Με τα προβλήματα της λεσβιακής κτηνοτροφίας στο επίκεντρο και τους ανθρώπους της παραγωγής στο μικρόφωνο, επέστρεψε την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου η εκπομπή «ΠΕΚ-τες» στο ραδιόφωνο του «Ν», στους 99 FM. Ο Γιάννης Ζαφειρίου και ο Δημήτρης Ευσταθίου έκαναν πρεμιέρα για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, ανοίγοντας τη νέα ραδιοφωνική σεζόν με μια εκτενή συζήτηση για τον αφθώδη πυρετό και τις συνέπειές του στην οικονομία και την κοινωνία της Λέσβου.

Καλεσμένοι στο στούντιο ήταν ο Χρήστος Αναγνωστής, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Αγίας Παρασκευής, και ο Σταύρος Μαντατής, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ανεμώτιας, κτηνοτρόφοι και μέλη της διοίκησης της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου. Με την εμπειρία τόσο της καθημερινής δουλειάς στις εκτροφές όσο και της συμμετοχής στις κινητοποιήσεις, περιέγραψαν την πίεση που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί και παρουσίασαν τις διεκδικήσεις τους.

Οι παρουσιαστές υπογράμμισαν ότι και φέτος η εκπομπή θα δίνει βήμα σε εργαζομένους, σωματεία και μαζικούς φορείς του νησιού, συνδέοντας την επικαιρότητα με όσα συμβαίνουν στους χώρους δουλειάς και στα χωριά.

Η κρίση συνεχίζεται και για όσους διατηρούν υγιή κοπάδια

Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτέλεσε η οικονομική κατάσταση των κτηνοτρόφων, έξι μήνες μετά την εμφάνιση της νόσου. Οι δύο καλεσμένοι περιέγραψαν μια διπλή πραγματικότητα. Από τη μία βρίσκονται όσοι έχασαν τα κοπάδια τους και καλούνται να αντιμετωπίσουν την απώλεια της παραγωγικής τους βάσης. Από την άλλη, όσοι εξακολουθούν να συντηρούν υγιή ζώα, με αυξημένα έξοδα και περιορισμένες δυνατότητες διάθεσης της παραγωγής τους.

Ο Χρήστος Αναγνωστής αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα ζώα που παραμένουν στις εκτροφές και στο καθημερινό κόστος διατροφής τους, επισημαίνοντας ότι η προσδοκία για έσοδα από την πασχαλινή αγορά ανατράπηκε με την εμφάνιση της ασθένειας. Όπως εξήγησε, η ολοκλήρωση της γαλακτικής περιόδου επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθώς οι υποχρεώσεις συνεχίζονται μέχρι να αρχίσει ο επόμενος παραγωγικός κύκλος.

Οι εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας υποστήριξαν ότι, κατά τον χρόνο της εκπομπής, παρέμεναν εκκρεμότητες στην αποζημίωση για το κατεστραμμένο γάλα και στη στήριξη για τις ζωοτροφές. Τόνισαν ότι οι συνέπειες των περιορισμών δεν μπορούν να μεταφέρονται αποκλειστικά στους παραγωγούς.

Η αποζημίωση για τα ζώα δεν εξασφαλίζει από μόνη της την επανεκκίνηση

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο μέλλον των κτηνοτρόφων που έχασαν ολόκληρα τα κοπάδια τους. Ο Χρήστος Αναγνωστής υποστήριξε ότι οι αποζημιώσεις για τις θανατώσεις δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική αξία των εκτροφών, θέτοντας παράλληλα το ζήτημα της επιβίωσης των οικογενειών μέχρι να μπορέσουν να επιστρέψουν στην παραγωγή.

Το ερώτημα που έθεσε ήταν πώς θα καλυφθούν οι τρέχουσες υποχρεώσεις όταν δεν υπάρχει εισόδημα και παραμένει αβέβαιος ο χρόνος ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου.

Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε παλαιότερη πρόταση για πολυετή εισοδηματική στήριξη των πληγέντων, με πλήρη κάλυψη κατά τα πρώτα δύο χρόνια και σταδιακή μείωση στη συνέχεια, ώστε να υπάρχει χρόνος αποκατάστασης της παραγωγής. Όπως τόνισε, η διατήρηση της κτηνοτροφίας προϋποθέτει ουσιαστική στήριξη των ανθρώπων που καλούνται να ξαναχτίσουν τις εκμεταλλεύσεις τους.

Αιχμές για την πρόληψη και τη στελέχωση των υπηρεσιών

Οι δύο καλεσμένοι άσκησαν έντονη κριτική στην κυβέρνηση και την περιφερειακή αρχή για την πρόληψη και τη διαχείριση της κρίσης. Ανέφεραν ότι η Ομοσπονδία είχε ζητήσει, πριν από την εμφάνιση του αφθώδους πυρετού, ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας στις πύλες εισόδου του νησιού και ουσιαστική στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξαν, οι ελλείψεις προσωπικού και υποδομών δυσχεραίνουν την επιτήρηση των εκτροφών και την έγκαιρη ολοκλήρωση των ελέγχων. Έθεσαν επίσης ζητήματα οργάνωσης και επικαιροποίησης των στοιχείων των κτηνοτροφικών μονάδων.

Παράλληλα, αναγνώρισαν την προσπάθεια των κτηνιάτρων που εργάζονται στο νησί και τη συμβολή των στρατιωτικών κτηνιάτρων. Υπογράμμισαν, ωστόσο, ότι απαιτούνται μόνιμες δομές και επαρκές προσωπικό, ώστε η προστασία της κτηνοτροφίας να έχει συνέχεια.

Υπέρ του εμβολιασμού και υπέρ της ολοκλήρωσης των ελέγχων

Ο Σταύρος Μαντατής επανέλαβε τη θέση της Ομοσπονδίας υπέρ του εμβολιασμού ως μέσου προστασίας του ζωικού κεφαλαίου. Υποστήριξε ότι οι επιλογές διαχείρισης επηρεάζονται από εμπορικές προτεραιότητες και συμφέροντα μεγάλων γαλακτοβιομηχανιών, αποδίδοντας πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση.

Οι καλεσμένοι ζήτησαν ολοκληρωμένο σχέδιο και σαφή ενημέρωση των κτηνοτρόφων για τις διαθέσιμες επιλογές και τις συνέπειές τους.

Ταυτόχρονα, διατύπωσαν ξεκάθαρη έκκληση για συνεργασία με τα κτηνιατρικά συνεργεία και ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης. Ο Χρήστος Αναγνωστής κάλεσε τους συναδέλφους του να διευκολύνουν τους ελέγχους, να δηλώνουν το σύνολο των ζώων τους και να μην προχωρούν σε παράνομες μετακινήσεις.

Στη συζήτηση ασκήθηκε επίσης κριτική σε παρεμβάσεις που, κατά τους ομιλητές, δημιουργούν σύγχυση ή εμποδίζουν την εφαρμογή των ελέγχων. Η προστασία των γειτονικών εκτροφών και η συνολική εικόνα της κατάστασης στο νησί αναδείχθηκαν ως βασικά ζητούμενα.

Προσοχή στις μετακινήσεις στην ύπαιθρο

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην έκκληση της Ομοσπονδίας προς τους κυνηγούς και γενικότερα προς όσους κινούνται στην ύπαιθρο να τηρούν τα μέτρα βιοασφάλειας.

Ο Σταύρος Μαντατής παρουσίασε την πρόταση για περιορισμούς στο κυνήγι σε συγκεκριμένες περιοχές, με βάση τις ζώνες προστασίας και επιτήρησης και τα δεδομένα των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Αντίστοιχος προβληματισμός διατυπώθηκε για την επερχόμενη ελαιοκομική περίοδο, όταν θα αυξηθούν οι μετακινήσεις παραγωγών και εργαζομένων στα αγροκτήματα.

Από την κτηνοτροφία στην ελαιοκομία και την αλιεία

Η συζήτηση επεκτάθηκε στα προβλήματα του υπόλοιπου πρωτογενούς τομέα, με τους εκπροσώπους της Ομοσπονδίας να αναφέρονται στις τιμές παραγωγού, στο κόστος καυσίμων και εφοδίων, στις επιδοτήσεις και στις δυσκολίες που συνδέονται με το Κτηματολόγιο και τους δασικούς χάρτες.

Για την ελαιοκομία επανέφεραν το αίτημα για κατώτερες εγγυημένες τιμές, εκφράζοντας ανησυχία για τις προοπτικές της νέας περιόδου. Έθεσαν ακόμη τις πρακτικές δυσκολίες που, όπως ανέφεραν, δημιουργούν οι απαιτήσεις ηλεκτρονικής διακίνησης των προϊόντων για ανθρώπους που εργάζονται σε περιοχές χωρίς επαρκές σήμα ή δεν είναι εξοικειωμένοι με τα ψηφιακά μέσα.

Αντίστοιχες δυσκολίες περιέγραψαν για τους αλιείς, εστιάζοντας στο κόστος λειτουργίας, στις ηλεκτρονικές διαδικασίες και στην ανάγκη αποζημίωσης για ζημιές που πλήττουν τη δραστηριότητά τους.

Κάλεσμα για συλλόγους σε κάθε χωριό

Η πρεμιέρα ολοκληρώθηκε με κάλεσμα ενίσχυσης των Αγροτικών Συλλόγων και δημιουργίας νέων όπου δεν υπάρχουν. Οι δύο καλεσμένοι υποστήριξαν ότι οι συναντήσεις με κυβερνητικά στελέχη δεν αρκούν χωρίς συλλογική διεκδίκηση και σταθερή πίεση.

Κατήγγειλαν επίσης τις διώξεις για αγροτικές κινητοποιήσεις, επισημαίνοντας ότι παραγωγοί καλούνται να δώσουν εξηγήσεις για αγώνες στους οποίους ζητούσαν, μεταξύ άλλων, μέτρα προστασίας πριν από την εμφάνιση της νόσου.

Από την πλευρά τους, ο Γιάννης Ζαφειρίου και ο Δημήτρης Ευσταθίου στάθηκαν στην αλληλεγγύη εργαζομένων και σωματείων προς τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους. Η πρώτη εκπομπή της χρονιάς έκλεισε με τη δέσμευση να παραμείνουν ανοιχτά τα μικρόφωνα των «ΠΕΚ-τών» για τα προβλήματα και τις διεκδικήσεις των ανθρώπων της παραγωγής.