Η συζήτηση για το μέλλον της κοινής αγροτικής πολιτικής μετά το 2027 ανοίγει ήδη τεράστιους προβληματισμούς στους παραγωγικούς κλάδους της χώρας και ιδιαίτερα στα νησιά του Αιγαίου. Ο Στρατής Νικολάου, συνεταιριστής και στέλεχος του αγροτικού τμήματος της Νέας Αριστεράς, μίλησε στον 99 FM ΣΤΟΝΗΣΙ αναλύοντας πώς οι σχεδιαζόμενες αλλαγές στις ενισχύσεις, η πιθανή κατάργηση επιδοτήσεων στους μη κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που απειλεί τη διατροφική επάρκεια της χώρας, τη βιωσιμότητα των μικρών παραγωγών και την αγροτική παραγωγή στα νησιά.

Ο Νικολάου σημείωσε ότι η πρόταση που συζητήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ώστε οι ενισχύσεις να δίνονται μόνο σε όσους είναι αποκλειστικά αγρότες θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τα νησιά εάν εφαρμοστεί. Η πολυλειτουργικότητα, όπως είπε, είναι η πραγματικότητα για τη νησιωτική Ελλάδα όπου οι αγρότες κάτοικοι κάνουν πολλές διαφορετικές εργασίες για να συμπληρώσουν το εισόδημα τους . Ένας κάτοικος των μικρών νησιών, εξήγησε, δεν μπορεί να ζήσει μόνο από τη γεωργία και συνεπώς η περικοπή ενισχύσεων θα απομακρύνει χιλιάδες παραγωγούς από την ελαιοκομία, άλλες μικρές γεωργικές καλλιέργειες  και την κτηνοτροφία.

Ειδικά για τη Λέσβο εκτίμησε ότι η εφαρμογή του μέτρου θα αφήσει το μισό ελαιώνα ακαλλιέργητο. Θύμισε ότι μεγάλο μέρος των ελαιώνων βρίσκεται στα χέρια ανθρώπων που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες αλλά επενδύουν χρόνο και χρήματα για να διατηρούν τις καλλιέργειές τους. Συνταξιούχοι που ζουν τον χειμώνα στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη ταξιδεύουν στα χωριά τους, ανοίγουν τα σπίτια τους και προσλαμβάνουν εργάτες για να μαζέψουν τις ελιές τους, καταβάλλοντας σημαντικό κόστος που σε καθαρά οικονομικούς όρους  είναι ασύμφορο αλλά κρατά την ελαιοκαλλιέργεια ζωντανή. Αν αυτοί οι άνθρωποι φύγουν από το παραγωγικό σύστημα η Λέσβος θα χάσει μεγάλο μέρος της παραγωγής ελαιολάδου.

Δεν είναι προτεραιότητα της Ε.Ε. η στήριξη των αγροτών

Παράλληλα σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλάζει προτεραιότητες αφαιρώντας πόρους από τον πρωτογενή τομέα με στόχο να ενισχύσει την άμυνα, την ασφάλεια και τη στρατιωτική βιομηχανία. Η ίδια η Επιτροπή, υπενθύμισε, πέρυσι παρουσίαζε όραμα ενίσχυσης της αγροτικής παραγωγής μετά τις μεγάλες κινητοποιήσεις των αγροτών σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ σήμερα εμφανίζεται να σχεδιάζει περικοπές στους πόρους της νέας ΚΑΠ.

Επιπλέον εξήγησε ότι η χώρα μας θα λάβει λιγότερους πόρους από τη νέα αρχιτεκτονική της ΚΑΠ. Από τα 19,3 δισ. ευρώ του τρέχοντος προγράμματος η πρόταση της Επιτροπής κατεβάζει το ποσό στα 14,6 δισ. ευρώ.

Το σκάνδαλο και οι παθογένειες του ΟΠΕΚΕΠΕ

Σχετικά με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ που βρίσκεται υπό διερεύνηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ο Νικολάου ήταν κατηγορηματικός ότι δεν πρόκειται για συνηθισμένες παθογένειες του συστήματος αλλά για ένα οργανωμένο δίκτυο που ενθαρρύνθηκε από κυβερνητικά στελέχη. Ανέφερε ενδεικτικά ότι μέσα σε ένα χρόνο στην Κρήτη δηλώθηκαν δεκάδες χιλιάδες επιπλέον βοσκότοποι που δεν υπήρχαν και πως τα κοπάδια εμφανίστηκαν να διπλασιάζονται στα χαρτιά. Αυτές οι παρατυπίες εξήγησε δείχνουν πολιτική ευθύνη και αποτελούν διαφθορά, σε αντίθεση με το παρελθόν όπου καταγράφονταν προβλήματα αλλά όχι τέτοιας κλίμακας ενέργειες.

Ανέδειξε επίσης ότι οι μεγάλες καθυστερήσεις στις πληρωμές οφείλονται στο γεγονός πως ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν πραγματοποιεί τους απαραίτητους ελέγχους βάσει των ευρωπαϊκών κανονισμών. Τα πρόστιμα που αναμένονται για την Ελλάδα, είπε, μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 300 εκατομμύρια. Είναι ένα σύστημα που δεν λειτούργησε ποτέ με επάρκεια και που σήμερα δείχνει να έχει εγκαταλειφθεί σκόπιμα.

Σε ό,τι αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να επιβιώσει ο αγροτικός τομέας, ο Νικολάου τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της τεχνολογίας, της καινοτομίας και κυρίως των συλλογικών δομών. Υπογράμμισε ότι η οικογενειακή γεωργία συρρικνώνεται διότι η πρόσβαση σε τεχνολογικά εργαλεία είναι αδύνατη για μικρές μονάδες και μόνο οι μεγάλες εταιρείες επωφελούνται. Εξήγησε ότι οι συνεταιρισμοί πρέπει να συμμετέχουν σε ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς από τη συσκευασία έως την εμπορία ώστε ο παραγωγός να έχει έσοδα και εκτός χωραφιού. Ταυτόχρονα πρέπει να ενισχυθούν τα προγράμματα νέων αγροτών, να βελτιωθούν οι υποδομές της υπαίθρου και να δοθούν κίνητρα για να παραμείνουν νέοι άνθρωποι στον αγροτικό χώρο.

Να αυξηθεί η χρηματοδότηση της αγροτικής παραγωγής στα νησιά

Ειδικά για τα νησιά του Αιγαίου υπογράμμισε ότι είναι ζωτικής σημασίας να αυξηθεί ο προϋπολογισμός των ειδικών ενισχύσεων για τα μικρά νησιά ο οποίος σήμερα βρίσκεται στα 24,9 εκατομμύρια ευρώ. Κατά την άποψή του αυτό το ποσό πρέπει να φτάσει τουλάχιστον στα 40 με 50 εκατομμύρια ώστε να χρηματοδοτηθούν άμεσες ενισχύσεις αλλά και ειδικά προγράμματα για νερό, μικρά αρδευτικά και υποδομές που θα στηρίξουν την ελαιοκομία και την κτηνοτροφία.

Στο κρίσιμο θέμα των συνεταιρισμών ο κ. Νικολάου εμφανίστηκε απόλυτος ότι η Λέσβος δεν μπορεί να συνεχίσει με δεκάδες μικρούς συνεταιρισμούς και ότι πρέπει να προχωρήσει σε δύο μεγάλες συλλογικές δομές, μία για το γάλα και μία για το λάδι. Μόνο έτσι, είπε, μπορούν οι αγρότες του νησιού να αποκτήσουν διαπραγματευτική δύναμη απέναντι στην αγορά, να δημιουργηθεί ενιαίο brand name και να μπει ανταγωνιστικά στην εθνική και διεθνή αγορά. Η σημερινή κατάσταση όπου επιχειρήσεις κλείνουν απευθείας συμφωνίες με παραγωγούς παρακάμπτοντας τους συνεταιρισμούς είναι, όπως είπε, καταστροφική εξέλιξη και απειλεί τη βιωσιμότητα όλων.

Σταθερά χαμηλότερες τιμές ελαιολάδου στη Λέσβο

Για την ελαιοκομία ειδικά επισήμανε ότι οι χαμηλές τιμές στη Λέσβο, περίπου 0,5 ευρώ ανά κιλό, κάτω από την υπόλοιπη Ελλάδα, δείχνουν την δύσκολη θέση στην οποία έχουν βρεθεί οι ελαιοπαραγωγοί που αντιμετωπίζουν σειρά άλλων προβλημάτων. Ο Στρατής Νικολάου κατέληξε ότι η Λέσβος και συνολικά τα νησιά χρειάζονται μια νέα στρατηγική για την αγροτική παραγωγή. Χρειάζονται πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα της νησιωτικότητας και θα ενισχύουν την παραγωγή, τις υποδομές, τους συνεταιρισμούς και τους ανθρώπους της υπαίθρου. Σε διαφορετική περίπτωση, είπε, θα χαθεί η διατροφική επάρκεια, θα χαθεί η παραγωγή και τα χωριά θα ερημώσουν.

 Δείτε όλη την συνέντευξη εδώ: