Tων διεθνών εξελίξεων, η δημοσιογράφος Μαρία Λίλα παρουσίασε στον ρ/σ του «Ν» 99 fm μια ολοκληρωμένη εικόνα της γεωπολιτικής πραγματικότητας, από την Ουκρανία μέχρι τη Γάζα και από την Ευρώπη έως τη Μέση Ανατολή. Όπως τόνισε, τα τελευταία τέσσερα χρόνια η «γειτονιά» μας βρίσκεται σε συνεχή αναταραχή, με τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιφέρεια να μεταβάλλονται διαρκώς υπό το βάρος πολέμων, κρίσεων και νέων συμμαχιών.

Η συζήτηση ξεκίνησε με την Ουκρανία, όπου ο πόλεμος που άρχισε τον Φεβρουάριο του 2022 βρίσκεται σήμερα σε ένα σημείο που ευνοεί στρατιωτικά τη Ρωσία. Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε  ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε νέα διαπραγμάτευση, απορρίπτοντας ακόμη και την πιο πρόσφατη πρωτοβουλία της αμερικανικής πλευράς μέσω του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Ουίτκοφ, εκπροσώπου της κυβέρνησης Τραμπ. Η Μόσχα δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν διαπραγματεύεται τίποτε που να αποκλίνει από τη διατήρηση της Κριμαίας υπό τον έλεγχό της και την αυτονομία του Ντονμπάς υπό ρωσική επιρροή.

Την ίδια ώρα, η Ουκρανία συγκλονίζεται από ένα μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς, το οποίο αγγίζει σχεδόν ολόκληρο το υπουργικό συμβούλιο. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι απέπεμψε μόλις δύο υπουργούς, προκαλώντας αντιδράσεις εντός και εκτός της χώρας. Παράλληλα, υπέγραψε στο Παρίσι συμφωνία με τη Γαλλία για την ενίσχυση της ουκρανικής αεροπορίας με εκατό μαχητικά Rafale, ενέργεια που ερμηνεύεται ως προσπάθεια ανατροπής του συσχετισμού δυνάμεων την ώρα που ρωσικά στρατεύματα ελέγχουν κρίσιμες περιοχές, όπως το Ποκρόφσκ στην Ανατολική Ουκρανία.

Η δημοσιογράφος σημείωσε ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε ένα οριακό σημείο, καθώς ακόμη και στο εσωτερικό της αρχίζει να αναπτύσσεται συζήτηση σχετικά με τον σκοπό του πολέμου, τα πραγματικά συμφέροντα που κρύβονται πίσω από τη σύγκρουση και τον μελλοντικό προσανατολισμό της χώρας. Από ρωσικής πλευράς, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επαναλάβει ότι μια ενδεχόμενη ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί «κόκκινη γραμμή», αλλά η ένταξη στο ΝΑΤΟ είναι απολύτως απαγορευτική.

Ειδική αναφορά έγινε και στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε αντίθεση με τη στρατηγική που ακολούθησε ο Τζο Μπάιντεν, θεωρεί ότι η αμερικανική στήριξη προς την Ουκρανία πρέπει να σταματήσει ή τουλάχιστον να παρέχεται με ανταλλάγματα. Θύμισε μάλιστα ότι τα όπλα και τα οικονομικά πακέτα δεν ήταν δωρεά, αλλά δάνειο της Ουάσιγκτον προς το Κίεβο, το οποίο δημιουργεί υποχρέωση αποπληρωμής. Σε αυτό το πλαίσιο επανήλθε και η συζήτηση για τις σπάνιες γαίες της Ουκρανίας, έναν πόρο μεγάλης στρατηγικής αξίας.

Η Μ. Λίλα επισήμανε επίσης τη στενή προσέγγιση Ρωσίας–Κίνας. Όπως είπε, η Κίνα αποτελεί πλέον το πραγματικό αντίπαλο δέος της Δύσης, ενώ η Ρωσία έχει εξασφαλίσει μια ισχυρή συνεργασία που της δίνει επαρκή στήριξη, παρά τις βαριές κυρώσεις και τις απώλειες που έχει υποστεί. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδυναμωθεί οικονομικά. Μετά την απότομη διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου, οι ευρωπαϊκές χώρες –και κυρίως η Γερμανία– πλήρωσαν ακριβότερη ενέργεια, με αποτέλεσμα την αποβιομηχάνιση, το κλείσιμο εργοστασίων και την απώλεια θέσεων εργασίας. «Η Ευρώπη έχει χάσει από αυτόν τον πόλεμο», είπε χαρακτηριστικά η δημοσιογράφος, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ επωφελήθηκαν από την αύξηση εξαγωγών LNG προς την ΕΕ.

Στη συνέχεια η συζήτηση πέρασε στη Γάζα, όπου, όπως περιέγραψε η Λίλα, ισχύει μια εξαιρετικά εύθραυστη εκεχειρία, παρά την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με 13 ψήφους υπέρ, για το σχέδιο ειρήνευσης των 20 σημείων που διαμορφώθηκε με τη συμμετοχή ΗΠΑ, Τουρκίας, Κατάρ και Αιγύπτου. Παρά την απόφαση, οι συγκρούσεις συνεχίζονται, οι νεκροί πολλαπλασιάζονται και η ανθρωπιστική βοήθεια φτάνει με ρυθμούς σταγονόμετρου. Η δημοσιογράφος υπενθύμισε ότι μέσα σε δύο χρόνια πολέμου έχουν σκοτωθεί περίπου 70.000 Παλαιστίνιοι, με τους επιζώντες να παραμένουν αποκλεισμένοι χωρίς νερό, τροφή ή στοιχειώδεις υποδομές.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, όπως είπε, η πρόθεση της κυβέρνησης Νετανιάχου να επεκταθεί στη Δυτική Όχθη, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις από πολλές χώρες. Στο φόντο αυτής της έντασης βρίσκεται και η προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να προσεταιριστούν τη Σαουδική Αραβία. Ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, επισκέπτεται για πρώτη φορά μετά τη δολοφονία του Τζαμάλ Κασόγκι τον Λευκό Οίκο και συναντά τον Ντόναλντ Τραμπ. Το νέο πακέτο συμφωνιών περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα με F-35, μια εξέλιξη που –όπως τόνισε η Λίλα– θα ανησυχήσει βαθιά το Ισραήλ, καθώς μεταβάλλει τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή.

Κλείνοντας, η Μαρία Λίλα υπογράμμισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία κάποια στιγμή θα τελειώσει, καθώς έχουν ήδη επανεκκινήσει συζητήσεις για ανταλλαγές αιχμαλώτων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πότε και με ποιο κόστος για την Ευρώπη, η οποία βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο μεγάλης οικονομικής και ενεργειακής αστάθειας. «Εμείς πρέπει να δούμε το δικό μας συμφέρον», είπε χαρακτηριστικά, καλώντας σε μια πιο ρεαλιστική και στρατηγική προσέγγιση της ευρωπαϊκής πολιτικής.