Νέα δεδομένα ισχύουν για τους ελέγχους αιρεσιμότητας των αγροτικών ενισχύσεων, με ειδικές εξαιρέσεις για τις μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Οι ρυθμίσεις αφορούν δικαιούχους άμεσων αγροτικών επιδοτήσεων και έχει ως στόχο να μειώσει το διοικητικό φόρτο των υπηρεσιών για την πραγματοποίηση των ελέγχων. Επιπλέον μέσα από την υιοθέτηση των κοινωνικών αποφάσεων το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης  και η κυβέρνηση προσπαθεί να αποφύγει τους πολύ πιθανούς καταλογισμούς για την μη πραγματοποίηση ελέγχων αιρεσιμότητας όλα τα προηγούμενα χρόνια.

Η αιρεσιμότητα περιλαμβάνει υποχρεώσεις που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με το περιβάλλον, το κλίμα, τη δημόσια υγεία, την υγεία των φυτών και την καλή διαβίωση των ζώων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης μπορούν να επιβληθούν μειώσεις ή αποκλεισμός από τις ενισχύσεις. Ένας από τους κανόνες αιρεσιμότητας είναι η απαγόρευση καύσης των υπολειμμάτων των καλλιεργειών (π.χ. κλαδέματα ελαιώνων).  

Πλήρης εξαίρεση για εκτάσεις έως 100 στρέμματα

Οι δικαιούχοι των οποίων η επιλέξιμη για ενίσχυση γεωργική έκταση δεν υπερβαίνει τα 10 εκτάρια, δηλαδή τα 100 στρέμματα, εξαιρούνται από τους ελέγχους αιρεσιμότητας και τις αντίστοιχες διοικητικές κυρώσεις.

Η εξαίρεση αφορά το σύστημα ελέγχων και κυρώσεων της αιρεσιμότητας. Δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι περιβαλλοντικοί κανόνες, οι βασικοί όροι επιλεξιμότητας ή άλλες υποχρεώσεις που προβλέπονται από την ευρωπαϊκή και την εθνική νομοθεσία.

Οι παραγωγοί της συγκεκριμένης κατηγορίας θα πρέπει, επομένως, να συνεχίσουν να πληρούν τις προϋποθέσεις για τη λήψη των ενισχύσεων και να τηρούν τη νομοθεσία που αφορά τη δραστηριότητά τους.

Τι ισχύει για εκμεταλλεύσεις έως 300 στρέμματα

Από το το το ΟΣΔΕ 2026 και μετά προβλέπεται επιπλέον εξαίρεση για εκμεταλλεύσεις με συνολική δηλωθείσα γεωργική έκταση έως 30 εκτάρια, δηλαδή έως 300 στρέμματα.

Η συγκεκριμένη εξαίρεση αφορά αποκλειστικά τους ελέγχους και τις κυρώσεις του προτύπου 7, το οποίο συνδέεται με την αμειψισπορά και τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών. Η ρύθμιση αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες. Δεν πρόκειται για συνολική απαλλαγή από την αιρεσιμότητα.

Συνεπώς:

• Οι εκμεταλλεύσεις έως 100 στρέμματα εξαιρούνται συνολικά από τους ελέγχους και τις κυρώσεις αιρεσιμότητας.
• Οι εκμεταλλεύσεις από 100 έως 300 στρέμματα εξαιρούνται μόνο από τους ελέγχους και τις κυρώσεις που συνδέονται με το πρότυπο 7. Η ρύθμιση αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες.
• Οι μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις εξακολουθούν να υπόκεινται στους προβλεπόμενους ελέγχους.

Οι επιλογές για την αρόσιμη γη

Για τις εκμεταλλεύσεις που διαθέτουν αρόσιμη γη άνω των 100 στρεμμάτων, ο παραγωγός μπορεί να επιλέξει κάθε χρόνο, μέσω ειδικού πεδίου στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης, ανάμεσα στην αμειψισπορά και τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών.

Στην περίπτωση της αμειψισποράς απαιτείται εναλλαγή καλλιεργειών διαφορετικών βοτανικών γενών τουλάχιστον στο ένα τρίτο της αρόσιμης έκτασης κάθε χρόνο. Σε διάστημα τριών καλλιεργητικών περιόδων, κάθε σχετικό αγροτεμάχιο θα πρέπει να έχει καλλιεργηθεί με τουλάχιστον δύο κύριες καλλιέργειες διαφορετικών γενών.

Στην περίπτωση της ετήσιας διαφοροποίησης ισχύουν τα ακόλουθα:

• Για αρόσιμη γη από 100 έως 300 στρέμματα απαιτούνται τουλάχιστον δύο διαφορετικές καλλιέργειες. Η μεγαλύτερη δεν μπορεί να καλύπτει περισσότερο από το 75% της αρόσιμης έκτασης.
• Για αρόσιμη γη άνω των 300 στρεμμάτων απαιτούνται τουλάχιστον τρεις διαφορετικές καλλιέργειες. Η μεγαλύτερη δεν μπορεί να υπερβαίνει το 75%, ενώ οι δύο μεγαλύτερες μαζί δεν μπορούν να καλύπτουν περισσότερο από το 95% της αρόσιμης γης.

Τι πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί

Οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να ελέγχουν τη συνολική επιλέξιμη έκταση που εμφανίζεται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης και όχι μόνο την έκταση ενός αγροτεμαχίου ή μίας καλλιέργειας.

Παράλληλα, όσοι διαθέτουν αρόσιμη γη άνω των 100 στρεμμάτων θα πρέπει να δηλώνουν την επιλογή τους μεταξύ αμειψισποράς και διαφοροποίησης καλλιεργειών. Για την ενδεχόμενη αύξηση της στήριξης των μικρών γεωργών έως τις 3.000 ευρώ αναμένονται επίσημες αποφάσεις και οδηγίες εφαρμογής από την ελληνική διοίκηση.