Με σαφείς αιχμές για τις ελλείψεις στην πρόληψη, τη διαχείριση της κρίσης και την καθυστέρηση ουσιαστικών μέτρων στήριξης, ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου, Στρατής Κόμβος, μίλησε στο ρ/σ του «Ν» 99 fm για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο νησί με φόντο τα κρούσματα αφθώδους πυρετού. Όπως είπε, τα μέχρι τώρα αρνητικά δείγματα στη δεύτερη ζώνη επιτήρησης δημιουργούν μια συγκρατημένη αισιοδοξία, ωστόσο η κατάσταση μόνο λήξασα δεν μπορεί να θεωρηθεί, καθώς η αγωνία των κτηνοτρόφων παραμένει και η οικονομική θηλιά σφίγγει ολοένα περισσότερο.

Αρνητικά δείγματα, αλλά η ανησυχία παραμένει

Ο κ. Κόμβος χαρακτήρισε θετική εξέλιξη το γεγονός ότι τα δείγματα που αποστέλλονται για έλεγχο είναι αρνητικά, εκτιμώντας ότι, αν αυτή η εικόνα αποτυπωθεί και στη δεύτερη ζώνη επιτήρησης, η Λέσβος μπορεί να ξεμπλέξει πιο γρήγορα από τον υγειονομικό συναγερμό. Εξήγησε ότι το πρωτόκολλο προβλέπει ζώνη προστασίας τριών χιλιομέτρων και ζώνη επιτήρησης δέκα χιλιομέτρων, όμως τόνισε ότι η εφαρμογή του έγινε με σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό, την ώρα που, όπως είπε, σε ένα νησί με περίπου 450.000 αιγοπρόβατα δεν είναι δυνατόν να επιχειρούν στο πεδίο μόλις επτά, οκτώ ή εννέα κτηνίατροι.

Υποστελέχωση και καθυστερημένη αντίδραση

Όπως σημείωσε, η υποστελέχωση της κτηνιατρικής υπηρεσίας δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια αλλά κομβικό πρόβλημα που επηρεάζει την ταχύτητα της ιχνηλάτησης, τον εντοπισμό της διασποράς και τελικά την ίδια την αναχαίτιση της νόσου. Υποστήριξε ότι, ενώ ήταν γνωστό εδώ και έναν χρόνο πως στην απέναντι τουρκική ακτή υπήρχε αφθώδης πυρετός, δεν είχαν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα πρόληψης, με αποτέλεσμα η περιοχή να βρεθεί εκτεθειμένη. Μάλιστα, ανέφερε ότι ακόμη και η πρώτη ανίχνευση δεν έγινε μέσα από κάποιο οργανωμένο σύστημα ετοιμότητας, αλλά χάρη στο έμπειρο μάτι κτηνιάτρου που βρέθηκε στην περιοχή για διαφορετικό λόγο και αντιλήφθηκε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά.

Αιχμές για μέτρα «επικοινωνιακού» χαρακτήρα στο λιμάνι

Ιδιαίτερα επικριτικός ήταν για την κατάσταση στο λιμάνι και τα μέτρα βιοασφάλειας που, όπως είπε, θα έπρεπε να εφαρμόζονται σταθερά και όχι αποσπασματικά. Υποστήριξε ότι δεν υπήρχε ούτε τάφρος με απολυμαντικό υγρό για τα οχήματα ούτε μόνιμος απολυμαντικός τάπητας ούτε σταθερό συνεργείο ψεκασμού, κάνοντας λόγο για μέτρα που στήθηκαν για μία ή δύο ημέρες περισσότερο για επικοινωνιακή διαχείριση παρά για ουσιαστική προστασία. «Αυτό ήταν για επικοινωνιακούς λόγους», είπε χαρακτηριστικά, επιμένοντας ότι οι καταγγελίες της Ομοσπονδίας δεν γίνονται από διάθεση αντιπαράθεσης αλλά από την ανάγκη να ειπωθεί η αλήθεια.

Τι λέει για τα εμβόλια και την ασφάλεια των προϊόντων

Αναφορικά με τη συζήτηση που έχει ανοίξει για τα εμβόλια, ο Στρατής Κόμβος ξεκαθάρισε ότι δεν είναι ο ίδιος επιστήμονας για να δώσει τεχνικές απαντήσεις, παρέπεμψε όμως στις επίσημες τοποθετήσεις των ειδικών και του ίδιου του Υπουργού, λέγοντας ότι τα σύγχρονα εμβόλια τύπου DIVA, όταν χρησιμοποιούνται προληπτικά σε υγιή ζώα, δεν έχουν επίπτωση ούτε στο γάλα ούτε στο κρέας ούτε στα τυροκομικά προϊόντα. Υπογράμμισε, επίσης, ότι ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο ως νόσος, καλώντας τον κόσμο να εμπιστευτεί την επιστήμη και να μην παρασύρεται από φόβους και φήμες. Όπως τόνισε, τα προϊόντα μπορούν να καταναλώνονται με ασφάλεια στο νησί, με τους περιορισμούς να αφορούν τη διασπορά εκτός Λέσβου και όχι κάποιον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

«Το πιο οδυνηρό είναι το μετά»

Πίσω από το υγειονομικό σκέλος της κρίσης, ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας περιέγραψε μια βαθιά κοινωνική και οικονομική ασφυξία. Μίλησε για το ιδιαίτερο δέσιμο των κτηνοτρόφων με τα ζώα τους, σημειώνοντας πως πολλοί περνούν περισσότερο χρόνο με το κοπάδι τους παρά με τις ίδιες τους τις οικογένειες. Για αυτό, όπως είπε, η θανάτωση των ζώων είναι μια εξαιρετικά οδυνηρή διαδικασία, αλλά το ακόμη πιο οδυνηρό είναι το τι ακολουθεί: η απώλεια εισοδήματος, τα χρέη που συνεχίζουν να τρέχουν, οι δανειακές υποχρεώσεις, οι ασφαλιστικές εισφορές, η δυσκολία ακόμη και για στοιχειώδεις ανάγκες της οικογένειας.

Αμφιβολίες για τις αποζημιώσεις και αντίθεση στον δανεισμό

Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν έχει πειστεί από την κυβερνητική δέσμευση περί αποζημιώσεων σε δύο μήνες, χαρακτηρίζοντας την κυβέρνηση αναξιόπιστη, ενώ άσκησε κριτική και στα ποσά που ακούγονται για τις αποζημιώσεις, λέγοντας ότι είναι πολύ χαμηλά. Εξίσου αιχμηρός ήταν απέναντι στα σενάρια δανεισμού μέσω τραπεζών για την ανασύσταση των κοπαδιών, υποστηρίζοντας ότι αυτό δεν αποτελεί λύση αλλά μια νέα παγίδα χρέους για τους παραγωγούς. Όπως είπε, δεν είναι δυνατόν, σε μια συνθήκη που η οικονομία της Λέσβου δέχεται τόσο ισχυρό πλήγμα, να μην εξασφαλίζεται άμεση δημόσια χρηματοδότηση για τη στήριξή της.

Ζωοτροφές, σφαγεία και το αβέβαιο Πάσχα

Σημαντική πλευρά της κρίσης, σύμφωνα με τον κ. Κόμβο, είναι και το αυξημένο κόστος παραγωγής. Με τα ζώα να παραμένουν έγκλειστα, η ανάγκη για ζωοτροφές αυξάνεται, την ώρα που ήδη οι τιμές τους, όπως και των καυσίμων, των φαρμάκων και των λοιπών εφοδίων, πιέζουν αφόρητα τους κτηνοτρόφους. Την ίδια στιγμή, ενόψει Πάσχα, επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα για τα σφαγεία και τη διάθεση του ντόπιου κρέατος, με τον ίδιο να σημειώνει ότι περίπου 70.000 αμνοερίφια είναι προς σφαγή και δεν υπάρχει ακόμη σαφής απάντηση για το τι θα γίνει. Όπως ανέφερε, σε καθαρές περιοχές εκτός της άμεσης ζώνης θα έπρεπε ήδη να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ανοίγματος των σφαγείων για εσωτερική κατανάλωση, ωστόσο δεν έχει υπάρξει συγκεκριμένη απόφαση, παρά μόνο η γνωστή απάντηση ότι «θα το δούμε».

Οι κτηνοτρόφοι πήραν μέτρα, λέει η Ομοσπονδία

Στη συνέντευξή του ο Στρατής Κόμβος ξεκαθάρισε ότι οι κτηνοτρόφοι, παρά τις δυσκολίες, επιδεικνύουν υπευθυνότητα και τηρούν τα μέτρα. Περιέγραψε μια εικόνα ανθρώπων που προσπαθούν μόνοι τους να προφυλάξουν τα κοπάδια τους, με καθαρά ρούχα, απολυμάνσεις, αλλαγές παπουτσιών και συνεχή προσοχή στην καθημερινότητά τους. Κατηγόρησε, ωστόσο, την πολιτεία ότι μετέθεσε σε αυτούς την ευθύνη, αντί να αναλάβει όσα της αναλογούσαν σε επίπεδο πρόληψης και ελέγχων.

Η κρίση του αφθώδους πυρετού και τα διαχρονικά αδιέξοδα

Παράλληλα, συνέδεσε την τρέχουσα κρίση με τα διαχρονικά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα στο νησί. Θύμισε τις πρόσφατες αγροτικές κινητοποιήσεις, σημειώνοντας ότι κάποιες μικρές κατακτήσεις υπήρξαν, όπως ζητήματα με το πετρέλαιο στην αντλία και τη μείωση της κιλοβατώρας, όμως η συνολική εικόνα παραμένει ασφυκτική για τον αγρότη και τον κτηνοτρόφο. Έφερε ως παράδειγμα τη λειψυδρία των προηγούμενων ετών και το γεγονός ότι, παρότι φέτος το νερό καταλήγει άφθονο στη θάλασσα, δεν έχουν γίνει τα μικρά τεχνικά έργα που θα μπορούσαν να το αξιοποιήσουν προς όφελος της αγροτικής παραγωγής. Για ακόμη μία φορά, όπως είπε, η πρόληψη κοστολογείται και τελικά παραμερίζεται.

Οργανωμένος αγώνας αντί για «καναπέ»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο γενικότερο κλίμα αποδυνάμωσης του αγροτικού κόσμου, λέγοντας πως η απογοήτευση, η σύγχυση και η ανεξέλεγκτη πληροφορία κρατούν πολλούς ανθρώπους «στον καναπέ», την ώρα που μόνο ο οργανωμένος αγώνας μπορεί να αποδώσει αποτελέσματα. Υποστήριξε ότι οι κινητοποιήσεις πάντα αφήνουν κέρδος, όσο μικρό κι αν είναι αυτό, και ξεκαθάρισε ότι αν χρειαστεί ο αγροτικός κόσμος θα βρεθεί ξανά στον δρόμο ακόμη και μέσα στο Πάσχα, αφού, όπως είπε επανειλημμένα, «η θηλιά σφίγγει».

Αίτημα για στήριξη όλων των κτηνοτρόφων του νησιού

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η Ομοσπονδία διεκδικεί όχι μόνο αποζημιώσεις για όσους έχασαν τα ζώα τους, αλλά στήριξη για όλους τους κτηνοτρόφους της Λέσβου, καθώς όλοι υφίστανται απώλεια εισοδήματος και αύξηση του κόστους λόγω της καραντίνας και των περιοριστικών μέτρων. Το μήνυμά του ήταν σαφές: η κρίση του αφθώδους πυρετού δεν είναι μόνο υγειονομικό ζήτημα, αλλά μια συνολική δοκιμασία για την οικονομία του νησιού, για την αντοχή των ανθρώπων της παραγωγής και για την ίδια τη δυνατότητα της Λέσβου να κρατήσει ζωντανό τον πρωτογενή της τομέα.