Την κύρια ευθύνη για τη διαχείριση της κρίσης του αφθώδους πυρετού στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων απέδωσε ο Στρατής Νικολάου, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «ΣΤΟ ΝΗΣΙ 99 FM» και τον Θράσο Αβραάμ. Άσκησε κριτική για καθυστερήσεις, έλλειψη διαφάνειας και ανεπαρκή ενημέρωση των κτηνοτρόφων, ενώ καταλόγισε ευθύνες και στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για τη στάση της στη διαχείριση της επιζωοτίας.

Στη συνέντευξή του συνέδεσε την άμεση ανάγκη στήριξης των πληγέντων με τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την παραγωγή στη Λέσβο. Έθεσε το ζήτημα της διάθεσης των αρνιών που αναμένεται να γεννηθούν μέχρι τα Χριστούγεννα, αναφέρθηκε στις εκκρεμότητες των αποζημιώσεων και των ενισχύσεων και εξέφρασε ανησυχία για την οικονομική απόδοση της ελαιοσυγκομιδής.

«Η ανασφάλεια ξεκινάει από την κυβέρνηση»

«Τη μεγαλύτερη ευθύνη για όλη αυτή την κατάσταση την έχει το Υπουργείο», υπογράμμισε ο κ. Νικολάου, εξηγώντας ότι στην κεντρική διοίκηση ανήκουν ο σχεδιασμός της αντιμετώπισης της κρίσης και η συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά την εκτίμησή του, η ανεπαρκής ενημέρωση άφησε τους κτηνοτρόφους να αναζητούν μόνοι τους απαντήσεις, μέσα σε ένα περιβάλλον φημών και αντικρουόμενων πληροφοριών. Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των κυβερνητικών δεσμεύσεων εντείνουν την αβεβαιότητα για την επιβίωση των εκμεταλλεύσεών τους.

«Όλη αυτή η ανασφάλεια ξεκινάει από την κυβέρνηση», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι παραγωγοί χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις και έγκαιρη οικονομική στήριξη.

Στη συζήτηση, ο Θράσος Αβραάμ έθεσε την ανάγκη να αντιμετωπιστεί πρώτα η σημερινή καταστροφή των κτηνοτρόφων, με τις θανατώσεις να συνεχίζονται και τις αποζημιώσεις να αποτελούν κρίσιμο ζητούμενο. Ο κ. Νικολάου αναγνώρισε τη μεγάλη κυβερνητική ευθύνη, επιμένοντας ταυτόχρονα ότι ο σχεδιασμός για την επόμενη ημέρα πρέπει να ξεκινήσει ήδη.

Αιχμές και προς την Περιφέρεια

Η κριτική του επεκτάθηκε στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, την οποία κατηγόρησε ότι ακολουθεί «μια πολιτική της μαγκούρας», αντί να συμβάλλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης.

Ο ίδιος διαφώνησε με κινήσεις που, κατά την άποψή του, εμποδίζουν την εφαρμογή της επιλεγμένης στρατηγικής, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε διεκδίκηση αλλαγής της πρέπει να συνοδεύεται από σαφή εναλλακτική πρόταση.

Απαντώντας στην επισήμανση του δημοσιογράφου ότι η απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου αποτέλεσε μέσο πολιτικής πίεσης προς το Υπουργείο, επανέλαβε πως η βασική ευθύνη παραμένει στην κυβέρνηση. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η συμμετοχή της Περιφέρειας στη διαχείριση συνεπάγεται και δικές της υποχρεώσεις.

Κατά τον κ. Νικολάου, από την πρώτη εμφάνιση της νόσου θα έπρεπε να είχε οργανωθεί ένας ταχύς και εκτεταμένος έλεγχος στο νησί. Υποστήριξε ότι οι καθυστερήσεις δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση της επιζωοτίας και παρέτειναν την κρίση.

Οι επιφυλάξεις για αλλαγή στρατηγικής

Ιδιαίτερο μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στη συζήτηση για τον εμβολιασμό. Ο κ. Νικολάου εξέφρασε επιφυλάξεις για τη δυνατότητα εφαρμογής ενός τέτοιου προγράμματος από τον κρατικό μηχανισμό, επικαλούμενος τις δυσκολίες που έχουν ήδη παρουσιαστεί στους ελέγχους.

Όπως υποστήριξε, μια διαφορετική στρατηγική προϋποθέτει οργανωμένο σχέδιο, συνεχή παρακολούθηση, επανελέγχους και τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας. Έθεσε επίσης ζητήματα εμπορίας των προϊόντων και οικονομικής αντοχής των εκμεταλλεύσεων, τα οποία, κατά την άποψή του, πρέπει να συνυπολογίζονται στη λήψη αποφάσεων.

Δεν εμφανίστηκε βέβαιος για το αν πρέπει να αλλάξει τώρα η ακολουθούμενη πολιτική. Δήλωσε «πολύ συγκρατημένα αισιόδοξος» για την πορεία της ασθένειας, σημειώνοντας ότι εξακολουθούν να εμφανίζονται εστίες.

Οι αποζημιώσεις και η αναμονή για τις ζωοτροφές

Για τις πληρωμές προς τους πληγέντες, ο κ. Νικολάου ανέφερε ότι, σύμφωνα με την εικόνα που έχει, έχουν καταβληθεί αποζημιώσεις σε μέρος των κτηνοτρόφων για τα θανατωμένα ζώα, καθώς και ενισχύσεις για απώλεια εισοδήματος. Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν γνωρίζει πόσοι έχουν πληρωθεί ούτε αν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι καταβολές.

Αναφέρθηκε ακόμη στην αναμενόμενη ενίσχυση των 54 εκατομμυρίων ευρώ για το κόστος των ζωοτροφών στις περιοχές της χώρας που επηρεάστηκαν από περιοριστικά μέτρα. Όπως είπε, το ποσό που θα αναλογεί ανά ζώο δεν μπορεί να υπολογιστεί χωρίς να είναι γνωστό το σύνολο των δικαιούχων.

Κατηγόρησε την κυβέρνηση για ανακολουθία ως προς το χρονοδιάγραμμα, αναφέροντας ότι οι εξαγγελίες για έκδοση της σχετικής απόφασης έως το τέλος Σεπτεμβρίου και πληρωμές στις αρχές Οκτωβρίου δεν είχαν υλοποιηθεί κατά τον χρόνο της συνέντευξης.

Το ερώτημα για τα αρνιά των Χριστουγέννων

Ως ένα από τα πιο επείγοντα ζητήματα ανέδειξε τη διαχείριση των περίπου 200.000 αρνιών που, σύμφωνα με την εκτίμησή του, αναμένεται να γεννηθούν μέχρι τα Χριστούγεννα.

«Εδώ η κυβέρνηση πρέπει να δώσει μια λύση και να πει στον κτηνοτρόφο τι ακριβώς πρέπει να κάνει», τόνισε, προειδοποιώντας ότι η αναβολή των αποφάσεων θα οδηγήσει σε λύσεις υπό πίεση.

Κατά τον ίδιο, ο σχεδιασμός θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει από το καλοκαίρι, ώστε οι παραγωγοί να γνωρίζουν εγκαίρως πώς θα διαχειριστούν τα ζώα τους και με ποιες δυνατότητες διάθεσης της παραγωγής τους.

«Με τρία ευρώ δεν συμφέρει να μαζέψεις τις ελιές»

Περνώντας στην ελαιοκομία, ο κ. Νικολάου περιέγραψε μια δύσκολη προοπτική για τους παραγωγούς, συνδέοντας την πίεση στις τιμές του ελαιολάδου με την αύξηση του κόστους παραγωγής και τη γενικότερη ακρίβεια.

«Με τρία ευρώ δεν νομίζω ότι συμφέρει πια κανέναν να βγει να μαζέψει τις ελιές», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την ανησυχία ότι αρκετοί ελαιώνες θα μείνουν ασυγκόμιστοι. Εκτίμησε ότι μέρος των ιδιοκτητών ενδέχεται να περιοριστεί στη συλλογή της ποσότητας που χρειάζεται για τις οικογενειακές του ανάγκες.

Η τοποθέτησή του ανέδειξε το πρόβλημα της σχέσης ανάμεσα στην τιμή που λαμβάνει ο παραγωγός και στις δαπάνες που απαιτούνται για τη συγκομιδή και την παραγωγή του λαδιού.

Εκκρεμότητες στις ενισχύσεις και αγωνία για όσους έχασαν τα κοπάδια τους

Ο κ. Νικολάου αναφέρθηκε επίσης σε προβλήματα στο σύστημα καταχώρισης των αιτήσεων ενίσχυσης και σε μεταθέσεις των χρονοδιαγραμμάτων πληρωμής, εκφράζοντας αβεβαιότητα τόσο για τον χρόνο όσο και για την πληρότητα των καταβολών.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, παραμένουν εκκρεμότητες σε συνδεδεμένες ενισχύσεις, οικολογικά σχήματα και άλλες πληρωμές. Ξεχωριστή αναφορά έκανε στην ενίσχυση γάλακτος των μικρών νησιών του Αιγαίου, υποστηρίζοντας ότι παραγωγοί έχουν μείνει απλήρωτοι λόγω λανθασμένων ή εκπρόθεσμων καταστάσεων από ορισμένα τυροκομεία.

Έθεσε ακόμη το ζήτημα της διατήρησης των ενισχύσεων για τους κτηνοτρόφους που έχασαν το ζωικό τους κεφάλαιο εξαιτίας των υποχρεωτικών θανατώσεων. Όπως είπε, χρειάζεται σαφής απάντηση από τις αρμόδιες αρχές για την κάλυψή τους μέσω της αναγνώρισης λόγων ανωτέρας βίας.

Νέος σχεδιασμός με συμμετοχή των παραγωγών

Η πρόταση του κ. Νικολάου για την επόμενη ημέρα στηρίζεται σε τρεις άξονες, τη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα της παραγωγής.

Διευκρίνισε ότι οι έννοιες αυτές πρέπει να αποκτήσουν συγκεκριμένο περιεχόμενο. Η βιωσιμότητα αφορά το εισόδημα του παραγωγού, η ανθεκτικότητα την αντιμετώπιση της ξηρασίας, της κλιματικής κρίσης και των επιζωοτιών, ενώ η ανταγωνιστικότητα συνδέεται με την ποιότητα, την αναγνωρισιμότητα και την πρόσβαση των προϊόντων στις αγορές.

Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των ομάδων παραγωγών, των συνεταιρισμών και των συνεργασιών στη μεταποίηση, ώστε οι παραγωγοί να αποκτήσουν ισχυρότερο ρόλο στην αγορά.

Κάλεσε την Περιφέρεια να οργανώσει ουσιαστικό διάλογο για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, με συμμετοχή κτηνοτρόφων, ελαιοκαλλιεργητών, συλλόγων, μεταποιητών και τυποποιητών. Προειδοποίησε ότι χωρίς προηγούμενη επεξεργασία θέσεων, η τοπική συμμετοχή κινδυνεύει να περιοριστεί σε μια τυπική παρουσίαση χωρίς συγκεκριμένες διεκδικήσεις.

Ως παράδειγμα έφερε το αίτημα αύξησης των πόρων του προγράμματος Μικρών Νησιών Αιγαίου από τα 23,9 εκατομμύρια στα 40 έως 50 εκατομμύρια ευρώ, με στόχο την καλύτερη κάλυψη του κόστους μεταφοράς ζωοτροφών και την ενίσχυση των παραδοσιακών ελαιώνων. Ζήτησε οι προτάσεις αυτές να ενταχθούν σε συγκροτημένο περιφερειακό σχέδιο και να κατατεθούν στο Υπουργείο στο πλαίσιο του σχεδιασμού της νέας ΚΑΠ.