Με κεντρικό μήνυμα ότι η αγάπη δεν αποτελεί απλώς ένα συναίσθημα, αλλά μπορεί να γίνει επιλογή, πράξη, δύναμη θεραπείας και ουσιαστικής ανθρώπινης σύνδεσης, επιστρέφει στη Μυτιλήνη το 4ο ετήσιο Φεστιβάλ Προαγωγής Ψυχικής Υγείας «Τελεστήριο Ελελεύ», με τον φετινό τίτλο «Αγάπη, ο δρόμος της Ψυχής».

Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν από τις 5 έως τις 10 Οκτωβρίου, με διοργανωτές την Ψυχιατρική Κλινική Ενηλίκων Μυτιλήνης και το Κο.Κε.Ψ.Υ.Π.Ε. Μυτιλήνης.

Μιλώντας στο «Ν» για τη φετινή διοργάνωση, η διευθύντρια της Ψυχιατρικής Κλινικής, Νίκη Κούρτη, έδωσε το στίγμα ενός Φεστιβάλ που επιχειρεί να βγάλει την ψυχική υγεία από τα στενά όρια μιας κλινικής και να τη μεταφέρει στο κέντρο της κοινωνικής ζωής.

Όπως σημείωσε, η αγάπη αποτελεί μια ιδιαίτερα απαιτητική θεματική, ακριβώς επειδή συχνά υπάρχει σύγχυση γύρω από το τι πραγματικά σημαίνει. «Κάθε μέρα δίνουμε εξετάσεις για την αγάπη», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Κούρτη, επισημαίνοντας ότι μία από τις βασικές επιδιώξεις της φετινής διοργάνωσης είναι να μπορέσει ο πολίτης να ξεχωρίσει ποιες συμπεριφορές και πράξεις αποτελούν πράγματι έκφραση αγάπης και ποιες απλώς χαρακτηρίζονται λανθασμένα έτσι.

Η αγάπη ως θεραπευτική δύναμη

Για τη Νίκη Κούρτη, η αγάπη έχει άμεση σχέση και με τη θεραπεία. Όπως ανέφερε, μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά ακόμη και σε ανθρώπους που δεν αντιμετωπίζουν κάποια ψυχική νόσο, αλλά περνούν περιόδους στενοχώριας, απογοήτευσης, απελπισίας ή αδιεξόδου.

Η ίδια τη χαρακτήρισε ως μία από τις σημαντικότερες θεραπευτικές δυνάμεις που μπορεί να βιώσει ο άνθρωπος, επισημαίνοντας πως πολλές φορές ακόμη και μια δύσκολη προσωπική κατάσταση μπορεί να πάρει διαφορετικό δρόμο όταν κάποιος νιώσει ουσιαστική αποδοχή, φροντίδα και ενδιαφέρον.

Το Φεστιβάλ επιχειρεί, έτσι, να προσεγγίσει την αγάπη όχι με έναν αφηρημένο ή θεωρητικό τρόπο, αλλά μέσα από την καθημερινή ζωή, τις σχέσεις, την οικογένεια, την κοινότητα και την ίδια τη θεραπευτική διαδικασία.

Να συναντηθούν δύο κόσμοι που συχνά μένουν μακριά

Ένας από τους σημαντικότερους στόχους του Φεστιβάλ είναι, σύμφωνα με τη διευθύντρια της Ψυχιατρικής Κλινικής, να φέρει κοντά δύο πληθυσμούς που συχνά παραμένουν απομονωμένοι ο ένας από τον άλλον: τον γενικό πληθυσμό και τους ανθρώπους που έχουν βιώσει ψυχική νόσο ή έχουν ψυχιατρική εμπειρία.

Η Νίκη Κούρτη υπογράμμισε ότι η ουσιαστική συνύπαρξη, ο διάλογος και η επικοινωνία μπορούν να λειτουργήσουν προς όφελος ολόκληρης της κοινωνίας. Οι άνθρωποι με ψυχιατρική εμπειρία, όπως ανέφερε, δεν αποτελούν απλώς αποδέκτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας, αλλά μπορούν, μέσα από όσα έχουν βιώσει, να προσφέρουν πολύτιμη γνώση και εμπειρία και στους υπόλοιπους πολίτες.

Ιδιαίτερα σήμερα, όπως τόνισε, η ψυχική ευαλωτότητα αφορά πολύ περισσότερους ανθρώπους απ’ όσο συνήθως παραδεχόμαστε. Το ζητούμενο επομένως δεν είναι να δημιουργούνται διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σε «ασθενείς» και «υγιείς», αλλά να οικοδομούνται χώροι συνάντησης και αλληλοκατανόησης.

Η Ψυχιατρική Κλινική ανοίγει τις πόρτες της

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί στους χώρους των Εξωτερικών Ιατρείων της νέας Ψυχιατρικής Κλινικής Μυτιλήνης.

Η Νίκη Κούρτη κάλεσε την κοινωνία να γνωρίσει από κοντά τη νέα δομή, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα σύγχρονο κτίριο με υψηλών προδιαγραφών υπηρεσίες ψυχικής υγείας, το οποίο ουσιαστικά αποτελεί περιουσία της ίδιας της κοινωνίας της Λέσβου.

Το άνοιγμα της κλινικής προς το κοινό αποκτά και έναν ισχυρό συμβολισμό. Η ψυχιατρική φροντίδα παύει να παρουσιάζεται ως κάτι κλειστό, απόμακρο ή συνδεδεμένο αποκλειστικά με τη νόσο και μετατρέπεται σε έναν χώρο πρόληψης, ενημέρωσης, συνύπαρξης και κοινωνικής συμμετοχής.

Από τη θεωρία στη συμμετοχή και τη δημιουργία

Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ δεν περιορίζεται σε επιστημονικές εισηγήσεις και ομιλίες. Έχει σχεδιαστεί ως μία πολυδιάστατη εμπειρία, στην οποία συναντώνται η ψυχοθεραπεία, η τέχνη, το παιχνίδι, η αφήγηση και η σωματική έκφραση.

Προβλέπονται εκθέσεις εικαστικών τεχνών με έργα ανθρώπων με και χωρίς ψυχιατρική εμπειρία, καθώς και διαδραστικά εργαστήρια κεραμικής, μεταξοτυπίας και θεραπευτικού εργόχειρου με μαλλί, με συμμετοχή καλλιτεχνών και αξιοποίηση στοιχείων του art therapy.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται ακόμη συλλογικά παιχνίδια, δημιουργική απασχόληση για παιδιά, συνεδρίες σωματικής κίνησης και συναισθηματικής κινητοποίησης, «ζωντανή βιβλιοθήκη», ανοιχτές ομάδες ψυχοθεραπείας, διαδραστικές εισηγήσεις, αφηγήσεις και καλλιτεχνικές δράσεις.

Σώμα και ψυχή ως δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος

Ιδιαίτερη θέση στη φετινή διοργάνωση καταλαμβάνει η σχέση σωματικής και ψυχικής υγείας.

Όπως εξήγησε η Νίκη Κούρτη, οι πρώτες ημέρες του Φεστιβάλ θα εστιάσουν ακριβώς σε αυτή τη συνέργεια, μέσα από προσωπικές μαρτυρίες και παρεμβάσεις ανθρώπων που έχουν εμπειρία από ασθένειες όπως τα αυτοάνοσα νοσήματα, ο καρκίνος ή ο αυτισμός.

Στόχος είναι να αναδειχθεί στην πράξη πόσο στενά συνδεδεμένες είναι η σωματική και η ψυχική υγεία και με ποιους τρόπους η μία μπορεί να επηρεάζει ή να ενισχύει την άλλη.

Ξεχωριστή ενότητα θα αφιερωθεί επίσης στην άνοια και στους φροντιστές ανθρώπων με άνοια, αναδεικνύοντας όχι μόνο τις ανάγκες των ασθενών, αλλά και το μεγάλο ψυχικό και σωματικό φορτίο που επωμίζονται οι άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά δίπλα τους.

Ένα Φεστιβάλ ανοιχτό σε όλους

Οι δράσεις απευθύνονται στο σύνολο της κοινωνίας και όχι μόνο σε ανθρώπους που έχουν προσωπική εμπειρία με τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Στον ίδιο χώρο καλούνται να συναντηθούν ασθενείς, οικογένειες, επαγγελματίες υγείας, εργαζόμενοι του Νοσοκομείου, παιδιά, μέλη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, πρόσφυγες και πολίτες που θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα ζητήματα που αφορούν την ψυχική υγεία.

Η είσοδος στις εκδηλώσεις είναι ελεύθερη, υπογραμμίζοντας τον ανοιχτό και κοινωνικό χαρακτήρα της διοργάνωσης.

Η τέταρτη χρονιά του «Τελεστήριο Ελελεύ»

Η φετινή διοργάνωση συνεχίζει μια διαδρομή που έχει ήδη συμπληρώσει τρεις θεματικούς κύκλους.

Το πρώτο Φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε με τον τίτλο «λεγόμενα - δρώμενα - δεικνύμενα», το δεύτερο με θέμα «η συνύπαρξη ως αρχή και τέλος του ορθού λόγου», ενώ το τρίτο επικεντρώθηκε στο τρίπτυχο «γαλήνη - ειρήνευση - ειρήνη».

Η τέταρτη διοργάνωση μεταφέρει τώρα το ενδιαφέρον στην αγάπη, όχι μόνο ως συναίσθημα, αλλά ως απόφαση, επιλογή και πράξη που μπορεί να στηρίζει τις ανθρώπινες σχέσεις και να δημιουργεί πιο σταθερούς δεσμούς.

Το πρόγραμμα και οι χώροι των εκδηλώσεων

Το Φεστιβάλ ξεκινά τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου.

Τη Δευτέρα, την Τρίτη και την Τετάρτη οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιούνται το απόγευμα, από τις 17:00 έως τις 21:30, στα Εξωτερικά Ιατρεία της νέας Ψυχιατρικής Κλινικής Μυτιλήνης.

Την Πέμπτη και την Παρασκευή οι δράσεις θα αναπτύσσονται τόσο το πρωί όσο και το απόγευμα, ενώ το Σάββατο θα πραγματοποιηθεί το απογευματινό σκέλος της διοργάνωσης.

Η αυλαία θα πέσει το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας, με τις τελευταίες εκδηλώσεις να μεταφέρονται στο ιστορικό καφενείο «Το Πανελλήνιον».

Για έξι ημέρες, η Ψυχιατρική Κλινική Μυτιλήνης επιχειρεί έτσι να φέρει την ψυχική υγεία πιο κοντά στον δημόσιο χώρο και στην καθημερινότητα των πολιτών, δημιουργώντας πεδία συνάντησης ανθρώπων που υπό άλλες συνθήκες ίσως να μην βρίσκονταν ποτέ στον ίδιο χώρο.

Και στο κέντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται φέτος η αγάπη. Ως επιλογή, ως πράξη, ως τρόπος συνύπαρξης και, όπως τόνισε η Νίκη Κούρτη, ως μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις θεραπείας που μπορεί να διαθέτει ο άνθρωπος.

Αναλυτικά το πρόγραμμα