
Μια καστανιά, μια ξύλινη πινακίδα και ένα κινητό τηλέφωνο αρκούν για να ξεκινήσει ένα ταξίδι στις μνήμες της Αγιάσου. Την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, από τις 12 το μεσημέρι έως τις 4 το απόγευμα, οι επισκέπτες του Καστανιώνα θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον τόπο ακούγοντας τους ανθρώπους που μεγάλωσαν και εργάστηκαν δίπλα στα δέντρα του.
Το Visit Agiasos συμμετέχει στα Open Farm Days με τη δράση «Άκου τον Καστανιώνα – Ένα δάσος γεμάτο φωνές και ιστορίες», στην περιοχή Πενθίλη-Πιτζίλια της Αγιάσου. Με ελεύθερη είσοδο για μικρούς και μεγάλους, η διοργάνωση προτείνει έναν περίπατο στον οποίο κάθε επισκέπτης επιλέγει τις στάσεις του και ανακαλύπτει ιστορίες με τον δικό του ρυθμό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το «Ζωντανό Μουσείο Καστανιώνα», μια πρωτοβουλία του Visit Agiasos που υλοποιήθηκε με επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού. Μεγαλύτεροι κάτοικοι της Αγιάσου κατέθεσαν μνήμες, εμπειρίες και γνώσεις μιας ολόκληρης ζωής, δημιουργώντας ένα ηχητικό αρχείο προφορικής ιστορίας. Οι αφηγήσεις αυτές επιστρέφουν τώρα στον φυσικό χώρο με τον οποίο συνδέονται.
Πάνω στις καστανιές έχουν τοποθετηθεί ξύλινες πινακίδες με QR codes. Με μια σάρωση στο κινητό, ο περίπατος αποκτά φωνή και κάθε στάση ανοίγει ένα διαφορετικό κεφάλαιο της τοπικής ζωής.
Οι επισκέπτες μπορούν να ακούσουν για το ιδιαίτερο οικοσύστημα του Καστανιώνα, τη συγκομιδή των κάστανων και τις αλλαγές της μέσα στον χρόνο. Να γνωρίσουν λέξεις και εκφράσεις της αγιασώτικης ντοπιολαλιάς, παραδοσιακές συνταγές, τη μελισσοκομική παράδοση και αναμνήσεις από τη Γιορτή Κάστανου. Ανάμεσά τους ξεδιπλώνονται προσωπικές ιστορίες ανθρώπων που συνέδεσαν την καθημερινότητά τους με τη γη και την παραγωγή.
Η δράση πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά την Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας, την 1η Οκτωβρίου, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στη συμβολή των μεγαλύτερων κατοίκων στη διατήρηση της τοπικής μνήμης. Οι ίδιοι παίρνουν τον λόγο και μεταφέρουν στους νεότερους όσα έζησαν, έμαθαν και κράτησαν από τις προηγούμενες γενιές.
Έτσι, μια λέξη που ακούγεται όλο και λιγότερο ή μια ανάμνηση από τη συγκομιδή βρίσκει νέους ακροατές. Η καταγραφή της αποκτά συνέχεια μέσα από τη συνάντηση με εκείνους που την ακούν για πρώτη φορά.
Την ημέρα της εκδήλωσης, κάθε οικογένεια ή παρέα θα παραλαμβάνει στην είσοδο μια μικρή καρτέλα με μια απλή αποστολή. Να εντοπίσει μια καστανιά με ξύλινη πινακίδα, να σαρώσει τον κωδικό, να ακούσει μια φωνή από την Αγιάσο και να μάθει μια άγνωστη λέξη.
Δεν προβλέπεται συγκεκριμένη σειρά ή υποχρεωτική διαδρομή. Ο καθένας θα μπορεί να σταθεί στην αφήγηση που του κεντρίζει το ενδιαφέρον και να συνεχίσει την περιήγησή του ελεύθερα.
Στο τέλος, οι επισκέπτες θα μπορούν να πάρουν μαζί τους ένα μικρό αναμνηστικό με μια λέξη της αγιασώτικης ντοπιολαλιάς και τη σημασία της, ακολουθώντας την προτροπή «Πάρε μια λέξη μαζί σου από την Αγιάσο». Θα ακολουθήσει ζεστό τοπικό κέρασμα και χρόνος για κουβέντα κάτω από τις καστανιές.
Η διαδρομή των αφηγήσεων συνεχίζεται και μετά τις 4 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, οι πινακίδες παραμένουν μόνιμα στα δέντρα και το αγρόκτημα είναι ανοιχτό και επισκέψιμο για κατοίκους, οικογένειες, σχολεία και επισκέπτες. Το «Ζωντανό Μουσείο Καστανιώνα» δίνει έτσι τη δυνατότητα για νέες επιστροφές, νέες στάσεις και διαφορετικές ιστορίες κάθε φορά.
Για τη συμμετοχή στη δράση χρειάζεται ένα κινητό τηλέφωνο για τη σάρωση των QR codes. Οι αφηγήσεις είναι διαθέσιμες και διαδικτυακά στη σελίδα του Ζωντανού Μουσείου Καστανιώνα, ενώ το ακριβές σημείο της εκδήλωσης στην Πενθίλη-Πιτζίλια βρίσκεται στον χάρτη πρόσβασης.