Η Λέσβος είναι από τις λίγες περιοχές της χώρας όπου αρκετές εκατοντάδες νέοι άνθρωποι βρίσκουν επαγγελματική διέξοδο στην κτηνοτροφία. Η υλοποίηση των προγραμμάτων νέων αγροτών της τελευταίας δεκαετίας επιβεβαιώνει την παραπάνω διαπίστωση. Ωστόσο σήμερα, δεκάδες νέοι κτηνοτρόφοι του νησιού είναι αντιμέτωποι με ολική καταστροφή. Αιτία είναι οι άφρονες θανατώσεις των κοπαδιών του νησιού, που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Μέχρι το βράδυ του Σαββάτου 9 Μάη, τα κρούσματα του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο ανέρχονται σε περίπου 80, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά. Η πλειονότητα των νέων κτηνοτρόφων του νησιού βρίσκεται στη Δυτική και Βόρεια Λέσβο, δηλαδή στις περιοχές όπου μέχρι σήμερα έχει καταγραφεί η πλειονότητα των κρουσμάτων της νόσου.

Πολλά είναι τα κοπάδια που εκτρέφονται από νέους κτηνοτρόφους και ήδη έχουν θανατωθεί ή αναμένεται να θανατωθούν τις επόμενες ημέρες. Όπως ήδη έχει γράψει το «Ν», περίπου 10.000 ζώα αναμένεται να θανατωθούν τις επόμενες ημέρες, ενώ ο συνολικός αριθμός των ζώων που έχουν θανατωθεί ή πρόκειται να θανατωθούν προσεγγίζει ήδη τις 25.000 και αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά το επόμενο διάστημα.

Οι νέοι κτηνοτρόφοι που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα των νέων αγροτών, σχεδόν στο σύνολό τους, προέρχονται από κτηνοτροφικές οικογένειες. Δηλαδή βρήκαν μια έκταση γης και έναν σημαντικό αριθμό ζώων από τους γονείς τους. Όνειρό τους ήταν, με τις χρηματοδοτήσεις που θα εξασφάλιζαν και τις επιδοτήσεις που δικαιούνται, να δημιουργήσουν σύγχρονες, μεγάλες μονάδες που θα τους επέτρεπαν να έχουν ένα καλό εισόδημα.

Πολλοί από αυτούς είναι ήδη παντρεμένοι ή ετοιμάζονταν να παντρευτούν. Στην ουσία, αυτοί οι άνθρωποι είναι το μέλλον των χωριών της Λέσβου. Όμως η επιλογή της κυβέρνησης να προχωρήσει σε μαζικές θανατώσεις αιγοπροβάτων στο νησί, με το πρόσχημα της εκρίζωσης του αφθώδους πυρετού, οδηγεί τους ανθρώπους αυτούς στην καταστροφή.

Ταυτόχρονα, εξανεμίζονται και οι ελπίδες των περισσότερων χωριών της Δυτικής και Βόρειας Λέσβου να κρατήσουν έναν αξιόλογο αριθμό νέων ανθρώπων, που θα αποτελέσουν τον κοινωνικό πυρήνα των επόμενων δεκαετιών.

Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν πως οι νέοι κτηνοτρόφοι που είναι ενταγμένοι στο πρόγραμμα των νέων αγροτών και έχουν χάσει τα κοπάδια τους μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες:

α) Όσοι είχαν πάρει την προκαταβολή της οικονομικής ενίσχυσης και ανέμεναν, με την ολοκλήρωση του προγράμματος, να υποβάλουν αίτημα για την αποπληρωμή τους.

β) Όσοι έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα και περιμένουν να υπογράψουν τις σχετικές συμβάσεις ή τις έχουν ήδη υπογράψει, προκειμένου να λάβουν την προκαταβολή της εφάπαξ ενίσχυσης.

Μόνο που όσοι έχουν χάσει τα κοπάδια τους δεν μπορούν πλέον να αποδείξουν ότι υλοποίησαν τις επενδύσεις που ανέλαβαν να κάνουν. Επίσης, δεν διαθέτουν πλέον κοπάδι ώστε να μπορέσουν να υλοποιήσουν το πρόγραμμα στο οποίο εντάχθηκαν.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει πως σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις οι νέοι κτηνοτρόφοι έχουν χάσει την πηγή εισοδήματός τους, δηλαδή το κοπάδι, και ταυτόχρονα χάνουν και τις οικονομικές ενισχύσεις που δικαιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος.

Μόνο αν γίνει δεκτό πως η απώλεια του κοπαδιού ήταν αποτέλεσμα ανωτέρας βίας θα μπορέσουν να πάρουν τις ενισχύσεις. Όμως και πάλι το πρόβλημα δεν λύνεται. Διότι οι ενισχύσεις αυτές, μαζί με την ίδια συμμετοχή —που φυσικά δεν υπάρχει— πρέπει να δαπανηθούν για τις επενδύσεις που προβλέπει το πρόγραμμα του κάθε κτηνοτρόφου.

Ουσιαστικά θα πρέπει να γίνει ριζική τροποποίηση της κάθε σύμβασης ώστε οι κτηνοτρόφοι αυτοί να αξιοποιήσουν τις ενισχύσεις για την επανασύσταση των κοπαδιών τους. Μόνο που κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει, διότι είναι έξω από τη λογική του προγράμματος νέων αγροτών.

Ακόμη χειρότερα, οι κτηνοτρόφοι που είναι ενταγμένοι στο πρόγραμμα νέων αγροτών συνεχίζουν να δεσμεύονται από τις υποχρεώσεις του προγράμματος. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να παραμείνουν αγρότες και δεν μπορούν να κάνουν άλλη δουλειά για να αποκτήσουν εισόδημα.

Τί θα γίνει με τις αγροτικές επιδοτήσεις των κτηνοτρόφων;

Το αμέσως επόμενο ερώτημα που προκύπτει είναι τί θα γίνει με τις αγροτικές επιδοτήσεις του 2026 των κτηνοτρόφων που έχασαν τα κοπάδια τους, είτε είναι στο πρόγραμμα νέων αγροτών είτε όχι.

Θεωρητικά, με το επιχείρημα της ανωτέρας βίας, αυτές οι επιδοτήσεις θα πρέπει να καταβληθούν για το τρέχον έτος και τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, πληροφορίες από την ηπειρωτική Ελλάδα αναφέρουν πως πολλοί κτηνοτρόφοι, των οποίων τα κοπάδια θανατώθηκαν λόγω της ευλογιάς των προβάτων, δεν έχουν πληρωθεί τις επιδοτήσεις που δικαιούνται για το 2025.

Και έτσι, το όνειρο δεκάδων νέων κτηνοτρόφων της Λέσβου να ζήσουν και να εργαστούν στον τόπο τους, να κρατήσουν ζωντανά τα χωριά τους, εξελίσσεται σε έναν εφιάλτη με άγνωστο τέλος.

Στον αέρα οι δεκάδες νέοι κτηνοτρόφοι της Λέσβου

Έχασαν τα κοπάδια τους πριν πάρουν τις επιδοτήσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα και κινδυνεύουν με ολική καταστροφή λόγω αφθώδους πυρετού

του ΝΙΚΟΥ ΜΑΝΑΒΗ

Η Λέσβος είναι από τις λίγες περιοχές της χώρας που αρκετές δεκάδες νέοι άνθρωποι βρίσκουν επαγγελματική διέξοδο στην κτηνοτροφία. Η υλοποίηση των προγραμμάτων νέων αγροτών της τελευταίας δεκαετίας επιβεβαιώνουν την παραπάνω διαπίστωση. Ωστόσο σήμερα δεκάδες νέοι κτηνοτρόφοι του νησιού είναι αντιμέτωποι με την ολική καταστροφή. Αιτία οι άφρονες θανατώσεις των κοπαδιών του νησιού που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Μέχρι το βράδυ του Σαββάτου 9 Μάη τα κρούσματα του αφθώδους πυρετού στην Λέσβο ανέρχονται σε περίπου 80, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά. Η πλειοψηφία των νέων κτηνοτρόφων του νησιού βρίσκονται στη Δυτική και Βόρεια Λέσβο δηλαδή στις περιοχές που μέχρι σήμερα έχει καταγραφεί η πλειοψηφία των κρουσμάτων της νόσου. Πολλά είναι τα κοπάδια που εκτρέφονται από νέους κτηνοτρόφους και ήδη έχουν θανατωθεί ή αναμένεται να θανατωθούν τις επόμενες ημέρες. Όπως ήδη έχει γράψει το «Ν» είναι περίπου 10.000 είναι τα ζώα των κοπαδιών που αναμένεται να θανατωθούν τις επόμενες ημέρες, ενώ ο συνολικός αριθμός των ζώων που έχουν θανατωθεί ή πρόκειται να θανατωθούν προσεγγίζει ήδη τις 25.000 κι αναμένεται να αυξηθεί κατά πολύ το επόμενο διάστημα.

Οι νέοι κτηνοτρόφοι που μπήκαν εντάχθηκαν στο πρόγραμμα των νέων αγροτών, σχεδόν στο σύνολο τους προέρχονται από κτηνοτροφικές οικογένειες, δηλαδή βρήκαν μια έκταση γης και ένα σημαντικό αριθμό ζώων από τους γονείς τους. Όνειρο τους με τις χρηματοδοτήσεις που θα εξασφαλίσουν και τις επιδοτήσεις που δικαιούνται να φτιάξουν σύγχρονες μεγάλες μονάδες που θα τους επιτρέψουν να έχουν ένα καλό εισόδημα. Πολλοί από αυτούς είναι ήδη παντρεμένοι ή ετοιμάζονταν να παντρευτούν. Στην ουσία αυτοί οι άνθρωποι είναι το μέλλον των χωριών της Λέσβου. Όμως επιλογή της κυβέρνησης να προχωρήσει σε μαζικές θανατώσεις αιγοπροβάτων στο νησί με το πρόσχημα του αφθώδους πυρετού οδηγεί τους ανθρώπους αυτούς στην καταστροφή. Ταυτόχρονα εξανεμίζονται και οι ελπίδες των περισσότερων χωριών της δυτικής και βόρειας Λέσβου να κρατήσουν έναν αξιόλογο αριθμό νέων ανθρώπων που θα αποτελέσουν τον κοινωνικό πυρήνα των επόμενων δεκαετιών.

Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν πως οι νέοι κτηνοτρόφοι που είναι ενταγμένοι στο πρόγραμμα των νέων αγροτών και έχουν χάσει τα κοπάδια τους μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες:

α) Όσοι είχαν πάρει την προκαταβολή της οικονομικής ενίσχυσης και ανέμεναν με την ολοκλήρωση του προγράμματος να υποβάλλουν αίτημα για την αποπληρωμή τους.

β) Όσοι έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα και περιμένουν να υπογράψουν σχετικές συμβάσεις ή τις έχουν ήδη υπογράψει. Προκειμένου να λάβουν την προκαταβολή της εφάπαξ ενίσχυσης.

Μόνο που όσοι έχουν χάσει τα κοπάδια τους δεν μπορούν πλέον να αποδείξουν ότι υλοποίησαν τις επενδύσεις που ανέλαβαν να κάνουν. Ή πλέον δεν διαθέτουν κοπάδι ώστε να μπορέσουν να υλοποιήσουν το πρόγραμμα στο οποίο εντάχθηκαν. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις οι νέοι κτηνοτρόφοι έχουν χάσει την πηγή εισοδήματος τους (δηλαδή το κοπάδι) και ταυτόχρονα χάνουν και τις οικονομικές ενισχύσεις που δικαιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος. Μόνο αν γίνει δεκτό πως η απώλεια του κοπαδιού ήταν αποτέλεσμα ανωτέρας βίας θα μπορέσουν να πάρουν τις ενισχύσεις. Όμως και πάλι το πρόβλημα δεν λύνεται. Διότι οι ενισχύσεις αυτές μαζί με την ίδια συμμετοχή (που φυσικά δεν υπάρχει) πρέπει να δαπανηθούν για τις επενδύσεις που προβλέπει το πρόγραμμα του κάθε κτηνοτρόφου. Ουσιαστικά θα πρέπει να γίνει ριζική τροποποίηση της κάθε σύμβασης ώστε οι κτηνοτρόφοι αυτοί αξιοποιήσουν τις ενισχύσεις για την επανασύσταση των κοπαδιών τους. Μόνο που κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει διότι είναι έξω από την λογική του προγράμματος νέων αγροτών.

Ακόμη χειρότερα οι κτηνοτρόφοι που είναι ενταγμένοι στο πρόγραμμα νέων αγροτών συνεχίζουν να δεσμεύονται από τις υποχρεώσεις του προγράμματος. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να παραμείνουν αγρότες και δεν μπορούν να κάνουν άλλη δουλειά για να αποκομίσουν εισόδημα.

Τί θα γίνει με τις αγροτικές επιδοτήσεις των κτηνοτρόφων;

Το αμέσως επόμενο ερώτημα που έρχεται είναι τί θα γίνει με τις αγροτικές επιδοτήσεις του 2026 των κτηνοτρόφων που έχασαν τα κοπάδια τους είτε είναι στο πρόγραμμα νέων αγροτών είτε όχι; Θεωρητικά με το επιχείρημα της ανωτέρας βίας αυτές οι επιδοτήσεις θα πρέπει να καταβληθούν και τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο πληροφορίες από την ηπειρωτική Ελλάδα αναφέρουν πως πολλοί κτηνοτρόφοι των οποίων τα κοπάδια θανατώθηκαν για την ευλογιά των προβάτων δεν έχουν πληρωθεί τις επιδοτήσεις που δικαιούνται για το 2025.

Κι έτσι το όνειρο δεκάδων νέων κτηνοτρόφων της Λέσβου να ζήσουν και να εργαστούν στο τόπο τους, να κρατήσουν ζωντανά τα χωριά τους, εξελίσσεται σε έναν εφιάλτη που είναι άγνωστο το τέλος του.