιμότητα νερού και οι αυξανόμενες περίοδοι ξηρασίας δημιουργούν σημαντικές δυσκολίες για τους παραγωγούς.
Σύμφωνα με τον δρ Τακαβάκογλου, η αναγεννητική γεωργία μπορεί να προσφέρει λύσεις μέσα από πρακτικές που σε αρκετές περιπτώσεις είναι απλές και δεν απαιτούν μεγάλες επενδύσεις.
Μία από αυτές είναι η διατήρηση ελεγχόμενης φυσικής βλάστησης κάτω από τα ελαιόδεντρα, αντί της πλήρους απομάκρυνσής της. Η φυτοκάλυψη, όταν γίνεται σωστή διαχείρισή της, μπορεί να συμβάλει στην προστασία του εδάφους από τη διάβρωση και στη διατήρηση της υγρασίας.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των υπολειμμάτων κλαδέματος και των οργανικών υλικών μπορεί να ενισχύσει τη γονιμότητα του εδάφους, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η συντήρηση των αναβαθμίδων και η καλύτερη συγκράτηση του νερού της βροχής.
Ο ερευνητής επισήμανε πάντως ότι κάθε ελαιώνας έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και συνεπώς δεν υπάρχει μία ενιαία λύση για όλους τους παραγωγούς.
Ένα από τα βασικά ζητήματα της συνέντευξης ήταν κατά πόσο η αναγεννητική γεωργία μπορεί να αποτελέσει μια οικονομικά συμφέρουσα επιλογή για τους ελαιοπαραγωγούς της Λέσβου, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος παραγωγής και περιορισμένα εισοδήματα.
Ο δρ Τακαβάκογλου υπογράμμισε ότι καμία νέα γεωργική πρακτική δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα εάν δεν έχει οικονομικό νόημα για τον ίδιο τον αγρότη.
Όπως εξήγησε, ένα υγιέστερο έδαφος μπορεί σταδιακά να περιορίσει την ανάγκη για ορισμένες εισροές, όπως η λίπανση και η άρδευση, ανάλογα με τις συνθήκες κάθε καλλιέργειας. Παράλληλα, η καλύτερη συγκράτηση της υγρασίας μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των ελαιώνων σε περιόδους ξηρασίας και να περιορίσει τις απώλειες παραγωγής.
Υπάρχει επίσης η δυνατότητα δημιουργίας προϊόντων μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας για αγορές που ενδιαφέρονται για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παραγωγής.
Ωστόσο, ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η υιοθέτηση αναγεννητικών πρακτικών δεν συνεπάγεται αυτόματη αύξηση του εισοδήματος. Χρειάζονται χρόνος, επιστημονική υποστήριξη και οικονομική αξιολόγηση, ώστε να αποδειχθεί στην πράξη ποιες παρεμβάσεις συμφέρουν τον παραγωγό.
Ο ερευνητής πρότεινε στους παραγωγούς να προχωρούν σταδιακά, ξεκινώντας από τη γνωριμία με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του χωραφιού τους.
Μια βασική εδαφολογική ανάλυση μπορεί να αποκαλύψει προβλήματα και ανάγκες, πάνω στις οποίες θα σχεδιαστούν οι πρώτες παρεμβάσεις.
Στη συνέχεια, ένας παραγωγός μπορεί να δοκιμάσει μικρές αλλαγές σε περιορισμένο τμήμα του ελαιώνα του, παρακολουθώντας τα αποτελέσματα πριν τις επεκτείνει.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στη συστηματική καταγραφή των εξόδων και των καλλιεργητικών παρεμβάσεων, ώστε κάθε αγρότης να γνωρίζει τι πραγματικά κοστίζει η παραγωγή του και ποιες αλλαγές έχουν θετικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας με γεωπόνους και ερευνητικούς φορείς, καθώς και στην ανάγκη η επιστημονική γνώση να φτάνει στους παραγωγούς με τρόπο άμεσα αξιοποιήσιμο.
Η προσπάθεια στη Λέσβο συνδέεται και με το ευρωπαϊκό έργο GOV4ALL, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εντάσσεται στις πρωτοβουλίες για την υγεία των εδαφών.
Όπως ανέφερε ο δρ Τακαβάκογλου, το έργο υλοποιείται σε πέντε περιοχές της Μεσογείου, μεταξύ των οποίων και η Λέσβος, με στόχο την ανάπτυξη λύσεων που θα προστατεύουν και θα βελτιώνουν τους αγροτικούς πόρους.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η επιδίωξη να διατηρηθούν οι συνεργασίες μεταξύ παραγωγών, επιστημόνων και επιχειρήσεων ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του χρηματοδοτούμενου έργου.
Αναφερόμενος στις δυνατότητες οικονομικής στήριξης, ο ερευνητής σημείωσε ότι υπάρχουν επιλογές μέσω των οικολογικών σχημάτων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, περιφερειακών προσκλήσεων χρηματοδότησης, καθώς και ευρωπαϊκών ερευνητικών και επιδεικτικών προγραμμάτων. Διευκρίνισε ωστόσο ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο χρηματοδοτικό εργαλείο που να καλύπτει κάθε μορφή αναγεννητικής γεωργίας.
Μάλιστα, γνωστοποίησε ότι το AEGEAN Living Lab προετοιμάζει ηλεκτρονικό ενημερωτικό δελτίο, μέσα από το οποίο οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να πληροφορούνται για διαθέσιμα προγράμματα, νέες προσκλήσεις και προϋποθέσεις συμμετοχής.
Πέρα από την ίδια την καλλιέργεια, ο δρ Τακαβάκογλου στάθηκε στις επιχειρηματικές ευκαιρίες που μπορεί να δημιουργήσει η αναγεννητική γεωργία στη Λέσβο.
Όπως εξήγησε, οι δυνατότητες δεν περιορίζονται στην παραγωγή ελαιολάδου ή άλλων αγροτικών προϊόντων. Περιλαμβάνουν υπηρεσίες γεωργικών συμβουλών, ψηφιακές εφαρμογές, τεχνολογίες εξοικονόμησης νερού, παραγωγή εδαφοβελτιωτικών υλικών, αλλά και αξιοποίηση οργανικών υπολειμμάτων και υποπροϊόντων των καλλιεργειών.
Ειδικά για τη Λέσβο, όπου οι μικρές και κατακερματισμένες αγροτικές εκμεταλλεύσεις αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πραγματοποίηση επενδύσεων και στην πρόσβαση σε νέες αγορές, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη συνεργατικών σχημάτων.
Η κοινή χρήση εξοπλισμού, η παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών και η προώθηση προϊόντων με κοινή ταυτότητα μπορούν, σύμφωνα με τον ίδιο, να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες για την τοπική οικονομία.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αναγεννητική γεωργία θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο για νέους ανθρώπους να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα. Ξεκαθάρισε όμως ότι η τεχνολογία και η καινοτομία δεν αρκούν από μόνες τους, εάν δεν εξασφαλίζονται πρόσβαση στη γη, χρηματοδότηση, γνώση και κυρίως η προοπτική ενός αξιοπρεπούς εισοδήματος.
Όλα τα παραπάνω ζητήματα θα βρεθούν στο επίκεντρο της διαδικτυακής στρογγυλής τράπεζας με τίτλο «Η καινοτομία στην επιχειρηματικότητα μέσω της αναγεννητικής γεωργίας», που διοργανώνεται την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου στις 16:00, στο πλαίσιο των δράσεων του AEGEAN Living Lab, που συντονίζει ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, με τη στήριξη του Startup Greek Week.
Στη συζήτηση συμμετέχουν πέντε προσκεκλημένοι ομιλητές, οι οποίοι θα παρουσιάσουν διαφορετικές πλευρές της σύνδεσης της αναγεννητικής γεωργίας με την επιχειρηματικότητα.
Ο δρ Βασίλης Τακαβάκογλου θα αναφερθεί στη συμβολή του ευρωπαϊκού έργου GOV4ALL, ο σύμβουλος επιχειρήσεων Δημήτρης Πρωτούλης στις ψηφιακές πλατφόρμες και στις αγροδιατροφικές επιχειρήσεις, ο επιχειρηματίας Ιωάννης Φλωρίδης στις σύγχρονες υπηρεσίες γεωργικών συμβουλών και ο γεωπόνος Βασίλης Μουσελίμης στις δυνατότητες της πράσινης αγροτικής βιομηχανίας.
Στο πάνελ συμμετέχει επίσης ο Νίκος Μανάβης, ελαιοκαλλιεργητής, αναλυτής και δημοσιογράφος του «Ν», ο οποίος θα αναφερθεί στη σχέση καινοτομίας και παραδοσιακής γεωργίας.
Τη συζήτηση συντονίζει η δημοσιογράφος του «Ν» Ανθή Παζιάνου.
Η συμμετοχή είναι διαδικτυακή και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να πραγματοποιήσουν την εγγραφή τους μέσω του συνδέσμου:
2251028000
Επικοινωνία
Διαφήμιση
Όροι Χρήσης - Πολιτική Προσωπικών Δεδομένων
