Ανοιχτά παραμένουν τα μεγάλα ερωτήματα για την επόμενη μέρα της κτηνοτροφίας στη Λέσβο. Οι παραγωγοί περιμένουν ακόμη τις ενισχύσεις για τις ζωοτροφές και το γάλα που καταστράφηκε, ενώ η λειτουργία των σφαγείων και η ανασύσταση των κοπαδιών παραμένουν στον αέρα.

Μιλώντας στο «Ν», ο Νίκος Αψώκαρδος, αντιπρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου και του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μανταμάδου, περιέγραψε μια κατάσταση που, όπως είπε, επιβαρύνει οικονομικά και ψυχολογικά τους κτηνοτρόφους. «Δεν έχουμε ένα μαγαζί που το κλείσαμε και θα το ξανανοίξουμε όταν μας πουν», ανέφερε, εξηγώντας ότι τα ζώα χρειάζονται καθημερινά τροφή και φροντίδα, ακόμη κι όταν η παραγωγή και τα έσοδα έχουν περιοριστεί.

Χωρίς χρήματα για ζωοτροφές και αποζημιώσεις

Παρά τις δεσμεύσεις ότι οι ενισχύσεις για τις ζωοτροφές θα καταβάλλονταν έως τις 15 Οκτωβρίου, οι παραγωγοί δεν είχαν δει τα χρήματα στους λογαριασμούς τους, όπως ανέφερε ο κ. Αψώκαρδος. Οι κτηνοτρόφοι έχουν συμπληρώσει πάνω από επτά μήνες με τα κοπάδια τους υπό περιορισμούς, χωρίς να έχουν λάβει οικονομική ενίσχυση για την περίοδο αυτή.

Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν στους παραγωγούς, προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί στην αποζημίωση για το γάλα που καταστράφηκε και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν οι πληρωμές για τις ζωοτροφές. Ο κ. Αψώκαρδος εκτίμησε ότι η αποζημίωση για το γάλα μπορεί να καταβληθεί έως το τέλος Οκτωβρίου, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφής ενημέρωση για το πότε θα ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Για τους παραγωγούς που παρέδιδαν το γάλα σε παραληπτήρια, η ποσότητα καταγραφόταν και στη συνέχεια είτε τυροκομούνταν είτε απορριπτόταν σε ειδικό λάκκο. Εκκρεμότητες, όπως εξήγησε, υπάρχουν για όσους αναγκάζονταν να απορρίπτουν μόνοι τους το γάλα, χωρίς να καταγράφεται στα παραληπτήρια. Για αυτές τις περιπτώσεις εξετάζεται, όπως είπε, να υπολογιστεί η αποζημίωση με βάση τα περσινά τιμολόγια.

Στο μεταξύ, οι συνεταιρισμοί προσπαθούν να στηρίξουν τα μέλη τους δίνοντας ζωοτροφές χωρίς άμεση πληρωμή. Αυτή η πρακτική, όμως, έχει όρια. Ο κ. Αψώκαρδος σημείωσε ότι προμηθευτές από την υπόλοιπη Ελλάδα έχουν αρχίσει να περιορίζουν τις πιστώσεις, καθώς βλέπουν ότι η αγορά της Λέσβου παραμένει χωρίς ρευστότητα.

Η καθυστέρηση στην ιχνηλάτηση και οι πληγές στα χωριά

Η αρχική ιχνηλάτηση, όπως ανέφερε ο κ. Αψώκαρδος, ολοκληρώθηκε έπειτα από περισσότερο από μισό χρόνο, ενώ θα έπρεπε να έχει πραγματοποιηθεί σε διάστημα 20 έως 30 ημερών. Απέδωσε την καθυστέρηση στον μεγάλο όγκο της δουλειάς και στον μικρό αριθμό κτηνιάτρων, επισημαίνοντας ότι η υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών είναι ένα πρόβλημα για το οποίο, όπως είπε, οι παραγωγοί προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια.

Κατά τον ίδιο, η ενίσχυση των υπηρεσιών και οι συστηματικοί έλεγχοι στις κτηνοτροφικές περιοχές θα μπορούσαν να είχαν συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό των κρουσμάτων. «Αν είχε γίνει σωστά η ιχνηλάτηση, τώρα θα συζητούσαμε για ανασύσταση κοπαδιού», ανέφερε.

Ιδιαίτερα βαρύ είναι, όπως περιέγραψε, το πλήγμα σε χωριά όπως η Νάπη και η Πελόπη, όπου έχουν απομείνει ελάχιστοι παραγωγοί. Προβλήματα καταγράφονται επίσης στη Μιστεγνά, την Αγία Παρασκευή, τον Μεσότοπο, την Καλλονή, την Πέτρα και τον Μόλυβο. Στον Μανταμάδο, σύμφωνα με τον ίδιο, επηρεάστηκαν εννέα εκτροφές, με περίπου 1.200 έως 1.300 ζώα.

Η μείωση των κοπαδιών απειλεί και τη λειτουργία των συνεταιρισμών. Ο κ. Αψώκαρδος εκτίμησε ότι στη Νάπη και την Πελόπη οι συνεταιρισμοί κινδυνεύουν να κλείσουν, καθώς έχουν μείνει ελάχιστοι παραγωγοί και δεν υπάρχει αρκετή πρώτη ύλη για να λειτουργήσουν. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα άφηνε χωρίς δουλειά εργαζομένους και χωρίς σταθερή υποστήριξη τους κτηνοτρόφους, ενώ θα έθετε σε κίνδυνο και άλλες δραστηριότητες που συνδέονται με την παραγωγή.

Ανοιχτά τα σφαγεία και η νέα τυροκομική περίοδος

Μεγάλη αγωνία προκαλεί στους παραγωγούς η καθυστέρηση στην επαναλειτουργία των σφαγείων. Ο κ. Αψώκαρδος υποστήριξε ότι θα έπρεπε να έχουν ήδη ανοίξει, καθώς έχουν παραμείνει ζώα από την περίοδο του Πάσχα, ενώ έχουν συσσωρευτεί και μη παραγωγικά ζώα που κανονικά θα απομακρύνονταν από τα κοπάδια το καλοκαίρι.

Το πρόβλημα αφορά και τους βοοτρόφους, οι οποίοι, όπως σημείωσε, επί μήνες ταΐζουν τα ζώα τους χωρίς να μπορούν να τα διαθέσουν στην αγορά. Η εκτροφή βοοειδών απαιτεί υψηλές ποσότητες ζωοτροφών, με αποτέλεσμα το κόστος να αυξάνεται όσο παρατείνεται η αναμονή. Παράλληλα, πλησιάζει η περίοδος των νέων γεννήσεων και, αν τα σφαγεία δεν ανοίξουν, οι παραγωγοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμη μεγαλύτερη πίεση.

Η καθυστέρηση επηρεάζει και την έναρξη της τυροκομικής περιόδου. Στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Μανταμάδου, όπως είπε, η τυροκόμηση ξεκινούσε συνήθως από τις 10 έως τις 15 Νοεμβρίου. Φέτος, όμως, η μειωμένη ποσότητα γάλακτος και η αβεβαιότητα για τη διάθεση των αρνιών κάνουν αβέβαιο το πότε θα ξεκινήσει η παραγωγή. Ο κ. Αψώκαρδος εκτίμησε ότι, αν τα σφαγεία λειτουργήσουν έως το τέλος Νοεμβρίου, θα μπορέσουν να απομακρυνθούν τα αρνιά και να προχωρήσει η νέα περίοδος.

Παράλληλα, περιέγραψε ως ιδιαίτερα σκληρή την πρακτική που, όπως είπε, αναγκάζονται να ακολουθούν ορισμένοι παραγωγοί σε άλλες περιοχές: να απορρίπτουν τα νεογέννητα αρνιά προκειμένου να πάρουν το γάλα. Δήλωσε ότι ο ίδιος δεν μπορεί να διανοηθεί αυτή την επιλογή, αλλά εκτίμησε ότι οι συνθήκες πιέζουν τους κτηνοτρόφους προς αυτή την κατεύθυνση.

Η ανασύσταση των κοπαδιών και η αβεβαιότητα για το αύριο

Για την ανασύσταση των κοπαδιών δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Ο κ. Αψώκαρδος ανέφερε ότι σε τηλεδιάσκεψη με υπηρεσιακό παράγοντα του υπουργείου είχε μεταφερθεί πως η διαδικασία θα μπορούσε να ξεκινήσει έξι μήνες μετά το τελευταίο κρούσμα ζωονόσου στη χώρα. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μετέθετε την ανασύσταση για την άνοιξη, κάτι που ο ίδιος θεωρεί υπερβολικά μακρινό, ειδικά για περιοχές της Λέσβου όπου δεν καταγράφονται νέα κρούσματα.

Η αβεβαιότητα αποθαρρύνει ιδιαίτερα τους νέους που επέστρεψαν στα χωριά και επένδυσαν στην κτηνοτροφία. Όπως είπε, αρκετοί αναρωτιούνται αν θα ξαναφτιάξουν τα κοπάδια τους, όταν δεν γνωρίζουν αν θα βρεθούν ξανά στην ίδια κατάσταση. Στην οικονομική πίεση προστίθεται και η ψυχολογική επιβάρυνση από την πολύμηνη αναμονή και την έλλειψη σαφούς εικόνας για το μέλλον.

Κάποιοι από όσους έχασαν τα κοπάδια τους εργάστηκαν προσωρινά στον τουρισμό, όμως μετά το τέλος της σεζόν αντιμετωπίζουν ξανά δυσκολίες. Ο κ. Αψώκαρδος σημείωσε επίσης ότι οι δυνατότητες απασχόλησης μπορεί να επηρεάζουν τις ενισχύσεις που δικαιούνται, ενώ προβλήματα υπάρχουν και με τη συνδεδεμένη ενίσχυση των βοοτρόφων.

Για τις τιμές του γάλακτος και των προϊόντων, προέβλεψε ότι η μείωση της παραγωγής μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις. Τόνισε, ωστόσο, ότι οι κτηνοτρόφοι επιθυμούν μια ισορροπημένη τιμή, που θα καλύπτει το κόστος τους χωρίς να επιβαρύνει υπέρμετρα τους καταναλωτές.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι θα χρειαστεί αρκετός χρόνος για να επιστρέψει η κτηνοτροφία της Λέσβου στα επίπεδα πριν από τον αφθώδη πυρετό. Πρώτο μέλημα, όπως είπε, είναι να σωθούν τα κοπάδια που έχουν απομείνει και στη συνέχεια να στηριχθούν όσοι έχασαν τα ζώα τους. Κάλεσε τους παραγωγούς που θα μπορέσουν να διατηρήσουν τα κοπάδια τους να μη λησμονήσουν τους συναδέλφους τους και, όταν έρθει η ώρα της ανασύστασης, να συμβάλουν προσφέροντας ζώα.

«Υπομονή» είναι το μήνυμα που στέλνει στους κτηνοτρόφους, προσθέτοντας πως όσοι καταφέρουν να κρατήσουν τα κοπάδια τους χρειάζεται να στηρίξουν και εκείνους που τα έχασαν.