Σημαντικά στοιχεία για το Κτηματολόγιο, τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν χιλιάδες ιδιοκτήτες στη Λέσβο, αλλά και τον κίνδυνο να επηρεαστούν οι αγροτικές επιδοτήσεις λόγω λανθασμένων καταγραφών, έδωσε ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου, Στρατής Μανωλακέλλης, μιλώντας στο «Ν» 99 fm.

Η συζήτηση επεκτάθηκε στα νέα προγράμματα ανακαίνισης κατοικιών, στην ανάγκη ελέγχου της στατικής επάρκειας του γερασμένου κτιριακού αποθέματος και στα αποτελέσματα των πρωτοβάθμιων προσεισμικών ελέγχων στα σχολεία. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη διερεύνηση της πιθανής θαλάσσιας ρύπανσης από το διαλυτήριο πλοίων του Αλιαγά της Τουρκίας, απέναντι από τη Λέσβο.

Τι γίνεται με όσους δεν υπέβαλαν δήλωση

Η διαδικασία κτηματογράφησης για το μεγαλύτερο μέρος της Λέσβου και τη Λήμνο, με εξαίρεση τις Δημοτικές Ενότητες Μυτιλήνης και Γέρας, ολοκληρώθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου. Η αρχική προθεσμία έληγε στις 3 Αυγούστου, ωστόσο, έπειτα από πιέσεις προς το αρμόδιο υπουργείο, δόθηκε παράταση ενός μήνα.

Όπως διευκρίνισε ο Στρατής Μανωλακέλλης, η λήξη της προθεσμίας δεν σημαίνει ότι όσοι δεν υπέβαλαν δήλωση χάνουν οριστικά τη δυνατότητα να καταχωρίσουν την περιουσία τους. Νέες δηλώσεις θα μπορούν να γίνουν όταν η περιοχή περάσει στο λειτουργούν Κτηματολόγιο, κάτι που, σύμφωνα με τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό, αναμένεται στις αρχές του 2027.

Με τα σημερινά δεδομένα, η εκπρόθεσμη καταχώριση δεν θα συνοδεύεται από πρόστιμο με τη συνηθισμένη έννοια, αλλά από επιβάρυνση που θα αντιστοιχεί στο 0,5% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Στη νέα κτηματογράφηση έχουν ήδη εντοπιστεί λάθη, επικαλύψεις και πρόδηλα σφάλματα. Ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου σημείωσε, πάντως, ότι η έκτασή τους είναι αισθητά μικρότερη σε σχέση με όσα καταγράφηκαν πριν από περίπου 25 χρόνια στις περιοχές της Μυτιλήνης και της Γέρας.

Νέα πλατφόρμα για τις γεωμετρικές μεταβολές

Από τις 18 Σεπτεμβρίου λειτουργεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα «metavoles.ktimatologio.gr», μέσω της οποίας οι ιδιοκτήτες μπορούν να ζητήσουν γεωμετρικές μεταβολές στα ακίνητά τους.

Η διαδικασία αφορά περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν αποκλίσεις στα όρια ή στην έκταση ενός ακινήτου, επικαλύψεις με όμορες ιδιοκτησίες και άλλα αντίστοιχα προβλήματα. Ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να αναρτά νέο τοπογραφικό διάγραμμα, το οποίο θα εξετάζεται από πιστοποιημένο μηχανικό του Κτηματολογίου.

Στη συνέχεια θα ενημερώνεται ο όμορος ιδιοκτήτης, ο οποίος θα έχει προθεσμία 30 ημερών για να υποβάλει τεκμηριωμένη ένσταση. Δεν θα αρκεί, δηλαδή, μια απλή δήλωση διαφωνίας, αλλά θα πρέπει να προσκομίζονται τοπογραφικό διάγραμμα και συγκεκριμένα στοιχεία που να στηρίζουν την ένσταση.

Αυτή είναι και η βασική διαφορά σε σχέση με παλαιότερες προσπάθειες διόρθωσης, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις δεν προχώρησαν επειδή απαιτούνταν η συναίνεση του όμορου ιδιοκτήτη.

«Νομίζω ότι κάτι θα διορθωθεί. Σε ποιον βαθμό, μένει να το δούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Στρατής Μανωλακέλλης, κρατώντας χαμηλούς τόνους ως προς την αποτελεσματικότητα της νέας διαδικασίας.

Αναγνωρισμένα προβλήματα σε 10.500 γεωτεμάχια

Ξεχωριστή διαδικασία προβλέπεται για τα ακίνητα που έχουν ενταχθεί στον επαναπροσδιορισμό. Πρόκειται για περίπου 10.500 γεωτεμάχια, για τα οποία το ίδιο το Κτηματολόγιο έχει αναγνωρίσει την ύπαρξη προβλημάτων.

Από αυτά, περίπου 5.500 βρίσκονται στη Δημοτική Ενότητα Μυτιλήνης και άλλα 5.000 στη Δημοτική Ενότητα Γέρας και στην περιοχή του Κάτω Τρίτους. Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις αναμένεται να λειτουργήσει διαφορετική ηλεκτρονική πλατφόρμα στις αρχές του 2027.

Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου, εάν ένας ιδιοκτήτης που έχει ήδη ενταχθεί στον επαναπροσδιορισμό επιχειρήσει να υποβάλει αίτημα στην πλατφόρμα των γεωμετρικών μεταβολών, το σύστημα θα αναγνωρίζει την περίπτωσή του και δεν θα επιτρέπει τη συνέχιση της διαδικασίας.

Κίνδυνος για τις αγροτικές επιδοτήσεις

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η σύνδεση των δηλώσεων αγροτών και κτηνοτρόφων με τα στοιχεία του Κτηματολογίου. Από φέτος απαιτείται αντιστοίχιση του Αριθμού Φορολογικού Μητρώου του δικαιούχου με τον ΚΑΕΚ του ακινήτου.

Το πρόβλημα είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι εκτάσεις που εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο απέχουν σημαντικά από την πραγματικότητα. Υπάρχουν, σύμφωνα με τον Στρατή Μανωλακέλλη, παραδείγματα ιδιοκτητών που διαθέτουν έκταση δέκα στρεμμάτων, ενώ στο ΚΑΕΚ εμφανίζεται μόλις ένα στρέμμα ή ακόμη και μισό.

Εφόσον η πληρωμή υπολογιστεί αποκλειστικά με βάση την έκταση που εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο, οι παραγωγοί κινδυνεύουν να χάσουν σημαντικό μέρος των ενισχύσεών τους για λάθη που παραμένουν άλυτα εδώ και δεκαετίες.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο έχει ζητήσει να εξαιρεθούν για τουλάχιστον δύο χρόνια η Λέσβος και η Χίος από την εφαρμογή του νέου συστήματος αντιστοίχισης, ώστε να δοθεί χρόνος για τις απαραίτητες διορθώσεις.

Ο Στρατής Μανωλακέλλης εκτίμησε ότι αναμένονται εξελίξεις μέσα στις επόμενες εβδομάδες, επισημαίνοντας ότι η Λέσβος έχει ήδη δεχθεί ισχυρό οικονομικό πλήγμα από τον αφθώδη πυρετό και δεν μπορεί να επιβαρυνθεί με νέες απώλειες εισοδήματος για τους παραγωγούς.

Η πάγια θέση του Τεχνικού Επιμελητηρίου ήταν η επανακτηματογράφηση των προβληματικών περιοχών. Από τη στιγμή, όμως, που αυτή δεν προχώρησε, όπως είπε, θα πρέπει να αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμη διαδικασία για να προστατευθεί η περιουσία των πολιτών.

Επιδότηση έως 90% για ανακαίνιση κατοικιών

Ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου αναφέρθηκε και στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω», για το οποίο έχει ήδη ολοκληρωθεί η πρώτη επιλογή των δυνητικών δικαιούχων με βάση εισοδηματικά, ηλικιακά και άλλα κριτήρια.

Οι αιτήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν έως το τέλος του 2026. Το πρόγραμμα θα αφορά κατά 80% εργασίες ανακαίνισης και κατά 20% παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν εργασίες σε κουζίνες και μπάνια, αλλαγές πλακιδίων και ειδών υγιεινής, χρωματισμοί και άλλες επισκευές.

Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως το 90%, με ανώτατο προϋπολογισμό τις 36.000 ευρώ. Προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί σε κατοικίες που εμφανίζονται κλειστές στο έντυπο Ε9, με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης.

Ο Στρατής Μανωλακέλλης εξέφρασε, ωστόσο, την αντίθεσή του στο ενδεχόμενο οι αιτήσεις να αξιολογηθούν με τη λογική της χρονικής προτεραιότητας, δηλαδή να προηγούνται όσοι καταφέρουν να υποβάλουν γρηγορότερα τον φάκελό τους.

Δεν αρκεί το ενεργειακό «λίφτινγκ»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου στην ανάγκη να υπάρξει πρόγραμμα για τη στατική επάρκεια των παλαιών κτιρίων.

Όπως σημείωσε, οι παρεμβάσεις δεν μπορεί να περιορίζονται στην ενεργειακή αναβάθμιση και στη βελτίωση της εξωτερικής εικόνας, όταν στο εσωτερικό του κτιρίου ενδέχεται να υπάρχουν σοβαρά στατικά προβλήματα. Το ζήτημα αφορά τόσο τις ιδιωτικές κατοικίες όσο και τα δημόσια κτίρια και τα σχολεία, καθώς μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος είναι γερασμένο.

Σε ό,τι αφορά τα σχολικά κτίρια, έχουν ολοκληρωθεί οι πρωτοβάθμιοι προσεισμικοί έλεγχοι. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα περισσότερα σχολεία εμφανίζονται σε καλή κατάσταση, υπάρχουν όμως και κτίρια για τα οποία απαιτείται δευτεροβάθμιος, αναλυτικότερος έλεγχος.

Στο μικροσκόπιο το διαλυτήριο του Αλιαγά

Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο Στρατής Μανωλακέλλης αποκάλυψε ότι το Τεχνικό Επιμελητήριο έχει ζητήσει τη συνδρομή του Πανεπιστημίου Αιγαίου για να εξεταστεί η πιθανή θαλάσσια ρύπανση από το μεγάλο διαλυτήριο πλοίων στον κόλπο του Αλί Αγά, απέναντι από τη Λέσβο.

Στόχος είναι να μελετηθεί, αρχικά μέσω μαθηματικής μοντελοποίησης, η πιθανή μεταφορά ρυπασμένων ιζημάτων από τις εργασίες διάλυσης των πλοίων. Ο ίδιος απέφυγε να προκαταλάβει τα αποτελέσματα, τονίζοντας ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και ότι το θέμα θα παρουσιαστεί αναλυτικότερα όταν υπάρξουν συγκεκριμένα επιστημονικά δεδομένα.