Σε μια εκτενή και ουσιαστική συνέντευξη στον ραδιοφωνικό σταθμό 99 fm ΣΤΟ ΝΗΣΙ και στην εκπομπή «Μιλάμε Οικονομικά», ο γενικός διευθυντής της ΕΤΑΛ Α.Ε., Τάσος Περιμένης, αποτύπωσε με σαφήνεια την πορεία, τις προκλήσεις και τα αποτελέσματα των προγραμμάτων LEADER στη Λέσβο, αναδεικνύοντας τον ρόλο τους στη στήριξη της τοπικής οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής. Η ΕΤΑΛ έχει δεχθεί δημόσια συγχαρητήρια από τον πρώην γενικό γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Δημήτρη Παπαγιαννίδη, για την πλήρη τήρηση των κανονισμών διαχείρισης των προγραμμάτων, αλλά και για το ότι κάθε φορά καταφέρνει να φέρνει πολύ περισσότερους πόρους από αυτούς που της δίνονται αρχικά.

Μια δύσκολη προγραμματική περίοδος με αλλεπάλληλες κρίσεις

Από την αρχή της συζήτησης, στάθηκε στο ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον μέσα στο οποίο σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν τα προγράμματα της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, μια περίοδος που σημαδεύτηκε από διαδοχικές κρίσεις, με κυριότερες το προσφυγικό, την οικονομική ύφεση και την πανδημία.

Επαγγελματισμός, διαφάνεια και σταθερή εταιρική κουλτούρα

Ο κ. Περιμένης υπογράμμισε ότι, παρά τις αντίξοες συνθήκες, η ΕΤΑΛ κατάφερε να διαμορφώσει μια σταθερή εταιρική κουλτούρα, βασισμένη στον επαγγελματισμό, στη διαφάνεια και στη λογική της τοπικής ανάπτυξης. Όπως σημείωσε, η ανεξαρτησία της εταιρείας και η απουσία πλειοψηφικής συμμετοχής του Δημοσίου καλλιέργησαν μια φιλοσοφία αποτελεσματικότητας και λογοδοσίας, όπου η ύπαρξη και η συνέχιση της λειτουργίας συνδέονται άμεσα με το παραγόμενο έργο.

Ο σχεδιασμός του 2015 και η έννοια της ανθεκτικότητας

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον σχεδιασμό του 2015, ο οποίος, όπως είπε, βασίστηκε στην έννοια της ανθεκτικότητας. Στόχος ήταν η θωράκιση της τοπικής οικονομίας απέναντι στις κρίσεις, μέσα από την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των τοπικών προϊόντων, της αγροδιατροφής και του τουρισμού. Η φιλοσοφία αυτή αποτυπώθηκε στην προσπάθεια να αποκτήσουν τα λεσβιακά προϊόντα προστιθέμενη αξία, ώστε να μπορούν να σταθούν όχι μόνο στην τοπική, αλλά και στην εθνική και διεθνή αγορά.

Μετρήσιμα αποτελέσματα και νέα προϊόντα

Στο πλαίσιο αυτό, ο Γενικός Διευθυντής της ΕΤΑΛ αναφέρθηκε στα μετρήσιμα αποτελέσματα του προγράμματος. Όπως τόνισε, μέσα από το LEADER Γεωργίας δημιουργήθηκαν τουλάχιστον 156 νέα προϊόντα, ενώ με την προσθήκη του LEADER Αλιείας ο αριθμός ξεπερνά τα 172. Παράλληλα, αρκετά από αυτά τα προϊόντα κατευθύνθηκαν σε αγορές του εξωτερικού, με εξαγωγές σε δεκάδες χώρες. Τα στοιχεία αυτά, όπως είπε, αποδεικνύουν ότι το πρόγραμμα δεν περιορίστηκε σε απορρόφηση κονδυλίων, αλλά συνέβαλε ουσιαστικά στη μεταμόρφωση της παραγωγικής βάσης του νησιού. Ευχαρίστησε τους επενδυτές και τους συνεργάτες της ΕΤΑΛ, επισημαίνοντας ότι χωρίς τη δική τους συμμετοχή, κανένα πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να πετύχει.

Πάνω από 30.000.000 ευρώ στην πραγματική οικονομία

Σύμφωνα με τον ίδιο, συνολικά κινητοποιήθηκαν κεφάλαια που ξεπέρασαν τα 30.000.000 ευρώ, μέσα σε μια πενταετία πληρωμών, με το 89% να κατευθύνεται σε ιδιωτικές επενδύσεις. Το υπόλοιπο ποσοστό αφορούσε δημόσιες παρεμβάσεις και δράσεις συλλογικών φορέων, που στόχευαν στην ενίσχυση του πολιτισμού, της κοινωνικής συνοχής και της τοπικής ταυτότητας.

Αυστηρός έλεγχος και διασφάλιση αξιοπιστίας

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στη διαχείριση και στον αυστηρό έλεγχο των έργων. Όπως σημείωσε, η ΕΤΑΛ δεν δίστασε να απεντάξει έργα που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις, ακόμη και όταν αυτό σήμαινε απώλεια χρηματοδότησης. Περίπου 5.000.000 ευρώ απεντάχθηκαν, καθώς οι δικαιούχοι δεν ήταν έτοιμοι ή δεν μπορούσαν να υλοποιήσουν σωστά τις επενδύσεις τους. Αυτή η στάση, σύμφωνα με τον κ. Περιμένη, ενίσχυσε την εμπιστοσύνη προς τον φορέα και διαμόρφωσε ένα πλαίσιο σοβαρότητας και αξιοπιστίας.

Καινοτομία πέρα από την τεχνολογία

Αναφερόμενος στην καινοτομία, επεσήμανε ότι δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με την τεχνολογία. Αντιθέτως, η οργανωτική, μεθοδολογική και κοινωνική καινοτομία παίζουν καθοριστικό ρόλο. Ανέφερε ως χαρακτηριστική περίπτωση την ΚΟΙΝΣΕΠ «Ηφαίστειο Ανεμώτιας» και το οινοποιείο του χωριού που δημιουργήθηκε από αυτή. Στην περίπτωση αυτή, η συλλογική δράση και η τοπική συμμετοχή έδειξαν ότι μπορούν να δημιουργήσουν βιώσιμα εγχειρήματα, που κρατούν την οικονομική υπεραξία στην ίδια την κοινωνία.

Στήριξη της υπαίθρου και αποτροπή της ερήμωσης

Στο ίδιο πνεύμα, ο κ. Περιμένης στάθηκε στον ρόλο του LEADER στη στήριξη της υπαίθρου. Όπως είπε, το πρόγραμμα δεν στοχεύει στην πόλη της Μυτιλήνης, αλλά στα χωριά και στις απομακρυσμένες περιοχές, όπως η Άντισσα, το Σκαλοχώρι, το Σίγρι και η Ερεσός. Μέσα από μικρές αλλά κρίσιμες επενδύσεις, που συμβάλλουν στην οικονομική και κοινωνική ζωή κάθε κοινότητας, όπως είναι παντοπωλεία, αρτοποιεία, εργαστήρια και μικρές μεταποιητικές μονάδες, ενισχύεται η κοινωνική ζωή και αποτρέπεται η ερήμωση.

Τουρισμός εμπειρίας και ποιότητας

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον τουρισμό, απορρίπτοντας τον όρο «αγροτουρισμός» και προκρίνοντας την έννοια του τουρισμού υπαίθρου και εμπειρίας. Η ανάπτυξη των μονοπατιών, οι ποιοτικές παρεμβάσεις στη διαμονή και η ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν, σύμφωνα με τον ίδιο, μετατρέψει τη Λέσβο σε ελκυστικό προορισμό για ειδικές μορφές τουρισμού.

Η νέα προγραμματική περίοδος και οι επόμενοι στόχοι

Αναφερόμενος στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο, σημείωσε ότι η ΕΤΑΛ βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας και διαβούλευσης, με στόχο την καλύτερη δυνατή προσαρμογή στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Η έμφαση θα δοθεί στη μεταποίηση, στο περιβάλλον, στην ενέργεια, στις παράκτιες δραστηριότητες και στην ποιοτική εστίαση, αξιοποιώντας τόσο το LEADER Γεωργίας όσο και το LEADER Αλιείας.

Αισιοδοξία για την περίοδο 2028–2034

Κλείνοντας, ο κ. Περιμένης εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία και για την επόμενη προγραμματική περίοδο (2028–2034), τονίζοντας ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναγνωρίζει όλο και περισσότερο τη σημασία της τοπικής ικανότητας και της αποκέντρωσης.

Η συνέντευξη ανέδειξε ότι πίσω από τους αριθμούς και τις χρηματοδοτήσεις βρίσκεται μια μακρόχρονη προσπάθεια συντονισμού, εμπιστοσύνης και τοπικής ενεργοποίησης, που καθιστά την εμπειρία της Λέσβου ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα επιτυχημένης εφαρμογής του LEADER στη χώρα.

Δείτε όλη την συνέντευξη εδώ: