Ανοιχτό κάλεσμα σε εκπαιδευτικούς, γονείς, γιατρούς αλλά και εφήβους απηύθυνε μέσα από τον ραδιοφωνικό σταθμό του «Ν» 99 fm η Μελίνα Σπαθάρη, Διευθύντρια Επικοινωνίας της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων (CAMHI), με αφορμή τη δημόσια εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί σήμερα, Παρασκευή 15 Μαΐου στις 17:30 στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης.

Η εκδήλωση με τίτλο «Πρόληψη στην πράξη: Ανοιχτή συζήτηση για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων στη Μυτιλήνη» επιχειρεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τις ανάγκες ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων της Λέσβου, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση δυσκολιών και την ενδυνάμωση των επαγγελματιών που βρίσκονται καθημερινά δίπλα στα παιδιά.

Η ίδια η κ. Σπαθάρη εμφανώς συγκινημένη από την παρουσία της στη Μυτιλήνη, καθώς όπως είπε «εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα», εξήγησε πως στόχος της πρωτοβουλίας είναι να φέρει στο ίδιο τραπέζι την τοπική κοινωνία, τους επαγγελματίες και τους ίδιους τους γονείς και εφήβους.

Η αυτοχειρία των εφήβων και το βάρος του στίγματος

Η συζήτηση ξεκίνησε με αφορμή τη συγκλονιστική υπόθεση απόπειρας αυτοκτονίας δύο κοριτσιών που έχει προκαλέσει πανελλαδική συγκίνηση. Η Μελίνα Σπαθάρη εξέφρασε τα συλλυπητήρια της πρωτοβουλίας προς τις οικογένειες, τους φίλους και την εκπαιδευτική κοινότητα των παιδιών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν είναι επαγγελματικά ορθό να γίνουν σχόλια για συγκεκριμένα περιστατικά χωρίς γνώση του ιστορικού τους.

Στάθηκε όμως ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η αυτοχειρία στους εφήβους αποτελεί «ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα», τονίζοντας πως υπάρχουν συχνά προειδοποιητικά σημάδια όπως η απόσυρση, η κατάθλιψη, η απελπισία, το έντονο στρες αλλά ακόμη και οι διαταραχές ύπνου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο κοινωνικό στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία, το οποίο –όπως είπε– λειτουργεί αποτρεπτικά όχι μόνο για τα ίδια τα παιδιά αλλά και για γονείς και εκπαιδευτικούς.

«Το στίγμα εμποδίζει τα παιδιά να μιλήσουν. Εμποδίζει και τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, από φόβο για το πώς θα χαρακτηριστεί το παιδί ή η οικογένεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Η Λέσβος έχει περάσει αλλεπάλληλες κρίσεις»

Η κ. Σπαθάρη σημείωσε ότι η Λέσβος είναι μια περιοχή που τα τελευταία χρόνια έχει βιώσει διαδοχικές κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των παιδιών και των οικογενειών.

«Η Μυτιλήνη έχει περάσει μία σειρά από κρίσεις. Τώρα βιώνουμε και την κρίση στην αγροτική ζωή. Αυτά έχουν αντίκτυπο στα παιδιά και δεν πρέπει να τα υποτιμούμε», είπε, εξηγώντας πως ακριβώς γι’ αυτό η πρωτοβουλία επιδιώκει να ακούσει τους ίδιους τους επαγγελματίες και την τοπική κοινωνία.

Στην εκδήλωση θα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η παιδίατρος Ειρήνη Σημαντήρη, η Σύμβουλος Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Μαρία Τζουρά και η ψυχολόγος και αναπληρώτρια προϊσταμένη του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. Λέσβου Κατερίνα Βουλαλά.

Χαιρετισμούς θα απευθύνουν ο Περιφερειακός Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου Αιμιλιανός Ευαγγελινός, ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Λέσβου Παναγιώτης Προβέτζας και η Διευθύντρια Ιατρικής Υπηρεσίας του Νοσοκομείου Μυτιλήνης Ελένη Μακρή.

«Δεν ερχόμαστε να αντικαταστήσουμε το κράτος»

Απαντώντας στο ζήτημα της έλλειψης παιδοψυχιάτρου στη Λέσβο και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οικογένειες που αναγκάζονται να μετακινούνται εκτός νησιού, η Μελίνα Σπαθάρη εξήγησε ότι η Πρωτοβουλία CAMHI δεν έρχεται να υποκαταστήσει το δημόσιο σύστημα, αλλά να το ενισχύσει.

Όπως ανέφερε, η Πρωτοβουλία αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος με το Ελληνικό Δημόσιο και έχει ήδη δημιουργήσει ένα πανελλαδικό δίκτυο πέντε κέντρων αναφοράς σε Αλεξανδρούπολη, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Αθήνα και Κρήτη.

Παράλληλα, παρέχει δωρεάν επιστημονικά τεκμηριωμένες επιμορφώσεις σε εκπαιδευτικούς και γιατρούς, με τη στήριξη των Υπουργείων Παιδείας και Υγείας.

Επιμόρφωση και πρώιμη ανίχνευση δυσκολιών

Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρίσκονται δύο βασικά επιμορφωτικά προγράμματα της CAMHI:

• το πρόγραμμα «Εγγραμματισμός στην Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων» για εκπαιδευτικούς και μέλη ΕΕΠ και ΕΒΠ,
• και το πρόγραμμα «Ανιχνευτικός Έλεγχος Προβλημάτων Ψυχικής Υγείας Παιδιών & Εφήβων» για παιδιάτρους, γενικούς, οικογενειακούς και αγροτικούς γιατρούς.

Όπως εξήγησε η κ. Σπαθάρη, οι συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες είναι συνήθως οι πρώτες που έρχονται σε επαφή με παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και επομένως χρειάζονται τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να μπορούν να εντοπίζουν έγκαιρα προειδοποιητικά σημάδια και να προχωρούν στις σωστές παραπομπές.

«Θέλουμε τα παιδιά να νιώθουν ότι ακούγονται»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο πρόγραμμα νεανικής συμμετοχής YES (Youth Engagement Scheme), μέσω του οποίου οι ίδιοι οι έφηβοι συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό δράσεων και μεταφέρουν τις ανάγκες και τις εμπειρίες τους.

«Δεν σχεδιάσαμε όλα αυτά μόνοι μας. Θέλουμε να ακούμε τις φωνές των παιδιών και να νιώθουν κι εκείνα ότι ακούγονται», σημείωσε.

Διεθνής τεχνογνωσία με ελληνική προσαρμογή

Η Διευθύντρια Επικοινωνίας της CAMHI στάθηκε επίσης στην ποιότητα του εκπαιδευτικού υλικού που χρησιμοποιείται, το οποίο αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Child Mind Institute της Νέας Υόρκης, αλλά προσαρμόστηκε στα ελληνικά δεδομένα από Έλληνες επαγγελματίες ψυχικής υγείας και εκπαίδευσης.

Όπως είπε, η ανταπόκριση από εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες υγείας σε όλη τη χώρα είναι ιδιαίτερα θετική και συχνά «συγκινητική».

Ανοιχτό κάλεσμα στην τοπική κοινωνία

Κλείνοντας τη συνέντευξη, η Μελίνα Σπαθάρη υπογράμμισε πως η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων αφορά ολόκληρη την κοινωνία και όχι μόνο τους ειδικούς.

«Δεν χρειάζεται η επικαιρότητα ή μια θλιβερή είδηση να μας το υπενθυμίζει. Σας περιμένουμε για να νιώσουμε όλοι ότι κάνουμε το χρέος μας», ανέφερε.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με ανοιχτή συζήτηση με το κοινό και δικτύωση στο φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Μυτιλήνης.