Από έναν Συνεταιρισμό που περιοριζόταν ουσιαστικά στη λειτουργία του ελαιοτριβείου για δύο μήνες τον χρόνο, σε έναν φορέα που τυποποιεί ελαιόλαδο, οργανώνει τους κτηνοτρόφους και σχεδιάζει νέα υποδομή συγκέντρωσης γάλακτος. Αυτή την πορεία επαναδραστηριοποίησης περιέγραψε η πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιουργικού και Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Άντισσας, Βάγια Καρίνου, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΟ ΝΗΣΙ 99 FM και στην εκπομπή «Οικονομία της Υπαίθρου».

Η συζήτηση ανέδειξε τόσο τα βήματα που έχουν γίνει την τελευταία τετραετία όσο και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί της περιοχής. Οι χαμηλές τιμές του ελαιολάδου, το κόστος συγκομιδής, η οικονομική πίεση στην κτηνοτροφία και οι καθυστερήσεις στις ενισχύσεις διαμορφώνουν, σύμφωνα με την ίδια, συνθήκες που απειλούν την παραμονή των ανθρώπων στην παραγωγή και στα χωριά τους.

Ένα από τα στοιχεία που η κ. Καρίνου ξεχώρισε ως ένδειξη ανανέωσης της εμπιστοσύνης προς τον Συνεταιρισμό ήταν η αυξημένη συμμετοχή στις πρόσφατες εκλογές. Από 40 συμμετέχοντες στην προηγούμενη εκλογική διαδικασία, ο αριθμός έφτασε στους 62, ενώ η ίδια συγκέντρωσε 53 ψήφους.

Όπως περιέγραψε, η συμμετοχή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η ενασχόληση με τα κοινά και τις συλλογικές διαδικασίες υποχωρεί. Παράλληλα, καταγράφεται ενδιαφέρον από ανθρώπους που επιθυμούν να αποκτήσουν συνεταιριστική μερίδα και να ενταχθούν στο εγχείρημα, ακόμη και από άλλα χωριά.

Η πρώτη τετραετία αποτέλεσε, όπως είπε, «ένα σχολείο». Η ίδια μπήκε στη διοίκηση χωρίς μεγάλη εμπειρία, αλλά με διάθεση να δουλέψει για την επαναλειτουργία και τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων του Συνεταιρισμού. Στην προσπάθεια συμμετείχαν και μέλη που πρόσφεραν προσωπική εργασία για τον καθαρισμό, το βάψιμο και τη φροντίδα του ελαιοτριβείου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμμετοχή νέων ανθρώπων στο διοικητικό συμβούλιο, ελαιοπαραγωγών και κτηνοτρόφων που αναζητούν προοπτική στον τόπο τους. Ανάμεσά τους βρίσκεται και μια νεαρή κτηνοτρόφος, περίπου 25–26 ετών, η οποία, όπως ανέφερε, προσήλθε στον Συνεταιρισμό με την αγωνία να υπάρξει «μια επόμενη μέρα για όλους μας».

Η τυποποίηση έφερε όφελος στα μέλη

Ο Συνεταιρισμός έχει ήδη προχωρήσει στην τυποποίηση ελαιολάδου, διαθέτοντας διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, από παρθένο και εξαιρετικό παρθένο μέχρι μια premium επιλογή.

Σύμφωνα με την πρόεδρό του, περίπου πέντε τόνοι τυποποιημένου ελαιολάδου διατίθενται στην αγορά, σε καταστήματα, ταβέρνες και άλλους χώρους πώλησης. Η ίδια αναγνώρισε, ωστόσο, ότι απαιτείται ακόμη πολλή δουλειά για τη δημιουργία ενός ευρύτερου και σταθερού δικτύου διάθεσης.

Το αποτέλεσμα της τυποποίησης έχει ήδη επιστρέψει στους παραγωγούς με συγκεκριμένο οικονομικό όφελος. Όπως εξήγησε, τα έσοδα από τις πωλήσεις επέτρεψαν την επιστροφή πέντε λεπτών ανά κιλό στα αλεστικά των μελών. Έτσι, η σχετική χρέωση μειώθηκε από τα 95 στα 90 ευρώ ανά τόνο.

Πρόκειται, όπως τόνισε, για όφελος που προέκυψε από την εμπορική αξιοποίηση του τυποποιημένου προϊόντος. Τα υπόλοιπα έσοδα του ελαιοτριβείου καλύπτουν τις καθημερινές λειτουργικές ανάγκες, όπως τα μεροκάματα και το ηλεκτρικό ρεύμα.

Περισσότερες ελιές, αλλά αγωνία για το κόστος συγκομιδής

Η εικόνα της φετινής ελαιοπαραγωγής δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερες ποσότητες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξασφαλίζεται και καλύτερο εισόδημα. Η κ. Καρίνου εκτίμησε ότι, ανάλογα με την περιοχή, η αύξηση της παραγωγής μπορεί να φτάσει το 60%–70%, εξέφρασε όμως τον φόβο ότι μέρος του καρπού ενδέχεται να μείνει ασυγκόμιστο.

Αιτία είναι η σχέση ανάμεσα στην τιμή παραγωγού και στο κόστος που απαιτείται για να μαζευτούν και να αλεστούν οι ελιές. Οι τιμές των 3–3,5 ευρώ το κιλό, στις οποίες αναφέρθηκε, δεν αφήνουν, κατά την εκτίμησή της, επαρκές περιθώριο για την κάλυψη των εξόδων.

Η ίδια υποστήριξε ότι μια τιμή της τάξης των 5–6 ευρώ το κιλό θα μπορούσε να προσφέρει καλύτερη ισορροπία για τον παραγωγό. Αναφερόμενη στην προηγούμενη περίοδο των πολύ υψηλών τιμών, κοντά στα 9 ευρώ, σημείωσε ότι έφερε μεν χρήματα στους ελαιοπαραγωγούς, αλλά ακολούθησε μια έντονη διακύμανση που δυσκολεύει τον προγραμματισμό τους.

Η δακοκτονία πρέπει να ακολουθεί τις ανάγκες της περιοχής

Στη συνέντευξη τέθηκε και το ζήτημα του χρόνου ολοκλήρωσης της δακοκτονίας στη δυτική Λέσβο. Η κ. Καρίνου ανέφερε ότι, ενώ υπάρχει ανάγκη για πρώιμη συγκομιδή, η εκκρεμότητα ενός ακόμη ψεκασμού περιορίζει τη δυνατότητα έναρξης της άλεσης για τους συμβατικούς παραγωγούς. Έτσι, κατά τον χρόνο της συζήτησης, εξυπηρετούνταν οι βιολογικοί ελαιώνες.

Ζήτησε ο προγραμματισμός να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες στις περιοχές του νησιού.

Χωρίς κρούσματα, αλλά με βαριές οικονομικές συνέπειες

Για τον αφθώδη πυρετό, η πρόεδρος ανέφερε ότι οι έλεγχοι στην Άντισσα ολοκληρώθηκαν χωρίς να εντοπιστεί πρόβλημα, περιγράφοντας όμως την αγωνία που προκάλεσε η παρουσία της νόσου σε γειτονικές περιοχές.

Η απουσία κρουσμάτων δεν σημαίνει ότι οι κτηνοτρόφοι απέφυγαν τις οικονομικές επιπτώσεις. Σύμφωνα με την ίδια, ζώα που δεν μπόρεσαν να οδηγηθούν για σφαγή από την περίοδο του Πάσχα παραμένουν στις εκτροφές, αυξάνοντας το κόστος διατροφής, ενώ πλησιάζει η νέα περίοδος γεννήσεων.

Για τον λόγο αυτό ζήτησε την άμεση επαναλειτουργία των σφαγείων, τονίζοντας ότι οι κτηνοτρόφοι έχουν εξαντλήσει τις οικονομικές τους αντοχές.

Η κ. Καρίνου αναγνώρισε ότι δόθηκαν χρήματα σε παραγωγούς που έχασαν τα ζώα τους, υπογράμμισε όμως ότι χρειάζεται στήριξη και για όσους διατηρούν τα κοπάδια τους, συνεχίζουν να πληρώνουν ζωοτροφές και έχουν στερηθεί έσοδα εξαιτίας των περιορισμών.

Το παραληπτήριο γάλακτος και η διεκδίκηση καλύτερης τιμής

Στον τομέα της κτηνοτροφίας, ο Συνεταιρισμός έχει συγκροτήσει ομάδα παραγωγών γάλακτος και αναμένει την πρώτη δόση χρηματοδότησης για να προχωρήσει στη δημιουργία παραληπτηρίου.

Στόχος, σύμφωνα με την πρόεδρο, είναι να αποκτήσει ισχυρότερη βάση η συλλογική διαχείριση του γάλακτος και να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση των κτηνοτρόφων για καλύτερες τιμές.

Η κ. Καρίνου επέμεινε στην ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των κτηνοτρόφων στα συλλογικά σχήματα. Τόνισε επίσης ότι η σχέση με τους τυροκόμους πρέπει να στηρίζεται στην αναγνώριση της αμοιβαίας εξάρτησης, καθώς η μεταποίηση χρειάζεται την παραγωγή για να συνεχίσει να λειτουργεί.

Η κρίση έφερε πιο κοντά τους Συνεταιρισμούς

Μέσα στις δυσκολίες της επιζωοτίας, η ίδια διέκρινε και μια εξέλιξη που μπορεί να ανοίξει δρόμο για το επόμενο διάστημα. Οι Συνεταιρισμοί της Λέσβου ήρθαν πιο κοντά, γνωρίστηκαν καλύτερα και άρχισαν να συζητούν για κοινές πρωτοβουλίες.

Η προοπτική συνεργασιών συνδέεται, όπως εξήγησε, με την ανάγκη να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των παραγωγών. Αναφέρθηκε σε αρνητικές εμπειρίες του παρελθόντος, οι οποίες εξακολουθούν να κρατούν ανθρώπους μακριά από το συνεταιριστικό κίνημα, υποστηρίζοντας ότι η λειτουργία των σημερινών σχημάτων πρέπει να έχει στο επίκεντρο το συμφέρον του παραγωγού.

Για το Συνεταιρισμό της  Άντισσας, τα επόμενα βήματα είναι η ενίσχυση του δικτύου πωλήσεων του τυποποιημένου ελαιολάδου, η προώθηση του παραληπτηρίου γάλακτος και η αναζήτηση λύσεων για τους παραγωγούς που δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος της φετινής συγκομιδής.