Σε μια πρωτοφανή κρίση βρίσκεται η τοπική αγορά της Μυτιλήνης λίγες ημέρες πριν από το Πάσχα, καθώς οι συνέπειες του αφθώδους πυρετού δεν πλήττουν μόνο τους κτηνοτρόφους και τα σφαγεία, αλλά διαχέονται πλέον σε όλο το εμπορικό και κοινωνικό κύκλωμα του νησιού.

Με τα σφαγεία της Λέσβου να παραμένουν κλειστά από τις 15 Μαρτίου, την τοπική παραγωγή να έχει ουσιαστικά μπλοκάρει και τη συνολική ζημιά να εκτιμάται στα 6 εκατομμύρια ευρώ μόνο για τον τομέα του κρέατος, η αγορά της Μυτιλήνης καταγράφει φέτος ένα Πάσχα εντελώς διαφορετικό από κάθε άλλη χρονιά.

Το «Ν» βρέθηκε στην Ερμού και στα Λαδάδικα και συνομίλησε με κρεοπώλες, επαγγελματίες της αγοράς και καταστηματάρχες, οι οποίοι περιγράφουν μια εικόνα υποτονικότητας, δισταγμού στις αγορές, μείωσης παραγγελιών και έντονης ανησυχίας για το τι θα ακολουθήσει.

Χωρίς ντόπιο αρνί – «ένα μάτσο χάλια»

Ο κρεοπώλης Αριστείδης Κλάβας στην Ερμού αποτυπώνει με λίγες λέξεις το κλίμα που επικρατεί: «Ένα μάτσο χάλια». Όπως λέει, φέτος τα αρνιά δεν είναι ντόπια, αλλά έρχονται από τη Λήμνο, ενώ οι ποσότητες είναι σαφώς μειωμένες. «Ο κόσμος είναι διστακτικός. Να πάρω ή να μην πάρω; Πήραμε λιγότερα φέτος αρνιά και τα πήραμε από τη Λήμνο. Όλη η αγορά έτσι είναι», σημειώνει, προσθέτοντας πως η ζημιά είναι ήδη ορατή από την πασχαλινή περίοδο.

Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με όσα είχαν ήδη καταγραφεί στο προηγούμενο ρεπορτάζ του «Ν», όπου ο Διευθυντής του Σφαγείου του Ομίλου Κασίδη, Φώτης Γιαννάκης, είχε δηλώσει ότι «το Πάσχα το χάσαμε όλο» και ότι μόνο για τη δική τους μονάδα η απώλεια αντιστοιχεί σε περίπου 30.000 ζώα και σε ζημιά 2,8 εκατ. ευρώ. Σε επίπεδο νησιού, η ζημιά φτάνει τα 6 εκατ. ευρώ μόνο για το κρέας, ενώ, όπως είχε επισημάνει, δεν υπάρχει καμία σαφής ενημέρωση για το πότε θα ανοίξουν ξανά τα σφαγεία.

Δραματική μείωση στις ποσότητες – από 200 στα 35 αρνιά

Την ίδια ώρα, ο κρεοπώλης Ανδρέας Δεληγιάννης δίνει το στίγμα της αγοράς με αριθμούς που δείχνουν το εύρος της πτώσης. Όπως είπε στο «Ν», φέτος πήραν «το ένα τρίτο» σε σχέση με άλλες χρονιές, με λίγα αρνάκια και κατσικάκια από τη Λήμνο και τη Λάρισα, μόνο και μόνο για να εξυπηρετήσουν την πελατεία τους. «Πήραμε 200 κομμάτια το Πάσχα άλλες χρονιές και τώρα πήραμε 35 κομμάτια. Μόνο για να εξυπηρετήσουμε τις πελάτες. Τίποτα άλλο. Το Πάσχα τελείωσε. Δεν υπάρχει Πάσχα», λέει χαρακτηριστικά.

Θυμίζουμε ότι πέρσι τέτοια μέρα υπήρχαν 70 με 80 αρνιά σε παραγγελίες, φέτος δεν υπήρχαν ούτε οκτώ, όπως είχε αναφέρει ο Π. Σελάχας, που είχε τονίσει ότι αναγκάστηκε να μεταβεί στη Λήμνο για να προμηθευτεί Λημνιά και Αγιοστρατήτικα αρνιά, ώστε να μπορέσει να εξυπηρετήσει στοιχειωδώς το κατάστημά του, περιγράφοντας ταυτόχρονα μια αλυσίδα οικονομικής παράλυσης που ξεκινά από τον παραγωγό και φτάνει στην τοπική κατανάλωση.

Πτώση έως 50% στην κίνηση της αγοράς

Στο ίδιο πνεύμα κινείται και άλλος κρεοπώλης στην Ερμού, ο οποίος σημειώνει ότι η επιχείρησή του έχει επηρεαστεί αισθητά, καθώς φέτος έφερε περίπου 40% έως 50% λιγότερα αρνιά, επίσης από τη Λήμνο. Όπως λέει, η κίνηση έχει πέσει, αν και οι επαγγελματίες περιμένουν παραδοσιακά τις τελευταίες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας για να αποτιμήσουν την τελική εικόνα. Οι τιμές, σύμφωνα με τον ίδιο, κινούνται στα 17 ευρώ το αρνί και στα 18 ευρώ το κατσίκι.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν σταματά στα κρεοπωλεία. Ο ζαχαροπλάστης Πάρης Γούναρης περιγράφει την κατάσταση ως «πολύ μεγάλο πλήγμα για το νησί», τονίζοντας ότι δεν έχουν πληγεί μόνο οι κτηνοτρόφοι και οι γαλακτοβιομηχανίες, αλλά μια ολόκληρη αλυσίδα επαγγελμάτων και δραστηριοτήτων. «Θεωρώ ότι θα καταστρέψει όλο το νησί», λέει, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα ξεκινά από τα χωριά αλλά μεταφέρεται αλυσιδωτά σε όλη την οικονομία της Λέσβου.

Από την πλευρά του, ο Απόστολος Μπενάκης από το «Μουσικό Καφενείο» σημειώνει ότι μπορεί να έγιναν κάποιες κινήσεις που έδωσαν μια μικρή ανάσα, όμως δεν έχει δοθεί ουσιαστική λύση στο πρόβλημα. Όπως λέει, άνθρωποι του επαγγέλματος που βρίσκονται στον στενό του κύκλο δεν ξέρουν πλέον «από πού να πιαστούν», κάτι που αποτυπώνει το αίσθημα αβεβαιότητας που επικρατεί.

Στα Λαδάδικα, ο κρεοπώλης από το κρεοπωλείο Πατρικόπουλου αναγνωρίζει ότι υπάρχει επάρκεια σε ελληνικά αρνιά, ωστόσο σπεύδει να προειδοποιήσει τους καταναλωτές ότι όποιοι περιμένουν την τελευταία στιγμή ενδέχεται να μη βρουν. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η επίπτωση δεν περιορίζεται μόνο στον κλάδο του κρέατος, αλλά αφορά συνολικά το νησί. «Από τη στιγμή που έχει επηρεάσει οικονομικά όλο το νησί, μας έχει επηρεάσει και εμάς. Ακόμα και από τα περίπτερα έχει επηρεάσει», λέει, προσθέτοντας πως αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, η ζημιά σε βάθος χρόνου θα είναι μεγάλη.

Κάλεσμα στήριξης της τοπικής αγοράς

Μέσα σε αυτό το βαρύ κλίμα, η Αγγελική από το ψαράδικο στα Λαδάδικα προσπαθεί να κρατήσει έναν τόνο συγκρατημένης αισιοδοξίας, λέγοντας ότι ο κόσμος θα κάνει Πάσχα με αρνάκι, αλλά και ότι χρειάζεται να στηριχθούν και τα κρεοπωλεία, «όπως προσπαθούμε να βοηθάμε όλοι ο ένας τον άλλον μεταξύ μας». Η τοποθέτησή της αποτυπώνει μια διάθεση αλληλεγγύης που φαίνεται να επιμένει στην αγορά, παρά τη γενικευμένη ανησυχία.

Αντίστοιχο μήνυμα στήριξης της τοπικής παραγωγής εκπέμπει και ο Παναγιώτης Σκοπελίτης από το παντοπωλείο στην Ερμού, ο οποίος καλεί τους καταναλωτές να στραφούν στα ντόπια τυριά και στα τοπικά προϊόντα. Όπως επισημαίνει, η τοπική κοινωνία χρειάζεται στήριξη σε μια δύσκολη συγκυρία, ενώ υπενθυμίζει ότι τα τοπικά τυριά δεν ενέχουν πρόβλημα και είναι ανώτερης ποιότητας. Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς έρχεται σε μια στιγμή που τα τυροκομεία της Λέσβου βρίσκονται επίσης σε οριακό σημείο, με ανοιχτό το ενδεχόμενο να κλείσουν εκ νέου λόγω της συνεχιζόμενης απαγόρευσης εξαγωγής ώριμων τυροκομικών προϊόντων.

Η Εβελίνα Ντουλγκέρη, ιδιοκτήτρια μπαχαροπωλείου στην Ερμού, περιγράφει μια αγορά που έχει ήδη επηρεαστεί άμεσα και, όπως λέει, θα δει ακόμη πιο έντονα τις συνέπειες το επόμενο διάστημα. Ο κόσμος, σύμφωνα με την ίδια, είναι «πάρα πολύ σφιγμένος» στις αγορές του και ρωτά περισσότερο τις τιμές, ενώ πελάτες από τα χωριά της μεταφέρουν ότι φέτος τα πράγματα δεν θα είναι όπως άλλες χρονιές. Εκτιμά, μάλιστα, ότι θα έπρεπε να είχαν ληφθεί μέτρα νωρίτερα για να προληφθεί το πρόβλημα, χαρακτηρίζοντας «κρίμα» το γεγονός ότι ένα ήδη ταλαιπωρημένο νησί περνά ακόμη μία μεγάλη δοκιμασία.

Μια συνολικότερη διάσταση δίνει ο Ηρακλής Κουντουρέλλης, πρώην γραμματέας του Δήμου Μυτιλήνης και μέλος του ΔΣ του Συλλόγου «Το Κιρκινέτσι», ο οποίος επισημαίνει ότι οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε αδιέξοδο για πολλούς λόγους ταυτόχρονα. Από τη μία, έχουν αρνιά που δεν μπορούν να διοχετεύσουν, καθώς μόνο η τοπική αγορά μπορεί να απορροφήσει μικρό μέρος της παραγωγής. Από την άλλη, η περιορισμένη διακίνηση των αιγοπροβάτων αυξάνει το κόστος διατροφής τους, την ώρα που οι ζωοτροφές είναι ήδη πανάκριβες. Παράλληλα, σημειώνει ότι δεν διαπιστώνει ουσιαστικά μέτρα βιοασφάλειας σε περιοχές εκτροφής, ενώ προειδοποιεί ότι αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, πολλοί κτηνοτρόφοι δεν θα μπορούν σύντομα να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, οικογενειακές και επαγγελματικές.

Το φετινό Πάσχα, λοιπόν, στη Λέσβο διαμορφώνεται υπό συνθήκες πρωτόγνωρες. Για πρώτη φορά η τοπική αγορά δεν στηρίζεται στο ντόπιο αρνί, αλλά κυρίως σε ζώα που έρχονται από τη Λήμνο, τη Λάρισα και άλλες περιοχές. Τα σφαγεία παραμένουν κλειστά από τις 15 Μαρτίου, η αγορά κρέατος καταγράφει καθίζηση, η συνολική ζημιά για τη Λέσβο αγγίζει τα 6 εκατ. ευρώ και η αβεβαιότητα εξαπλώνεται από τον παραγωγό μέχρι το τελευταίο κατάστημα της πόλης.