Κάθε πράγμα στον καιρό του και ο κολιός τον Αύγουστο, λέει η λαϊκή ρήση και έχει τη σημασία της. Γιατί τρώμε ντομάτες όλο τον χρόνο και όχι στον καιρό τους; Τα πλυμένα και συσκευασμένα λαχανικά που παίρνουμε από το ράφι και τα βάζουμε στο πιάτο μας, ξέρουμε από πόσα χέρια πέρασαν; Γνωρίζουμε ότι ο μύκητας του Παναμά και συγκεκριμένα ο νούμερο «5» απειλεί με εξαφάνιση την μπανάνα, η οποία κλωνοποιήθηκε και δεν υπάρχει ο σπόρος της;

Το τελευταίο διάστημα η πανδημία του κορονοϊού έφερε στο προσκήνιο τα θέματα της υγείας και της ασφάλειας των τροφίμων μας. Το πρώτο κύμα της καραντίνας που εφαρμόστηκε, προκάλεσε πανικό στην αγορά τροφίμων, τόσο τοπικά όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς πολλοί καταναλωτές αγόρασαν μαζικά τρόφιμα μακράς διάρκειας, μπροστά στον κίνδυνο των πιθανών ελλείψεων.

Μεγάλοι κερδισμένοι της πανδημίας αναδείχθηκαν τα σούπερ μάρκετ και οι μεγάλες αλυσίδες τροφίμων. Στο μεταξύ, οι περιορισμοί μεταφοράς και το κλείσιμο των τοπικών αγορών κατέστησε σχεδόν αδύνατο να παραδώσουν οι μικροί τοπικοί παραγωγοί τα προϊόντα τους σε πελάτες, λαϊκές και εστιατόρια, με αποτέλεσμα την καταστροφή της παραγωγής τους και την ακολουθούμενη… οικονομική καταστροφή τους.

«Αξιοποίηση του πραγματικού πλούτου του νησιού»

«Λόγω του covid-19 καταφέραμε με την ομάδα “Αγροοικόπολις” να ξεκινήσουμε αυτό το εγχείρημα πανελλαδικά» ανέφερε για τα παραπάνω και για την έναρξη της Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας (ΚΥΓΕΩ) στο νησί μας, ο Γιώργος Καϊρης, ο οποίος μοιράστηκε μαζί μας την αγάπη του για τη γη, την αλλαγή φιλοσοφίας που έκανε, αλλά και για την προσπάθεια που γίνεται και στη Λέσβο, οι παραγωγοί μαζί με τους καταναλωτές να λειτουργήσουν με βάση την αλληλέγγυα οικονομία, την αγροοικολογία και τη διατροφική κυριαρχία, την τοπικότητα και τη βιοποικιλότητα.

«Γνωρίζω πολύ καλά ότι οι Λέσβιοι είναι ευαισθητοποιημένοι γύρω από αυτά τα θέματα και αναρωτιούνται πολλές φορές γιατί να καταναλώνουν λεμόνια εισαγόμενα και όχι τοπικά», μας λέει, σημειώνοντας ότι έφτασε η ώρα να αλλάξει ο τρόπος που σκεφτόμαστε, δρούμε, καταναλώνουμε και τελικά τρεφόμαστε και συνυπάρχουμε. «Η Λέσβος είναι ένα νησί με φοβερή βιοποικιλότητα» σχολίασε για να προσθέσει: «Σκοπός μου είναι η αξιοποίηση του πραγματικού πλούτου του νησιού».

«Από τον αγρό μας, στο σπίτι σας»
«Η νοοτροπία να πάρουμε την εύκολη έτοιμη τροφή που προέρχεται από τη βιομηχανοποιημένη αγροτική παραγωγή παράγει ασθένειες, μολυσμένα νερά, με τους μεσάζοντες να αισχροκερδούν σε βάρος των παραγωγών», εξηγεί στην «Π» ο Γ. Καϊρης. Η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία, εξηγεί, «μας προσφέρει το πλαίσιο πάνω στο οποίο δουλεύουμε. H ΚΥΓΕΩ είναι ένα δίκτυο διανομής τροφής που διευκολύνει τις συναλλαγές μεταξύ μικροπαραγωγών βιολογικών και αγροοικολογικών προϊόντων και ομάδων καταναλωτών, υπό την προϋπόθεση της διαφάνειας, της συνεργασίας και των άμεσων συναλλαγών μεταξύ καταναλωτών και παραγωγών. Πατώντας λοιπόν στις αρχές της ΚΥΓΕΩ δρούμε σε τοπικό επίπεδο, δουλεύουμε αλληλέγγυα, οργανωμένα και αποτελεσματικά ώστε να έχουμε πρόσβαση σε καθαρή, υγιεινή, εποχιακή τροφή όλο το χρόνο σε κάθε γωνιά της χώρας.

Χρησιμοποιούμε σπόρους, τοπικούς, ανοιχτής γονιμοποίησης».
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτήν την χρονική στιγμή, η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία έχει δύο εκατομμύρια μέλη σε όλο τον κόσμο.

Πίσω από την ΚΥΓΕΩ στην Ελλάδα, πρωτοβουλία έχει αναλάβει η οργάνωση Αγροοικόπολις σε συνεργασία με παραγωγούς βιολογικών και αγροοικολογικών προϊόντων σε όλη την Ελλάδα προωθώντας την καμπάνια «Από τον αγρό μας στο σπίτι σας». «Όλοι οι παραγωγοί του δικτύου παράγουν τα προϊόντα τους με αγροοικολογικό ή βιολογικό τρόπο. Χρησιμοποιούν σπόρους από παραδοσιακές ποικιλίες και σέβονται την εποχικότητα των λαχανικών και των φρούτων. Παράγουν χωρίς χρήση χημικών σκευασμάτων και φυτοφαρμάκων, σεβόμενοι τη φύση και την υγεία των καταναλωτών και αυτό έχουμε ξεκινήσει και στη Λέσβο», σημειώνει ο Γ. Καϊρης.

«Σε μια ομάδα στα social media ανταποκρίθηκαν πολλά άτομα σε μικρό χρονικό διάστημα» λέει ο Γ. Καϊρης, ειδικά για την ομάδα στο facebook από τη Λέσβο που συγκεντρώνει εκατοντάδες μέλη και ονομάζεται «Από τον αγρό μας, στο σπίτι σας». «Θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε μορφές που μπορούν να δώσουν δύναμη σε νέους ανθρώπους», προσθέτει. Εξάλλου, «Ενισχύοντας την τοπική παραγωγή, η οικονομία μένει στον τόπο».

«Φαγητό με το πρόσωπο του αγρότη»!
Η έννοια της ΚΥΓΕΩ προέρχεται από την Ιαπωνία. Το 1971, ο Teruo Ichiraku (1906-1994), φιλόσοφος και ηγέτης των αγροτικών συνεταιρισμών, προειδοποίησε τους καταναλωτές για τους κινδύνους των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες, οι οποίες προκαλούσαν προβλήματα μόλυνσης του εδάφους και των τροφίμων.

Ήταν αυτός που ξεκίνησε το κίνημα της βιολογικής καλλιέργειας στην Ιαπωνία. Τρία χρόνια αργότερα, επιτεύχθηκε η πρώτη συμφωνία μεταξύ βιοκαλλιεργητών, παραγωγών και καταναλωτών, όταν κάποιες νοικοκυρές εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για το ζήτημα. Αυτός ήταν ο μόνος τρόπος να προμηθεύονται ασφαλή αγροτικά προϊόντα, γνωρίζοντας με σιγουριά ποιός, πώς και πού παράγει την τροφή τους.
Οι συμφωνίες αυτές ονομάζονται «Teikei» στην Ιαπωνία, που σημαίνει «φαγητό με το πρόσωπο του αγρότη».

*Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στο free press περιοδικό ΠΛΑΤΕΙΑ που κυκλοφορεί