Οι τιμές παραγωγού του ελαιολάδου έχουν πιάσει πάτο, η καταβολή των αγροτικών επιδοτήσεων από χρόνο σε χρόνο γίνεται πιο αμφίβολη. Επιπρόσθετα από το 2028 και μετά έρχονται νέες περικοπές στις αγροτικές επιδοτήσεις οι οποίες αναμένεται να ξεπεράσουν το 20%. Πέρα από τους συγκυριακούς λόγους που οδηγούν στην μείωση του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών είναι φανερό που υπάρχουν και στοιχεία που οδηγούν σε μεσομακροχρόνια μείωση του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών.

Οι παραδοσιακοί ελαιώνες, όπως είναι αυτοί της Λέσβου και των νησιών του Βορείου Αιγαίου, παρότι παράγουν εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδο δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τους ελαιώνες υπέρπυκνης φύτευσης στο κόστος παραγωγής και την απόδοση εισοδήματος. Ωστόσο φαίνεται πως οι εξαιρετικά περιορισμένη χρήση ενέργειας, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων στους παραδοσιακούς ελαιώνες της Λέσβου και των άλλων νησιών του Βορείου Αιγαίου μπορούν να γίνουν πηγή πρόσθετου εισοδήματος για τους καλλιεργητές. Δηλαδή μετά από την πιστοποίηση του αρνητικού αποτυπώματος άνθρακα των ελαιώνων της Λέσβου θα μπορούσαν οι παραγωγοί να πουλάνε δικαιώματα άνθρακα σε επιχειρήσεις που τα χρειάζονται και ένα να αποκομίζουν ένα σημαντικό εισόδημα.

Ο καθηγητής Χημείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Σέρκος Χαρουτουνιάν, στην εκδήλωση Roots of Lesvos, που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου στην Αγία Παρασκευή παρουσίασε ένα διαφορετικό τρόπο για την ενίσχυση του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών της Λέσβο. Στο επίκεντρο της πρότασής του βρέθηκε η δυνατότητα αξιοποίησης της απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα από τους ελαιώνες, μέσω της εθελοντικής αγοράς άνθρακα.

Αναφερόμενος στα περίπου 11 εκατομμύρια ελαιόδεντρα της Λέσβου, ο καθηγητής υποστήριξε ότι ο ελαιώνας του νησιού μπορεί να αποκτήσει πρόσθετη οικονομική αξία μέσα από την περιβαλλοντική του λειτουργία. Η πρότασή του αφορά την ανάπτυξη ενός οργανωμένου μηχανισμού, ώστε η απορρόφηση άνθρακα να μπορεί να αξιοποιηθεί στην αντίστοιχη αγορά και να αποφέρει έσοδα στους παραγωγούς.

Όπως εκτίμησε, μια τέτοια προσπάθεια θα μπορούσε να ενισχύσει το εισόδημα του ελαιοκαλλιεργητή κατά 10%, 20% ή ακόμη και 30%, ανάλογα με τις τιμές που θα επιτυγχάνονταν. Πρόκειται για δυνατότητες που ο ίδιος έθεσε προς διερεύνηση και ανάπτυξη.

Ο κ. Χαρουτουνιάν συνέδεσε την πρόταση αυτή με την ανάγκη να αλλάξει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα τοπικά προϊόντα και η σχέση τους με τον τουρισμό. Υπογράμμισε ότι τα πλεονεκτήματα του τόπου πρέπει να μεταφράζονται σε μεγαλύτερη αξία για την παραγωγή, επισημαίνοντας πως η πώληση του προϊόντος στα τρία ευρώ το κιλό δεν προσφέρει επαρκή προοπτική.

Πώς λειτουργεί η αγορά δικαιωμάτων άνθρακα

Για να εξηγήσει πώς λειτουργεί η συγκεκριμένη αγορά, αναφέρθηκε σε παλαιότερη συνεργασία του με μεγάλη γαλλική εταιρεία, η οποία του είχε ζητήσει να αντισταθμίσει το ανθρακικό αποτύπωμα συνεδρίου στο Παρίσι με 10.000 συμμετέχοντες. Σύμφωνα με την περιγραφή του, υπολογίστηκαν οι εκπομπές που συνδέονταν με τις μετακινήσεις, τη διατροφή και τις υπόλοιπες δραστηριότητες του συνεδρίου και στη συνέχεια αγοράστηκαν οι αντίστοιχες πιστώσεις άνθρακα.

Η εμπειρία αυτή, όπως εξήγησε, τον οδήγησε στο ερώτημα γιατί να μην αξιοποιηθεί ανάλογα και η απορρόφηση άνθρακα από τις ελληνικές ελιές και τα υπόλοιπα δέντρα.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα, στο οποίο, κατά τον ίδιο, η ελληνική ομάδα είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, με τη συμμετοχή Ιταλών και Ισπανών συνεργατών. Όπως ανέφερε, αναπτύχθηκε ένα σύστημα το οποίο δοκιμάστηκε στην Ιταλία και στην Ισπανία, ενώ υπήρξε ενδιαφέρον από τη Γαλλία για την εφαρμογή του.

Και μια προτροπή στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

Ωστόσο, ο καθηγητής σημείωσε ότι οι προσπάθειές του να προχωρήσει η πρωτοβουλία σε επίπεδο ελληνικού κράτους δεν έχουν αποδώσει. Πρότεινε, επομένως, να εξεταστεί η δυνατότητα μιας τοπικής εκκίνησης. Ουσιαστικά προέτρεψε την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να πάρει το θέμα πάνω της και να ανοίξει αυτή την προοπτική ενίσχυσης του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών της Λέσβου «Τουλάχιστον να ξεκινήσουμε τοπικά ή κάπως, γιατί φαίνεται ότι η Αθήνα είναι πολύ μακριά από εδώ».