
Τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι ακτοπλοϊκές συνδέσεις και αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι ζητά να επανεξετάσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Στην τελική έκθεση της κλαδικής έρευνας για την ακτοπλοΐα, η Επιτροπή περιγράφει πως θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ο κλάδος χωρίς να μπει στην ουσία του θέματος. Δηλαδή να διατυπώσει τελικές προτάσεις κάτι που προφανώς δεν είναι δική της αρμοδιότητα. Φυσικά και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες οι επισημάνσεις που κάνει πως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ο κλάδος ως μια ενιαία αγορά. όπως και οι προτάσεις για δικτυακή προσέγγιση των γραμμών, και της όλης λειτουργίας του κλάδου ανά περιοχή.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο ανασχεδιασμός του ακτοπλοϊκού δικτύου. Η Επιτροπή προτείνει να επανεξεταστεί και το πλαίσιο των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας, ώστε οι επιδοτούμενες συνδέσεις να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις πραγματικές ανάγκες των νησιωτικών περιοχών. Π.χ. ποιόν εξυπηρετεί η άγονη γραμμή που ξεκινά από το Καρλόβασι της Σάμου στις 4.00 το πρωί για να συνδέσει τα νησιά του Βορείου Αιγαίου με την Καβάλα. Επίσης ποιόν εξυπηρετεί η άγονη γραμμή συνδέει το Σίγρι με τον Πειραιά τη θερινή περίοδο από την στιγμή που το πλοίο φθάνει στο Σίγρι λίγο πριν τα μεσάνυχτα του Σαββάτου. Η Επιτροπή συνδέει την πρόταση με την καλύτερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων και με έναν ευρύτερο σχεδιασμό των νησιωτικών μεταφορών, που θα συνδυάζει διαφορετικά μέσα μετακίνησης.
Λιμάνια και στόλος στο επίκεντρο
Δεύτερη βασική κατεύθυνση που θέτει η Επιτροπή είναι η αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών και της διοίκησής τους. Η κατάσταση των λιμανιών επηρεάζει τόσο την ποιότητα των υπηρεσιών όσο και τη δυνατότητα μιας εταιρείας να δραστηριοποιηθεί σε μια γραμμή. Προτείνει, επομένως, επιτάχυνση των επενδύσεων και ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας των φορέων διαχείρισης. Για παράδειγμα η μικρή λεκάνη του λιμανιού της Χίου είναι εμπόδιο για την δρομολόγηση πλοίων άνω των 200 μέτρων στην γραμμή Πειραιάς - Χίος - Μυτιλήνη.
Παράλληλα, εισηγείται χρηματοδοτικά και επενδυτικά εργαλεία για την ανανέωση και την ενεργειακή αναβάθμιση των πλοίων. Η γήρανση του στόλου και οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις αυξάνουν τις ανάγκες χρηματοδότησης. Η Επιτροπή τονίζει ότι ο τρόπος με τον οποίο θα προχωρήσει η μετάβαση πρέπει να διατηρεί δυνατότητες εισόδου και για νέους ή μικρότερους παρόχους.
Ζητούμενο η σταθερή εποπτεία
Η τέταρτη κατεύθυνση αφορά το ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο. Η Επιτροπή καταγράφει κατακερματισμό αρμοδιοτήτων και επανειλημμένες αλλαγές στην εποπτεία του κλάδου. Προτείνει μεγαλύτερη θεσμική συνοχή, διαφάνεια και σταθερότητα, ώστε να υπάρχει αποτελεσματικότερος σχεδιασμός της αγοράς.
Οι προτάσεις αυτές στηρίζονται στη διαπίστωση ότι βασικά τμήματα της ακτοπλοϊκής αγοράς παρουσιάζουν υψηλό βαθμό συγκέντρωσης. Το μεγάλο κόστος αγοράς και λειτουργίας πλοίων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων σκαφών και η δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση αποτελούν εμπόδια για νέες ή μικρότερες εταιρείες.
Η τελική έκθεση δεν αλλάζει από μόνη της τα δρομολόγια ή τις συμβάσεις. Θέτει, όμως, συγκεκριμένες κατευθύνσεις προς την Πολιτεία για το πώς μπορεί να σχεδιαστεί ένα ακτοπλοϊκό σύστημα που θα εξυπηρετεί με μεγαλύτερη συνέπεια τις νησιωτικές κοινωνίες.