Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση προκάλεσε στη Βουλή το ζήτημα των αδιάθετων κονδυλίων της βασικής ενίσχυσης της ΚΑΠ, ύψους 160 εκατ. ευρώ, με φόντο τις αγωνίες και τις προσδοκίες του αγροτικού κόσμου. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση διασταύρωσαν τα ξίφη τους για την πραγματική προέλευση των ποσών, τη θεσμική νομιμότητα της ανακατανομής τους και το αν οι δεσμεύσεις για πρόσθετες πληρωμές μπορούν πράγματι να υλοποιηθούν χωρίς κινδύνους.

Από τη μία πλευρά, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Χρήστος Κέλλας διαβεβαίωσε ότι κανένα ευρώ δεν θα επιστραφεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι τα χρήματα θα φτάσουν στους έντιμους παραγωγούς. Από την άλλη, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλης Κόκκαλης αμφισβήτησε την κυβερνητική αφήγηση, θέτοντας κρίσιμα ερωτήματα για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ, τους ελέγχους, το χρονοδιάγραμμα και τον κίνδυνο νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων, σε μια συζήτηση που ανέδειξε τις βαθιές διαφωνίες γύρω από τη διαχείριση της ΚΑΠ.

Τί δήλωσε ο Κέλλας

Ο κ. Κέλλας εξήγησε ότι τη χρονιά 2025 καταγράφηκε σημαντική μείωση στις δηλώσεις ΟΣΔΕ και δηλώθηκαν λιγότερες εκτάσεις, γεγονός που οδήγησε στην ενεργοποίηση λιγότερων δικαιωμάτων. Παράλληλα, οι εκτεταμένοι διασταυρωτικοί έλεγχοι αποκάλυψαν πρόσθετα αδιάθετα δικαιώματα, τα οποία σύμφωνα με τους κανόνες της ΚΑΠ μεταφέρονται στο εθνικό απόθεμα. Τόνισε ωστόσο ότι τα ποσά που αντιστοιχούν σε αυτά τα δικαιώματα δεν χάνονται, καθώς η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει την ανακατανομή τους σε άλλες άμεσες ενισχύσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, επανέλαβε τη δέσμευση του Υπουργείου ότι περίπου 160 εκατ. ευρώ θα διανεμηθούν στους παραγωγούς. Από αυτά, 80 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε βαμβακοπαραγωγούς και σιτοκαλλιεργητές μέσω οικολογικών σχημάτων ώστε να καλυφθεί πλήρως η ζήτηση, ενώ εξετάζεται επιπλέον στήριξη για τους παραγωγούς μηδικής που επλήγησαν από τα μέτρα βιοασφάλειας λόγω ευλογιάς. Τα υπόλοιπα 80 εκατ. ευρώ θα διατεθούν στους κτηνοτρόφους, με 40 εκατ. ευρώ ως επιπρόσθετη βασική ενίσχυση και 40 εκατ. ευρώ μέσω οικολογικών σχημάτων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους ελέγχους, επισημαίνοντας ότι δεν έχουν τιμωρητικό χαρακτήρα αλλά λειτουργούν προστατευτικά για τους έντιμους αγρότες και αποτελούν πάγιο αίτημα του ίδιου του αγροτικού κόσμου. Όπως ανέφερε, μόνο αν τα κονδύλια δεν αξιοποιούνταν θα επέστρεφαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάτι που η κυβέρνηση δεν πρόκειται να επιτρέψει.

Απαντώντας σε δεύτερη ερώτηση, ο Υφυπουργός ήταν κατηγορηματικός ότι δεν υπάρχουν κτηνοτρόφοι δύο ταχυτήτων. Τόνισε ότι η κυβέρνηση εφαρμόζει διαφορετικά αλλά απολύτως νόμιμα θεσμικά πλαίσια, ανάλογα με το είδος της ζημίας, καταβάλλοντας αποζημιώσεις πολλαπλάσιες σε σχέση με το παρελθόν. Διευκρίνισε ότι η Κοινή Υπουργική Απόφαση για την απώλεια εισοδήματος καλύπτει τόσο τους πληγέντες από πανώλη όσο και εκείνους που επλήγησαν από ευλογιά και ότι δεν μπορούν να συγκρίνονται οι επιζωοτίες με τις καταστροφές από ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς πρόκειται για διαφορετικά αίτια και διαφορετικά εργαλεία αποζημίωσης.

Υπενθύμισε ότι στις 19 Δεκεμβρίου καταβλήθηκαν 27 εκατ. ευρώ ως έκτακτη ενίσχυση σε 2.106 εκμεταλλεύσεις που υποχρεώθηκαν σε θανάτωση ζώων, καλύπτοντας 425.559 ζώα, με ποσά 70 ευρώ ανά μεγάλο ζώο και 35 ευρώ ανά μικρό αρσενικό. Μόνο το 2025, σύμφωνα με τον κ. Κέλλα, έχουν δοθεί συνολικά 165,8 εκατ. ευρώ για επιζωοτίες και ζωονόσους, αποδεικνύοντας ότι οι πληγέντες κτηνοτρόφοι βρίσκονται στο επίκεντρο της κρατικής μέριμνας.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε και στις αποζημιώσεις για τις ζημιές από τον Daniel, σημειώνοντας ότι υλοποιήθηκαν μέσω ειδικού προγράμματος του ΕΛΓΑ, με προκαταβολές περίπου 19 εκατ. ευρώ και με νομοθετική ρύθμιση που αύξησε τα όρια ηλικίας αποζημίωσης ώστε να καλυφθεί το σύνολο του ζωικού κεφαλαίου. Το μήνυμα της κυβέρνησης, όπως υπογράμμισε, είναι σαφές.

Βολές κατά της κυβέρνησης από τον Κόκκαλη

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλης Κόκκαλης υπογράμμισε ότι «είναι αντικειμενικά αδύνατον, μέσα σε λίγους μήνες, να έχουν κλείσει όλες οι εκκρεμότητες, να έχουν εξεταστεί οι ενστάσεις και να έχει κριθεί ποιοι δικαιώνονται και ποιοι όχι». Ο ίδιος επισήμανε ότι στατιστικά ένα ποσοστό παραγωγών θα δικαιωθεί, γεγονός που καθιστά επισφαλή κάθε κυβερνητική βεβαιότητα για το τελικό ύψος των αδιάθετων ποσών.

Στο κρίσιμο αυτό σημείο, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ διατύπωσε καθαρά τη δική του εκτίμηση, την οποία υπερασπίστηκε σε όλη τη συζήτηση, λέγοντας ότι «το μεγαλύτερο μέρος των αδιάθετων ποσών δεν προήλθε από ελέγχους, αλλά από το ότι δεν κατατέθηκαν δηλώσεις ΟΣΔΕ. Δηλαδή, από το ότι δεκάδες χιλιάδες παραγωγοί έμειναν εκτός διαδικασίας και δεν ενεργοποίησαν δικαιώματα». Την εκτίμηση αυτή έθεσε ως κεντρικό ερώτημα προς τον Υφυπουργό, ζητώντας να ειπωθεί καθαρά ποια είναι η πραγματική πηγή των χρημάτων.

Η παρέμβασή του έγινε ακόμη πιο αιχμηρή στη δευτερολογία, όταν επεσήμανε ότι ο ίδιος ο Υφυπουργός, με όσα ανέφερε, ουσιαστικά αναιρεί τη δημόσια γραμμή της κυβέρνησης. Όπως υπογράμμισε, άλλα λένε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο κ. Χατζηδάκης περί εξυγίανσης και άλλα παραδέχεται στη Βουλή ο Υφυπουργός, αναγνωρίζοντας ότι βασικός λόγος είναι οι λιγότερες δηλώσεις ΟΣΔΕ. Με αυτόν τον τρόπο, ο κ. Κόκκαλης κατηγόρησε ευθέως την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να πιστωθεί πολιτικά μια επιτυχία που στην πραγματικότητα είναι αποτέλεσμα διοικητικής αποτυχίας και αποκλεισμού παραγωγών.

Παράλληλα, έθεσε ζήτημα θεσμικής και ευρωπαϊκής νομιμότητας. Υπενθύμισε ότι η διάθεση αδιάθετων ποσών δεν αποτελεί απλή υπόθεση πολιτικής βούλησης, αλλά διέπεται από αυστηρούς κανόνες της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Ρώτησε αν απαιτείται τροποποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, αν έχει ζητηθεί σχετική έγκριση και με ποιον ακριβώς μηχανισμό θα διοχετευθούν τα χρήματα, ιδίως όταν η κυβέρνηση αναφέρεται σε οικολογικά σχήματα χωρίς να διευκρινίζει ποια είναι αυτά και πώς θα καλύψουν συγκεκριμένες κατηγορίες παραγωγών, όπως οι βαμβακοπαραγωγοί και οι σιτοπαραγωγοί.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο χρονοδιάγραμμα, το οποίο χαρακτήρισε απολύτως κρίσιμο. Δεν ζήτησε γενικές υποσχέσεις, αλλά σαφείς απαντήσεις. «Σε έναν μήνα, σε 3, σε 5 Πότε ακριβώς θα δουν οι αγρότες τα χρήματα στους λογαριασμούς τους» αναρωτήθηκε, συνδέοντας το ζήτημα με το ιστορικό της χώρας σε πρόστιμα και δημοσιονομικές διορθώσεις, προειδοποιώντας ότι κάθε λάθος ή αυθαιρεσία πληρώνεται ακριβά, πάντα σε βάρος των ίδιων των παραγωγών.