Ένα από τα 24 Κέντρα Φυσικής και Ιατρικής Αποκατάστασης (ΚΕΦΙΑΠ) που λειτουργούν σε όλη τη χώρα βρίσκεται στα Δάφια Καλλονής. Πρόκειται για μια δημόσια, δωρεάν δομή υγείας, η οποία καλύπτει αποκλειστικά τις ανάγκες αποκατάστασης ολόκληρου του νησιού, σε μια περιοχή με έντονες γεωγραφικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες.

Το ΚΕΦΙΑΠ Δαφίων ξεκίνησε να λειτουργεί το 2006. Οι εγκαταστάσεις του είχαν ολοκληρωθεί ήδη από το 2000, με ευρωπαϊκά κονδύλια και με δωρεάν παραχώρηση οικοπέδου από τον τότε Δήμο Καλλονής, επί δημαρχίας Αρη Ελευθερίου. Για αρκετά χρόνια, ωστόσο, το κτίριο παρέμεινε ανενεργό λόγω έλλειψης προσωπικού. Αρχικά λειτούργησε ως ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ (Κέντρο Εκπαίδευσης και Κοινωνικής Υποστήριξης Ατόμων με Αναπηρία), ενώ από το 2011, με τον νόμο 4025, εντάχθηκε οργανικά στο Νοσοκομείο Μυτιλήνης και μετονομάστηκε σε ΚΕΦΙΑΠ, διευρύνοντας το φάσμα των περιστατικών που εξυπηρετεί.

Όπως εξηγεί ο επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου, Λάμπρος Σταθάκης, το ΚΕΦΙΑΠ δέχεται πλέον όλα τα περιστατικά αποκατάστασης, δίνοντας προτεραιότητα στα άτομα με αναπηρία, σε χειρουργημένους/ες ασθενείς, σε παιδιά, αλλά και σε σοβαρά νευρολογικά ή ορθοπαιδικά περιστατικά. «Η αποκατάσταση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαίος κρίκος ανάμεσα στη νοσηλεία και την επιστροφή στη ζωή», τονίζει.

Μια τριτοβάθμια δομή αποκατάστασης

Το ΚΕΦΙΑΠ δεν αποτελεί διαγνωστικό κέντρο. Οι εξυπηρετούμενοι/ες προσέρχονται με ήδη υπάρχουσα ιατρική διάγνωση και παραπεμπτικό, ώστε να σχεδιαστεί ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης. Όπως σημειώνει η ψυχολόγος Ευτυχία Γιακουμή, πρόκειται για τριτοβάθμια δομή, όπου η αποκατάσταση δεν περιορίζεται στο σωματικό σκέλος. «Μαζί με την κοινωνική λειτουργό, τη Σταυρούλα Χονδρού, δουλεύουμε τη συναισθηματική ενδυνάμωση, την κοινωνική επανένταξη και τη συνολική ποιότητα ζωής. Ο στόχος είναι ο άνθρωπος να μη μείνει παροπλισμένος στο σπίτι του».

Στο ΚΕΦΙΑΠ εργάζονται ψυχολόγος, κοινωνική λειτουργός, δύο φυσικοθεραπευτές/τριες, εργοθεραπευτής, λογοθεραπεύτρια και διοικητικό προσωπικό. Σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του Κέντρου παίζουν και οι διοικητικοί υπάλληλοι, Μαίρη Αθανασέλλη και Γιάννης Χαχάλης, ενώ η εικόνα καθαριότητας και φροντίδας του χώρου οφείλεται στην Χρυσούλα Ματζάκωφ.

Αποκατάσταση για παιδιά και ενήλικες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα παιδιά, τα οποία εντάσσονται στο πρόγραμμα με παραπεμπτικό παιδοψυχιάτρου. Ο εργοθεραπευτής Δημήτρης Τσέκος, ο οποίος συνταξιοδοτείται σε έναν μήνα, μιλά για τη μέθοδο αισθητηριακής ολοκλήρωσης (Sensory Integration – S.I.), που εφαρμόζεται σε παιδιά με αυτισμό, υπερκινητικότητα και συναφείς δυσκολίες. «Οι περιπτώσεις αυξάνονται δραματικά και ανεξήγητα. Στόχος μας είναι να κάνουμε τα παιδιά πιο λειτουργικά, με βάση τις ανάγκες τους, όχι με γενικές συνταγές».

Η φυσικοθεραπεύτρια Μαρία Στυλιανέλλη, η οποία εργάζεται στο Κέντρο από το 2007, περιγράφει την καθημερινότητα στο φυσικοθεραπευτήριο: παιδιά, εγκεφαλικά, κατάγματα και μυοσκελετικά προβλήματα συνθέτουν το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών.

Μοναδική θερμαινόμενη πισίνα στο Βόρειο Αιγαίο

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η μονάδα υδροθεραπείας. Η θερμαινόμενη πισίνα του ΚΕΦΙΑΠ είναι η μοναδική κλειστού τύπου στο Βόρειο Αιγαίο και μία από τις τρεις που λειτουργούν πανελλαδικά σε ΚΕΦΙΑΠ. Διαθέτει σύστημα γερανού για την ασφαλή είσοδο ατόμων με κινητικά προβλήματα, υδρομασάζ και αυστηρές προϋποθέσεις ιατρικού ελέγχου για τη χρήση της. Λειτουργεί με ραντεβού και εξυπηρετεί περιορισμένο αριθμό ατόμων ανά συνεδρία, εξασφαλίζοντας ασφάλεια και ποιότητα.

Στοιχεία που μιλούν από μόνα τους

Το 2025, το ΚΕΦΙΑΠ Δαφίων εξυπηρέτησε 464 άτομα από ολόκληρη τη Λέσβο. Οι προγραμματισμένες συνεδρίες ανήλθαν σε 5.728, ενώ πραγματοποιήθηκαν 4.741 συνεδρίες, με καθημερινή προσέλευση 30–35 ατόμων. Όλες οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν.

Ένας ανενεργός ξενώνας με μεγάλες δυνατότητες

Στον ίδιο χώρο υπάρχει και πλήρως εξοπλισμένος ξενώνας, δυναμικότητας έως 12 ασθενών, ο οποίος όμως δεν έχει λειτουργήσει ποτέ λόγω έλλειψης προσωπικού. Παρότι έχει ανακοινωθεί η πρόθεση λειτουργίας του ως κλειστής μονάδας αποκατάστασης, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα. «Με τον ξενώνα σε λειτουργία, το ΚΕΦΙΑΠ θα μπορούσε να προσφέρει πολλαπλάσιες δυνατότητες αποκατάστασης», επισημαίνει ο κ. Σταθάκης.

«Εδώ ξαναβρήκα τον εαυτό μου»

Τη σημασία του Κέντρου αποτυπώνει με τον πιο άμεσο τρόπο η μαρτυρία του εξυπηρετούμενου Γιάννη Δ., ο οποίος υπέστη βαρύ εγκεφαλικό πριν από 20 χρόνια. «Ήμουν τέσσερις μήνες στην εντατική. Δεν μιλούσα, δεν περπατούσα. Εδώ με σήκωσαν όρθιο. Τώρα περπατάω, μιλάω, το μυαλό μου δουλεύει», λέει, περιγράφοντας μια πορεία αποκατάστασης από το 2006.

Ένας χώρος ζωής και αξιοπρέπειας

Σε ένα νησί χωρίς άλλη δομή αποκατάστασης, το ΚΕΦΙΑΠ Δαφίων αποτελεί ένα σημαντικό πεδίο επανένταξης και αξιοπρέπειας. Όπως συνοψίζει η Ευτυχία Γιακουμή, «κάποια στιγμή όλοι/ες μπορεί να βρεθούμε σε μια δύσκολη θέση. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ζωή τελειώνει. Σημαίνει ότι χρειάζεται στήριξη για να συνεχιστεί με ποιότητα».