Με τις τοποθετήσεις των επικεφαλής των παρατάξεων, περιφερειακών συμβούλων και εκπροσώπου του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα συνεχίστηκε σήμερα, Παρασκευή 28 Αυγούστου, η ειδική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για τον αφθώδη πυρετό.

Η συνεδρίαση είχε διακοπεί το μεσημέρι της Πέμπτης, έπειτα από πολλές ώρες έντασης, καταγγελιών και συγκλονιστικών μαρτυριών κτηνοτρόφων, που περιέγραψαν με δραματικό τρόπο την οικονομική και ψυχική εξάντληση στην οποία έχουν οδηγηθεί.

Στη σκιά των παραιτήσεων της αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα Αναστασίας Αντωνέλλη και του διευθυντή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας Στράτου Τσομπανέλλη, η συζήτηση συνεχίστηκε με αιχμές για τους χειρισμούς της Περιφέρειας και της κυβέρνησης, αλλά και με διαφορετικές προσεγγίσεις για το τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα.

Στο τέλος της διαδικασίας το Περιφερειακό Συμβούλιο ενέκρινε κατά πλειοψηφία την πρόταση του περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη για προσωρινή διακοπή των ιχνηλατήσεων και των θανατώσεων ζώων. Υπέρ ψήφισαν η παράταξη της Περιφερειακής Αρχής και η Βάσω Χοχλάκα, με τη δεύτερη να θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Κατά ψήφισαν η Λαϊκή Συσπείρωση και η «Νέα Δυναμική» του Θεόδωρου Βαλσαμίδη.

 «Ο συντονισμός να περάσει στο υπουργείο»

Πρώτος πήρε τον λόγο ο περιφερειακός σύμβουλος της «Νέας Δυναμικής» Κώστας Αδαμίδης, μεταφέροντας τη θέση της παράταξης και του επικεφαλής της Θεόδωρου Βαλσαμίδη, ο οποίος απουσίαζε λόγω ταξιδιού στη Θεσσαλονίκη.

Ο κ. Αδαμίδης έκανε λόγο για κακή διαχείριση της επιζωοτίας «σε όλα τα επίπεδα» και προειδοποίησε ότι το επόμενο δίμηνο είναι καθοριστικό. Σημείωσε ότι η ιχνηλάτηση παραμένει περίπου στο 70%, παρά τις δεσμεύσεις ότι θα είχε ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Ιουνίου, και ζήτησε να τελειώσει εντός του Σεπτεμβρίου.

Πρότεινε τη δημιουργία συντονιστικού οργάνου του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης στη Λέσβο, στελεχωμένου τόσο πολιτικά όσο και επιστημονικά, το οποίο θα αναλάβει τον σχεδιασμό, την επίβλεψη και τον συντονισμό των ενεργειών. Ζήτησε επίσης την άμεση ενίσχυση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας με επιστημονικό και διοικητικό προσωπικό, χωρίς να εγκαταλειφθεί ο στόχος της μόνιμης στελέχωσής της.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη να ανοίξουν τα σφαγεία και να επιτραπεί η μεταφορά κρέατος εκτός Λέσβου, με αυστηρή απολύμανση των οχημάτων. Παράλληλα, ζήτησε να αξιοποιηθούν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί που επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, τη διακίνηση ώριμων τυριών, ώστε να μπορέσουν τα τυροκομεία να προγραμματίσουν την αγορά γάλακτος.

Ο κ. Αδαμίδης έθεσε ακόμη ζήτημα ελέγχου των δαπανών για τις απολυμάνσεις, υποστηρίζοντας ότι καταγράφηκαν περιπτώσεις κατά τις οποίες συνεργεία δεν βρίσκονταν στα σημεία όπου έπρεπε. Ζήτησε, τέλος, τα σχέδια βελτίωσης και τα προγράμματα νέων αγροτών και κτηνοτρόφων να προχωρήσουν κατά προτεραιότητα στη Λέσβο.

Σε δεύτερη παρέμβασή του υπογράμμισε ότι, παρά τις μεγάλες κυβερνητικές ευθύνες, υπάρχουν και τοπικές ευθύνες για τον σχεδιασμό, τις καθυστερήσεις, τις ταφές και τις απολυμάνσεις. Η «Νέα Δυναμική» καταψήφισε τελικά την πρόταση του περιφερειάρχη, κρίνοντας ότι η μονομερής διακοπή των προβλεπόμενων διαδικασιών δεν αποτελεί εφαρμόσιμη λύση.

«Η μείωση των κρουσμάτων μπορεί να σημαίνει μείωση των ελέγχων»

Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση αλλά και στην Περιφερειακή Αρχή άσκησε η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Αγλαΐα Κυρίτση. Όπως είπε, έξι μήνες μετά την έναρξη της καταστροφής, η συζήτηση επέστρεψε στα ίδια ερωτήματα που έπρεπε να είχαν απαντηθεί από τις πρώτες ημέρες.

Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν έδωσε λύσεις, σαφή χρονοδιαγράμματα πληρωμών και δεσμεύσεις για την επόμενη ημέρα. Για τις παραιτήσεις της Αναστασίας Αντωνέλλη και του Στράτου Τσομπανέλλη σχολίασε ότι «όταν φταίει ο γάιδαρος, δεν χτυπάμε το σαμάρι», επιμένοντας ότι η βασική ευθύνη βρίσκεται στην κυβερνητική πολιτική.

Η κ. Κυρίτση επισήμανε ότι η Περιφέρεια δεν μπορεί να περιμένει παθητικά τις παρεμβάσεις του υπουργείου. Ζήτησε τοπικές συνελεύσεις στα χωριά, συνεχή ενημέρωση των κτηνοτρόφων και πρωτοβουλίες κινητοποίησης και πίεσης προς την κυβέρνηση.

Τόνισε ακόμη ότι η μείωση των καταγεγραμμένων θετικών κρουσμάτων δεν αποδεικνύει κατ’ ανάγκη υποχώρηση της νόσου, όταν οι έλεγχοι περιορίζονται. Η Λαϊκή Συσπείρωση ζήτησε αποζημίωση στο 100% της πραγματικής αξίας των ζώων και του χαμένου εισοδήματος, κρατική στήριξη μέχρι την πλήρη ανασύσταση των κοπαδιών, μόνιμο προσωπικό στις υπηρεσίες και πλήρη κάλυψη των μέτρων βιοασφάλειας από το κράτος.

Στη δευτερολογία της τάχθηκε υπέρ ενός επιστημονικά τεκμηριωμένου σχεδίου που θα εξετάζει όλα τα διαθέσιμα μέσα, συμπεριλαμβανομένου του εμβολιασμού. Χαρακτήρισε, ωστόσο, επικίνδυνη για την ίδια την κτηνοτροφία τη διακοπή της ιχνηλάτησης και για τον λόγο αυτό η παράταξή της καταψήφισε την πρόταση Μουτζούρη.

 «Δεν σας καταλογίζουμε πρόθεση, σας καταλογίζουμε ανικανότητα»

Η επικεφαλής της παράταξης «Αλλαγή Πορείας για τα Νησιά μας», Βάσω Χοχλάκα, ξεκίνησε ασκώντας κριτική στη διαχείριση της συνεδρίασης, ενώ μίλησε για λάθη, παραλείψεις και «πειράματα στις πλάτες των κτηνοτρόφων».

«Δεν σας καταλογίζουμε πρόθεση. Σας καταλογίζουμε ανικανότητα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η ανικανότητα αυτή δημιούργησε αναξιοπιστία και σοβαρά προβλήματα επιβίωσης στις οικογένειες των παραγωγών.

Στάθηκε στην αντίφαση ανάμεσα στην πρόταση του περιφερειάρχη για διακοπή ιχνηλατήσεων και θανατώσεων και στη θέση που είχε εκφράσει η Αναστασία Αντωνέλλη, σύμφωνα με την οποία μια τέτοια μονομερής ενέργεια θα συνιστούσε παράβαση καθήκοντος.

Η κ. Χοχλάκα ζήτησε την ενίσχυση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, τη δημιουργία εργαστηρίου στη Λέσβο για την ταχύτερη εξέταση των δειγμάτων και την επανεξέταση του ενδεχομένου εμβολιασμού, αναφερόμενη και στο εμβόλιο DIVA. Ζήτησε ακόμη από τον αρμόδιο υπουργό να έρθει στη Λέσβο με συγκεκριμένο σχέδιο, χρονοδιάγραμμα, δεσμεύσεις για αποζημιώσεις και σαφή απάντηση για την ανασύσταση των κοπαδιών.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Περιφέρεια θα μπορούσε να διαθέσει περισσότερους πόρους για ζωοτροφές και κοινωνική στήριξη, ακόμη και με μεταφορά χρημάτων από πολιτιστικές διοργανώσεις. Πρότεινε επίσης αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων για όσους έχασαν τα κοπάδια τους.

Αναφέρθηκε στις ελλείψεις των απολυμάνσεων στις πύλες εισόδου και στο οδικό δίκτυο, ενώ ζήτησε να εξηγηθεί γιατί δεν έγινε αποδεκτή η πρόταση για καθαρή διαδρομή μεταφοράς σφαγίων από το σφαγείο του Σκαλοχωρίου προς το λιμάνι του Σιγρίου.

Στην ψηφοφορία η Βάσω Χοχλάκα τάχθηκε υπέρ της προσωρινής διακοπής, διευκρινίζοντας ότι η θετική ψήφος ισχύει μέχρι να έρθει στη Λέσβο ο αρμόδιος υπουργός με συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα και μέχρι να στελεχωθεί η Κτηνιατρική Υπηρεσία. Δήλωσε επίσης αντίθετη στους προπηλακισμούς σε βάρος της Αναστασίας Αντωνέλλη και του διευθυντή της υπηρεσίας.

 «Η πρόταση δεν αποσύρεται»

Ο Δημήτρης Καλλίας υπερασπίστηκε την πρόταση του περιφερειάρχη, τονίζοντας ότι η Περιφερειακή Αρχή δεν προτίθεται να την αποσύρει. Υποστήριξε ότι η συνέχιση της σημερινής διαδικασίας υπό τον συντονισμό του υπουργείου θα οδηγούσε ουσιαστικά στην παράταση της ίδιας κατάστασης.

Διευκρίνισε ότι η αναστολή προτείνεται ως προσωρινό και ανακλητό μέτρο, προκειμένου να δοθεί χρόνος για να ασκηθεί πίεση στην κυβέρνηση και να αναζητηθεί διαφορετική λύση. Έθεσε, πάντως, το ερώτημα τι θα γίνει με τις θανατώσεις που είχαν ήδη εγκριθεί, καθώς και με τους κτηνιάτρους του ΕΛΓΟ και τους στρατιωτικούς κτηνιάτρους που μπορούν να συνεχίσουν τις ιχνηλατήσεις.

Ο κ. Καλλίας αναγνώρισε ότι υπήρξαν λάθη, αλλά υποστήριξε ότι οι κτηνίατροι εργάστηκαν ακολουθώντας τις κατευθύνσεις του υπουργείου. Όπως είπε, η καλή διάθεση του υφυπουργού δεν αρκεί, την ώρα που ο κόσμος βρίσκεται σε απόγνωση.

 «Η κυβέρνηση έμεινε στο απυρόβλητο»

Ο Κώστας Αστυρακάκης χαρακτήρισε πρωτοφανή τη διαδικασία της πρώτης ημέρας, σημειώνοντας ότι η Περιφέρεια βρέθηκε στη θέση του κατηγορουμένου, ενώ η κυβέρνηση, την οποία χαρακτήρισε βασικό υπεύθυνο για τη διαχείριση της κρίσης, έμεινε στο απυρόβλητο.

Δήλωσε ότι στέκεται στο πλευρό των απλών κτηνοτρόφων και αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις θέσεις του Στρατή Κόμβου. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν έστειλε εγκαίρως κτηνιάτρους και ότι δεν ανέδειξε στην Ευρωπαϊκή Ένωση τη νησιωτικότητα, την ιδιαίτερη φυλή του λεσβιακού προβάτου και τις ξεχωριστές συνθήκες της Λέσβου.

Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι έγιναν λάθη από την Κτηνιατρική Υπηρεσία, η οποία, όπως είπε, έδειχνε να λειτουργεί ως «ουρά του υπουργείου». Διαχώρισε όμως τη στάση της υπηρεσίας από την πολιτική θέση του περιφερειάρχη και της Περιφερειακής Αρχής. Τάχθηκε υπέρ της πρότασης Μουτζούρη, κρίνοντάς την θετική και εφαρμόσιμη, εφόσον υπάρξει η απαραίτητη πολιτική βούληση από το υπουργείο.

«Δεν είναι θέμα προσώπων, αλλά χειρισμών»

Εκ μέρους του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα τοποθετήθηκε ο Χρήστος Ψαραδέλλης, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κάπης.

Ξεκαθάρισε ότι οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων δεν αποχώρησαν την προηγούμενη ημέρα επειδή πέτυχαν τις παραιτήσεις δύο προσώπων, αλλά επειδή έπρεπε να επιστρέψουν στις δουλειές και στα κοπάδια τους. «Δεν είναι θέμα προσώπων, είναι θέμα χειρισμών», τόνισε.

Ο κ. Ψαραδέλλης έκανε λόγο για σοβαρά λάθη στον σχεδιασμό των ελέγχων. Ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι, ενώ το πρώτο κρούσμα στην Πελόπη είχε εμφανιστεί από τον Μάρτιο, σε γειτονικές περιοχές του ίδιου ορεινού όγκου, όπως το Βαφειό και η Πέτρα, η λήψη δειγμάτων ξεκίνησε αρκετούς μήνες αργότερα.

Ζήτησε να γίνει μια νέα αρχή στην Κτηνιατρική Υπηρεσία και διαβεβαίωσε ότι ο Φορέας είναι έτοιμος να συνεργαστεί. Κάλεσε, παράλληλα, τα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου να αφήσουν τις μεταξύ τους αντιπαραθέσεις και να επικεντρωθούν στην εξεύρεση άμεσης λύσης.

 «Οι παραιτήσεις δεν υποκαθιστούν τις ευθύνες»

Η Καλλιόπη Γόμου-Πρωτογεράκη αναγνώρισε ότι υπάρχουν ευθύνες τόσο στην Περιφέρεια όσο και στην κυβέρνηση, υπογραμμίζοντας ότι οι κομματικές ταυτότητες δεν μπορούν να μπαίνουν πάνω από τον τόπο και τους ανθρώπους του.

Επισήμανε ότι οι παραιτήσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις πολιτικές και διοικητικές ευθύνες. Ζήτησε προσλήψεις κτηνιάτρων, άμεσες αποζημιώσεις, στήριξη με ζωοτροφές, εντατικούς ελέγχους και σχέδιο ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου.

Κάλεσε σε συνεννόηση τα σφαγεία, τα τυροκομεία, τους συνεταιρισμούς, την Περιφέρεια και την κυβέρνηση, προειδοποιώντας ότι με τις πρώτες βροχές η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη και από υγειονομική άποψη.

Κριτική για τη διαδικασία και τις επιθέσεις στην Αντωνέλλη

Ο περιφερειακός σύμβουλος της Λαϊκής Συσπείρωσης Γιώργος Αμπαζής άσκησε έντονη κριτική στον τρόπο διεξαγωγής της συνεδρίασης. Κατήγγειλε τις προσβλητικές εκφράσεις που ακούστηκαν σε βάρος της Αναστασίας Αντωνέλλη, τονίζοντας ότι οι πολιτικές διαφωνίες δεν δικαιολογούν προσωπικές και σεξιστικές επιθέσεις.

Παράλληλα, καταλόγισε στην κυβέρνηση σοβαρές πολιτικές ευθύνες για την εγκατάλειψη των μικρών και φτωχών κτηνοτρόφων, υποστηρίζοντας ότι η οργανωμένη αγροτική εκπροσώπηση παραμερίστηκε στη διάρκεια της συζήτησης. Κάλεσε το Περιφερειακό Συμβούλιο να σταθεί στο πλευρό των ανθρώπων των χωριών και να αντιπαρατεθεί με την κυβερνητική πολιτική.

 «Η λύση και τα χρήματα πρέπει να έρθουν από την κυβέρνηση»

Ο Παντελής Μπουρνιάς εξέφρασε τη συμπαράστασή του στους κτηνοτρόφους και τη λύπη του για το επίπεδο της έντασης που επικράτησε την προηγούμενη ημέρα.

Τόνισε ότι η Περιφέρεια αποτελεί μέρος του διοικητικού μηχανισμού, αλλά δεν μπορεί μόνη της να αντιμετωπίσει μια κρίση τέτοιου μεγέθους. Οι αποφάσεις, οι κατευθύνσεις και οι μεγάλοι οικονομικοί πόροι, όπως είπε, πρέπει να έρθουν από την κυβέρνηση.

Δήλωσε ότι λυπάται για τις παραιτήσεις που υποβλήθηκαν και υπερψήφισε την πρόταση του περιφερειάρχη, εκτιμώντας ότι μπορεί να δώσει μια προσωρινή ανάσα στους κτηνοτρόφους.

 «Ο αφθώδης πυρετός δεν προσφέρεται για αντιπολίτευση»

Ο Χρυσόστομος Χατζηκυριαζής τόνισε ότι ο αφθώδης πυρετός δεν πρέπει να μετατραπεί σε πεδίο αντιπολιτευτικής εκμετάλλευσης. Χαρακτήρισε θετική την πρωτοβουλία του περιφερειάρχη να πραγματοποιηθεί η ειδική συνεδρίαση και να υπάρξει απευθείας επικοινωνία με τους κτηνοτρόφους.

Αναγνώρισε ότι οι ευθύνες είναι πολλές και ζήτησε από το υπουργείο να στείλει όσο το δυνατόν περισσότερους κτηνιάτρους στη Λέσβο. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις οικογένειες κτηνοτρόφων της Δημοτικής Ενότητας Αγίας Παρασκευής, της Νάπης και της Πελόπης, που, όπως είπε, καταστρέφονται καθημερινά.

Κάλεσε όλες τις παρατάξεις να κινηθούν ενωμένες και τάχθηκε υπέρ της πρότασης του περιφερειάρχη.

Η απόφαση και η ψηφοφορία

Μετά την ολοκλήρωση των τοποθετήσεων, ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Νικόλαος Μάρκου συνόψισε την πρόταση του Κώστα Μουτζούρη σε δύο σημεία: προσωρινή διακοπή των ιχνηλατήσεων και προσωρινή διακοπή των θανατώσεων ζώων.

Η πρόταση εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία με τις ψήφους της παράταξης «Άλμα Ανάπτυξης στο Βόρειο Αιγαίο» του Κώστα Μουτζούρη και της παράταξης «Αλλαγή Πορείας για τα Νησιά μας» της Βάσως Χοχλάκα.

Η κ. Χοχλάκα διευκρίνισε ότι η θετική ψήφος της αφορά το διάστημα μέχρι την επίσκεψη του αρμόδιου υπουργού στη Λέσβο, ο οποίος θα πρέπει να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα, καθώς και μέχρι την ουσιαστική στελέχωση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.

Κατά της πρότασης ψήφισαν η Λαϊκή Συσπείρωση της Αγλαΐας Κυρίτση και η «Νέα Δυναμική» του Θεόδωρου Βαλσαμίδη.

Η απόφαση αποτυπώνει την πολιτική θέση της πλειοψηφίας του Περιφερειακού Συμβουλίου, χωρίς ωστόσο να κλείνει τη συζήτηση για το πώς μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη, καθώς η αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού διέπεται από εθνικά και ευρωπαϊκά υγειονομικά πρωτόκολλα.

 Το βάρος μεταφέρεται πλέον στην κυβέρνηση και στην επικείμενη επίσκεψη του αρμόδιου υπουργού, από τον οποίο ο κόσμος της λεσβιακής κτηνοτροφίας περιμένει όχι νέες γενικόλογες υποσχέσεις, αλλά συγκεκριμένες αποφάσεις, χρήματα και σαφές σχέδιο εξόδου από την κρίση.