Την επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών ομίλων ζητούν έξι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο μιας πανευρωπαϊκής παρέμβασης, ωστόσο από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία απουσιάζει η Ελλάδα, η οποία δεν περιλαμβάνεται στις χώρες που έχουν ζητήσει την εξέταση του μέτρου.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η Γερμανία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Αυστρία, η Ιταλία και η Πολωνία έχουν απευθυνθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας να εξεταστεί η επιβολή έκτακτης φορολόγησης στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο έντονων πιέσεων στις τιμές της ενέργειας, καθώς οι αναταράξεις στις ενεργειακές ροές εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν και η αύξηση των τιμών των καυσίμων δημιουργούν νέες επιβαρύνσεις για καταναλωτές και επιχειρήσεις, ενόψει μάλιστα του χειμώνα.

Αξιοσημείωτη είναι η απουσία της Ελλάδας από την ομάδα των έξι κρατών-μελών που ζητούν την εξέταση της έκτακτης φορολόγησης, παρά το γεγονός ότι το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό βάρος για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Τι εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η Κομισιόν προτίθεται να αξιολογήσει τις επιπτώσεις και τη δυνατότητα εφαρμογής ενός πανευρωπαϊκού φόρου στα έκτακτα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί οριστική απόφαση.

Η συζήτηση επικεντρώνεται στο κατά πόσο οι επιχειρήσεις που αποκομίζουν αυξημένα κέρδη λόγω της ενεργειακής κρίσης θα πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερο στην αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεών της.

Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του Γερμανού υπουργού Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ο οποίος επισήμανε ότι οι εταιρείες διύλισης και πετρελαίου επωφελούνται από την κρίση, την ώρα που οι καταναλωτές καλούνται να επωμιστούν το αυξημένο κόστος.

Παρά την πίεση των έξι κρατών-μελών, η προοπτική μιας κοινής ευρωπαϊκής λύσης δεν συγκεντρώνει την ομόφωνη υποστήριξη των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, προειδοποίησε για τις δυσκολίες εφαρμογής ενός τέτοιου μέτρου, υπενθυμίζοντας ότι το πλαφόν στα έσοδα των ηλεκτροπαραγωγών κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση απέφερε σημαντικά λιγότερα από τα 50 δισ. ευρώ που είχαν αρχικά εκτιμηθεί, ενώ προκάλεσε και δικαστικές διαμάχες.

Από την πλευρά του, ο επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, εμφανίστηκε αντίθετος σε μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο.

Το ερώτημα για τη στάση της Ελλάδας

Η συζήτηση για τη φορολόγηση των ενεργειακών υπερκερδών αναμένεται να συνεχιστεί στην επικείμενη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.

Για την Ελλάδα, το βασικό ερώτημα είναι γιατί δεν συγκαταλέγεται στις χώρες που ανέλαβαν την πρωτοβουλία να ζητήσουν την εξέταση ενός τέτοιου μέτρου, σε μια συγκυρία κατά την οποία η αντιμετώπιση της ακρίβειας στην ενέργεια παραμένει κρίσιμο ζήτημα.

Η απουσία της από τη συγκεκριμένη ομάδα δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιτίθεται στην έκτακτη φορολόγηση. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των κυβερνήσεων που, σύμφωνα με το Bloomberg, έχουν ζητήσει επισήμως από την Κομισιόν να εξετάσει τη σχετική παρέμβαση.