Λίγες ημέρες πριν από τη δίκη της Πέμπτης 4 Δεκεμβρίου στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Βορείου Αιγαίου, ο διασώστης Νάσος Καρακίτσος μίλησε στον ρ/σ του «Ν» στους 99 fm για την επταετή πλέον δικαστική περιπέτεια 24 ανθρώπων που βρέθηκαν κατηγορούμενοι, έπειτα από την εθελοντική και επαγγελματική τους δράση στο προσφυγικό στη Λέσβο.

Ο ίδιος, που από το 2016 έως τον Δεκέμβριο του 2017 επιχειρούσε ως διασώστης της οργάνωσης Emergency Response Centre International (ERCI), έχει ήδη απαλλαγεί ομόφωνα από τα πλημμελήματα –μεταξύ των οποίων και η κατασκοπία– όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τρεις κακουργηματικές κατηγορίες: ξέπλυμα μαύρου χρήματος, σύσταση εγκληματικής οργάνωσης και διευκόλυνση διακίνησης.

«Η κατηγορία της κατασκοπίας έχει φύγει. Έχουμε απαλλαγεί ομόφωνα για τα πλημμελήματα. Έχουν μείνει τρεις κατηγορίες κακουργηματικού χαρακτήρα», λέει χαρακτηριστικά.

«Δεν θέλαμε να είμαστε σε ομηρία»

Ο Καρακίτσος υπενθύμισε ότι η υπόθεση «τρέχει πάνω από επτά χρόνια», με τους κατηγορούμενους να έχουν δικαστεί πρώτα για τα πλημμελήματα «ώστε να μην παραγραφούν» και τώρα να φτάνουν –επιτέλους, όπως λέει– στο Εφετείο για τα κακουργήματα.

«Εμείς θέλαμε από την αρχή να γίνει αυτό το δικαστήριο. Δεν θέλαμε να είμαστε σε ομηρία όλα αυτά τα χρόνια», τόνισε. «Δεν μπορούσα να φύγω από την Ελλάδα για πέντε χρόνια. Έχασα επαγγελματικές ευκαιρίες, σπουδές. Τώρα είμαι στην Ολλανδία και τελειώνω το δεύτερο μεταπτυχιακό μου».

Περιγράφει την περίοδο ως «πολύ δύσκολη»: «Όσο κι αν προσπαθείς να μην το σκέφτεσαι, πάντα επιστρέφει. Είναι μια σκιά από πάνω μας».

Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει ημέρες, λόγω του αριθμού των κατηγορουμένων. «Υπάρχει κίνδυνος για κάθε έναν από εμάς μέχρι 20 χρόνια», σημείωσε. «Για εμάς είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου».

Ο Καρακίτσος υπενθύμισε ότι είχε παραμείνει 3,5 μήνες προφυλακισμένος στις φυλακές της Χίου, μαζί με τη Σάρα Μαρντίνι και τον Σον Μπίντερ. Και οι 24 θα βρίσκονται ξανά στο εδώλιο.

Το ιστορικό: οι συνομιλίες WhatsApp και οι ασύρματοι

Στην εκπομπή αναφέρθηκε εκ νέου η αφετηρία της υπόθεσης: τρεις συνομιλίες σε ομάδα του WhatsApp που είχε δημιουργήσει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για να συντονίζονται εθελοντές και αρχές, καθώς και η χρήση ασυρμάτων και κιαλιών –εργαλεία που, όπως είχε κριθεί στην προηγούμενη δίκη, ήταν αυτονόητα για όσους επιχειρούσαν σε διασώσεις και συνεργάζονταν με Λιμενικό και Frontex.

Ο διασώστης υπενθύμισε ότι ο ίδιος είχε καθημερινή συνεργασία με το Λιμενικό ως πρώην ναυτικός, ενώ και οι προηγούμενες αποφάσεις των δικαστών έχουν επισημάνει τις αντιφάσεις του κατηγορητηρίου.

Το προηγούμενο δικαστήριο (30/12/2024)

Τον Δεκέμβριο του 2024, το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Βορείου Αιγαίου είχε κηρύξει αθώους όλους τους κατηγορούμενους για τα πλημμελήματα, χαρακτηρίζοντας το κατηγορητήριο «σαθρό, ανακριβές και παραπλανητικό».
Οι δικαστές είχαν σχολιάσει την απουσία βασικών μαρτύρων –μεταξύ τους δύο στελεχών του Λιμενικού που συνεργάζονταν άμεσα με τους διασώστες– και τις ασυνέπειες της πρώτης δικογραφίας. Ο εισαγγελέας είχε τονίσει ότι τα στοιχεία εις βάρος των κατηγορουμένων δεν τεκμηρίωναν καμία από τις πράξεις που τους αποδίδονταν.

Εντούτοις, ανέμενε η εκδίκαση των κακουργημάτων –η οποία, όπως αναγνωρίζουν διεθνείς οργανισμοί, έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις «σημαντικότερες υποθέσεις ποινικοποίησης της αλληλεγγύης στην Ευρώπη».

«Ελπίζουμε σε μια δίκαιη διαδικασία»

Ο Ν. Καρακίτσος δηλώνει ότι αυτό που ζητούν οι 24 κατηγορούμενοι είναι αυτονόητο:«Θέλουμε μια δίκαιη δίκη. Να ακουστούν τα πάντα, να μιλήσουμε όλοι. Ας κρατήσει όσο χρειαστεί».

Για την επόμενη μέρα, δεν μπορεί –όπως λέει– να μιλήσει ακόμα:
«Σίγουρα θα χρειαστούμε ψυχολογική βοήθεια. Θα είναι ευχάριστο σοκ, αλλά σοκ. Θέλουμε τις ζωές μας πίσω· να προχωρήσουμε χωρίς φόβο και χωρίς αυτή τη σκιά».

Ο κ. Καρακίτσος αναφέρθηκε και στο δίκτυο ενημέρωσης «Free Humanitarians», το οποίο παρακολουθεί και δημοσιοποιεί όλες τις εξελίξεις της υπόθεσης σε διεθνές επίπεδο.«Εκεί μπορεί ο κόσμος να βλέπει πού είμαστε και τι λέμε», σημείωσε.

Η Σάρα Μαρντίνι

Στο εδώλιο μαζί με τον Νάσο Καρακίτσο κάθεται και η Σάρα Μαρντίνι, η Σύρια πρόσφυγας και πρώην αθλήτρια της κολύμβησης, της οποίας η ιστορία έγινε γνωστή διεθνώς όταν –μαζί με την αδελφή της, Υσρά– κολύμπησε σπρώχνοντας τη βάρκα με την οποία έφτασαν στη Λέσβο, σώζοντας τους επιβαίνοντες, και αργότερα αποτυπώθηκε στην ταινία του Netflix «The Swimmers».

Η Μαρντίνι επέστρεψε στη Λέσβο το 2016 ως εθελόντρια ναυαγοσώστρια και μεταφράστρια της ERCI, δουλεύοντας στις αφίξεις σκαφών, αλλά και με ασυνόδευτα ανήλικα στις δομές του νησιού. Συνελήφθη τον Αύγουστο του 2018 στο αεροδρόμιο της Μυτιλήνης, όταν επρόκειτο να επιστρέψει στο Βερολίνο, και μαζί με τον Σον Μπίντερ και τον Νάσο Καρακίτσο προφυλακίστηκε, περνώντας 106 ημέρες στη φυλακή – η ίδια στον Κορυδαλλό.

Μετά την αποφυλάκισή της με εγγύηση 5.000 ευρώ, της απαγορεύτηκε η είσοδος στην Ελλάδα έως το 2025, γεγονός που είχε αναδειχθεί από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματός της να παρευρίσκεται στη δίκη της.Στη συνέντευξή του στον «Ν», ο Νάσος Καρακίτσος ξεκαθαρίζει ότι αυτή η απαγόρευση έχει πλέον αρθεί.