
Μια σημαντική παρέμβαση για την προστασία, την τεκμηρίωση και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του Θεόφιλου δρομολογεί ο Δήμος Μυτιλήνης στο Μουσείο Θεόφιλου στη Βαρειά.
Το έργο προβλέπει την ψηφιοποίηση της συλλογής και του πολύτιμου αρχειακού υλικού του Μουσείου, αλλά και τη συνολικότερη αναβάθμιση του τρόπου με τον οποίο παρουσιάζονται στους επισκέπτες η ζωή και το έργο του Λέσβιου λαϊκού ζωγράφου.
Με απόφαση του δημάρχου Μυτιλήνης, Παναγιώτη Χριστόφα, η υπηρεσία ανατέθηκε στον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας που έχει υπογραφεί μεταξύ του Δήμου και του Πανεπιστημίου.
Στο έργο θα συμβάλει το Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, αξιοποιώντας την επιστημονική γνώση και τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών για τη διαφύλαξη και την καλύτερη παρουσίαση της συλλογής.
Η συνολική αξία της ανάθεσης ανέρχεται σε 32.859,45 ευρώ με ΦΠΑ, ενώ η προθεσμία ολοκλήρωσης ορίζεται σε έξι μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.
Στο Μουσείο Θεόφιλου φυλάσσεται σημαντικό αρχειακό υλικό που σχετίζεται με τον ζωγράφο και την εποχή του. Πρόκειται για έγγραφα, επιστολές, περιοδικά, έντυπα και άλλα τεκμήρια, τα οποία αποτελούν πολύτιμες πηγές για την έρευνα και τη βαθύτερη κατανόηση της ζωής και του έργου του.
Λόγω της παλαιότητας και της ευαισθησίας τους, τα τεκμήρια αυτά κινδυνεύουν από τη φυσική φθορά του χρόνου. Για τον λόγο αυτό θα ψηφιοποιηθούν, ώστε να δημιουργηθεί ένα οργανωμένο ψηφιακό αρχείο που θα εξασφαλίζει τη διάσωσή τους και θα διευκολύνει την τεκμηρίωση και τη μελλοντική αξιοποίησή τους.
Παράλληλα, τα πρωτότυπα αντικείμενα θα τοποθετηθούν σε ειδικές προθήκες, με τις κατάλληλες συνθήκες προστασίας. Οι προθήκες θα συνοδεύονται από ενημερωτικές πινακίδες, ώστε ο επισκέπτης να γνωρίζει τι ακριβώς βλέπει και ποια είναι η ιστορική και καλλιτεχνική αξία κάθε τεκμηρίου.
Η παρέμβαση δεν περιορίζεται στην ψηφιοποίηση του αρχείου. Η μελέτη θα εξετάσει συνολικά και τον τρόπο έκθεσης των πινάκων του Θεόφιλου.
Στόχος είναι τα έργα να μην παρουσιάζονται αποσπασματικά ή με τυχαία σειρά, αλλά να αποκτήσουν συγκεκριμένη μουσειολογική διάταξη. Η τοποθέτησή τους θα γίνει με βάση τη χρονολογία δημιουργίας, τη θεματολογία, τις διαφορετικές περιόδους της καλλιτεχνικής πορείας του ζωγράφου και τις ενότητες που αναδεικνύονται μέσα από το έργο του.
Με αυτόν τον τρόπο, ο επισκέπτης θα μπορεί να ακολουθεί μια κατανοητή διαδρομή και να αντιλαμβάνεται καλύτερα την εξέλιξη της ζωγραφικής του Θεόφιλου, τις επιρροές του και τη σχέση του με την ιστορία, την καθημερινότητα και τη λαϊκή παράδοση.
Στο πλαίσιο του σχεδιασμού θα αξιοποιηθεί και ένα δωμάτιο του Μουσείου, το οποίο μέχρι πρόσφατα χρησιμοποιούνταν ως αποθηκευτικός χώρος και έχει πλέον αδειάσει.
Ο χώρος πρόκειται να μετατραπεί σε αίθουσα εισαγωγής στη ζωή και το έργο του ζωγράφου. Εκεί θα προβάλλεται ένα σύντομο οπτικοακουστικό υλικό, λειτουργώντας ως εισαγωγή πριν από την περιήγηση στις αίθουσες.
Το βίντεο θα απευθύνεται τόσο στους μεμονωμένους επισκέπτες όσο και σε οργανωμένες ομάδες και σχολεία, προσφέροντας τις βασικές πληροφορίες που χρειάζεται κάποιος πριν γνωρίσει από κοντά τη συλλογή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην πρόσβαση των ξένων επισκεπτών στο πληροφοριακό υλικό. Οι παρουσιάσεις και οι επεξηγηματικές πληροφορίες θα είναι διαθέσιμες σε πολλές γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα ελληνικά, τα αγγλικά και τα τουρκικά.
Στις προθήκες και στα εκθέματα θα τοποθετηθούν επίσης κωδικοί QR, τους οποίους οι επισκέπτες θα μπορούν να σαρώνουν με το κινητό τους τηλέφωνο. Μέσω αυτών θα αποκτούν πρόσβαση σε πρόσθετες πληροφορίες, ψηφιοποιημένα τεκμήρια και πολύγλωσσο περιεχόμενο για τον Θεόφιλο και τα έργα του.
Η χρήση των νέων τεχνολογιών αναμένεται να ενισχύσει τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του Μουσείου και να κάνει την επίσκεψη περισσότερο κατανοητή, διαδραστική και ελκυστική.
Η αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Μυτιλήνης, Εριφύλη Χιωτέλλη, δήλωσε στο «Ν» ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση, η οποία συνδέει την προστασία των αυθεντικών τεκμηρίων με τη σύγχρονη παρουσίαση του έργου του Θεόφιλου.
Όπως επισήμανε, η ψηφιοποίηση είναι απαραίτητη για τη διάσωση υλικού που κινδυνεύει από τη φθορά, ενώ η νέα μουσειολογική προσέγγιση θα βοηθήσει τον επισκέπτη να κατανοήσει ουσιαστικότερα την προσωπικότητα και την καλλιτεχνική διαδρομή του ζωγράφου.
Η ίδια υπογράμμισε ότι ο Θεόφιλος αποτελεί μια από τις σημαντικότερες μορφές της πολιτιστικής ταυτότητας της Λέσβου και ότι στόχος του Δήμου είναι το Μουσείο να εξελιχθεί σε έναν σύγχρονο και ζωντανό χώρο πολιτισμού, εκπαίδευσης και γνωριμίας με το έργο του.