
Την εικόνα που επικρατεί στον κτηνοτροφικό κόσμο της Λέσβου, έπειτα από έξι μήνες ζωονόσου, περιοριστικών μέτρων και οικονομικής ασφυξίας, παρουσίασαν μιλώντας στο «Ν» 99 fm ο πρόεδρος του Φορέα Πρωτογενούς Τομέα Λέσβου Αντώνης Γαβρέλας και το μέλος του Φορέα και πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Φίλιας Λεωνίδας Κουτσαβλής. Οι δύο εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα αναφέρθηκαν στις καθυστερήσεις των αποζημιώσεων, στο αυξημένο κόστος συντήρησης των κοπαδιών και στην αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα της λεσβιακής κτηνοτροφίας.
Πίσω από τους αριθμούς, όμως, περιέγραψαν ανθρώπους που έχασαν τα κοπάδια τους, οικογένειες που δυσκολεύονται να αγοράσουν ακόμη και τα βασικά και νέους που σκέφτονται πλέον να φύγουν από τη Λέσβο.
Από κτηνοτρόφοι στην πρώτη γραμμή του αγώνα
Ο Αντώνης Γαβρέλας περιέγραψε πώς άνθρωποι που μέχρι πριν από λίγους μήνες ασχολούνταν αποκλειστικά με τα ζώα και τις εκμεταλλεύσεις τους βρέθηκαν ξαφνικά να συμμετέχουν σε συσκέψεις, τηλεδιασκέψεις και κινητοποιήσεις, αναζητώντας λύσεις για την επιβίωσή τους.
«Από εκεί που ήμασταν κτηνοτρόφοι, κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση πολύ δύσκολη και πρωτόγνωρη», σημείωσε. Όπως είπε, τα μέλη του Φορέα βιώνουν την ίδια αγωνία και τον ίδιο πόνο με τους υπόλοιπους παραγωγούς. «Δεν είμαστε πολιτικοί, ούτε λέμε άλλα σήμερα και άλλα αύριο. Αυτό που χαρακτηρίζει τον Φορέα μας είναι η διαφάνεια, η ειλικρίνεια και πάνω απ’ όλα η αγωνιστικότητα».
Ο Λεωνίδας Κουτσαβλής εξήγησε ότι αποφάσισε να συμμετάσχει ενεργά επειδή θέλει να συνεχίσουν να ζουν τα χωριά και να παραμείνουν οι νέοι στον τόπο τους.
«Μου αρέσει να αγωνίζομαι για τα χωριά μας. Θέλω να μείνουν όλοι οι νέοι και να μπορέσουν να συνεχίσουν αυτό που έκαναν οι πατεράδες και οι παππούδες μας, γενιές και γενιές», ανέφερε.
Έξι μήνες μέσα στον εφιάλτη
Οι εκπρόσωποι του Φορέα μίλησαν για 197 ημέρες συνεχούς δοκιμασίας, ασκώντας σκληρή κριτική στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και στους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες. Αναρωτήθηκαν γιατί, ενώ η Λέσβος δοκιμάζεται επί μήνες, δεν υπήρξε παρουσία της πολιτικής ηγεσίας στο νησί και ουσιαστικός διάλογος με τους ίδιους τους κτηνοτρόφους.
Όπως τόνισαν, ο πρώτος κύκλος ιχνηλάτησης εμφανίζεται να έχει ολοκληρωθεί, ωστόσο ακολουθεί δεύτερος σε ακτίνα τριών και δέκα χιλιομέτρων γύρω από τις εστίες. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος της Λέσβου εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς αγωνίας και περιορισμών.
Ο Αντώνης Γαβρέλας παραδέχθηκε ότι θέλει να πιστεύει πως πλησιάζει το τέλος, χωρίς όμως να κρύψει την αβεβαιότητά του. «Με την ελπίδα δεν ζει κανείς, όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση», είπε, συμπυκνώνοντας σε μία φράση το κλίμα που επικρατεί στην ύπαιθρο του νησιού.
Εκατομμύρια στις ανακοινώσεις και χρήματα που δεν φτάνουν
Ιδιαίτερα αιχμηρές ήταν οι αναφορές τους στις αποζημιώσεις. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν, από τους 126 κτηνοτρόφους των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν κατά τους πρώτους μήνες της κρίσης, είχαν πληρωθεί 73, ενώ ακόμη 133 παραγωγοί περίμεναν την καταβολή χρημάτων για μεταγενέστερες θανατώσεις.
Παράλληλα, υποστήριξαν ότι δεν έχει δοθεί οικονομική ενίσχυση για τις ζωοτροφές, την ώρα που οι κτηνοτρόφοι συνεχίζουν να συντηρούν ζώα τα οποία δεν μπορούν να διαθέσουν. Τα αρνιά που έμειναν αδιάθετα από το Πάσχα εξακολουθούν να χρειάζονται τροφή, αυξάνοντας καθημερινά το κόστος.
Όπως τόνισε ο Λεωνίδας Κουτσαβλής, τα 20 ευρώ ανά ζώο που συζητείται να δοθούν δεν μπορούν να καλύψουν ούτε ένα μικρό μέρος των πραγματικών αναγκών. Ένα ζώο, σύμφωνα με τον ίδιο, χρειάζεται τροφή αξίας 30 έως 35 ευρώ κάθε μήνα. Σε διάστημα επτά μηνών, το κόστος πλησιάζει τα 240 ευρώ ανά ζώο.
«Ακούμε εκατομμύρια να πηγαίνουν και να έρχονται, αλλά σε εμάς ούτε ένα ευρώ», σημείωσε με οργή.
Μέτρα χωρίς αντίμετρα
Μεγάλο πρόβλημα αποτελεί και η παρατεταμένη αναστολή λειτουργίας των σφαγείων. Οι δύο εκπρόσωποι προειδοποίησαν ότι πολύ σύντομα θα γεννηθούν νέα αρνιά, τα οποία επίσης θα πρέπει να τραφούν, χωρίς να υπάρχει σαφής προοπτική διάθεσής τους.
«Παίρνουν μέτρα χωρίς να έχουν τα ανάλογα αντίμετρα», τόνισαν. Κατά την άποψή τους, οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν αποφάσεις χωρίς να υπολογίζουν τις οικονομικές και πρακτικές συνέπειες για τις εκμεταλλεύσεις.
Άσκησαν κριτική και για το γεγονός ότι ολόκληρη η Λέσβος αντιμετωπίστηκε ως μία ενιαία ζώνη, υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε να είχε προχωρήσει εγκαίρως η ζωνοποίηση του νησιού, ώστε οι καθαρές περιοχές να μπορούν να συνεχίσουν, υπό προϋποθέσεις, την παραγωγική τους δραστηριότητα.
«Πώς θα βάλουν πετρέλαιο και θα πάρουν ψωμί»
Η πιο σκληρή εικόνα της κρίσης αποτυπώθηκε στις αναφορές για την καθημερινότητα των πληγέντων κτηνοτρόφων. Ο Λεωνίδας Κουτσαβλής περιέγραψε την προσπάθεια του Συνεταιρισμού Φίλιας να στηρίξει τα μέλη του, αναγνωρίζοντας όμως ότι οι δυνατότητες ενός μικρού συνεταιρισμού είναι περιορισμένες.
Ευχαρίστησε ιδιαίτερα τους τυροκόμους που, όπως είπε, στέκονται στο πλευρό των παραγωγών. «Αν δεν ήταν και οι τυροκόμοι να μας βοηθούν, δεν ξέρω πώς αυτοί οι άνθρωποι θα έβαζαν αύριο πετρέλαιο και θα έπαιρναν ψωμί για τις οικογένειές τους», ανέφερε.
Συνεταιρισμοί και έμποροι ζωοτροφών δεν μπορούν πλέον να δίνουν προϊόντα με πίστωση, καθώς τα χρέη συσσωρεύονται. Κάθε κτηνοτρόφος, όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, «κουβαλά τον δικό του σταυρό».
Ο φόβος ότι τα νέα παιδιά θα φύγουν
Για τον Αντώνη Γαβρέλα, η μεγαλύτερη απειλή είναι να εγκαταλείψουν την κτηνοτροφία οι νέοι. Ήδη, όπως ανέφερε, ορισμένοι περιμένουν να λάβουν την αποζημίωση και στη συνέχεια να φύγουν στο εξωτερικό. Άλλοι παραμένουν επειδή δεν γνωρίζουν διαφορετικό επάγγελμα και προσπαθούν να επιβιώσουν κάνοντας περιστασιακά μεροκάματα.
«Το λυπηρό για εμάς θα είναι να φύγουν από το επάγγελμα τα νέα παιδιά. Γι’ αυτό κάνουμε αγώνα», υπογράμμισε. Πολλοί νέοι έχουν ενταχθεί σε προγράμματα, έχουν πάρει δάνεια και τώρα περιμένουν την αποζημίωση για να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους. «Το πώς θα ζήσουν μετά είναι άλλο θέμα», πρόσθεσε.
Την ίδια ώρα, παραμένει άγνωστο πότε θα μπορέσει να ξεκινήσει η ανασύσταση των κοπαδιών. Οι προτάσεις του Φορέα, όπως είπαν, είναι συγκεκριμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες. Εκείνο που λείπει είναι η πολιτική βούληση να ακουστούν.
«Τώρα έχουμε πόλεμο»
Παρά την απογοήτευση, οι δύο εκπρόσωποι ξεκαθάρισαν ότι ο αγώνας θα συνεχιστεί. Προανήγγειλαν νέες κινητοποιήσεις εάν δεν υλοποιηθούν όσα έχουν ζητηθεί, ενώ ανέφεραν ότι εξετάζονται και νομικές ενέργειες για τη διαχείριση της κρίσης.
Ο Φορέας, όπως τόνισαν, δεν δημιουργήθηκε μόνο για την κτηνοτροφία. Στόχος του είναι να εκφράσει ολόκληρο τον πρωτογενή τομέα της Λέσβου, από την ελαιοκομία και τη μελισσοκομία μέχρι την αλιεία.
Προς το παρόν, όμως, η προτεραιότητα είναι μία. «Αυτό που μας καίει τώρα είναι η ζωονόσος. Τώρα έχουμε πόλεμο», ανέφεραν, δίνοντας το μέτρο μιας μάχης που για τους κτηνοτρόφους της Λέσβου δεν είναι σχήμα λόγου, αλλά καθημερινότητα.